Diễn đàn Logistics Việt Nam 2026: Kết nối logistics, mở đường toàn cầu

Logistics: Mắt xích chiến lược trong chuỗi giá trị toàn cầu

Trong bối cảnh thương mại quốc tế liên tục biến động, chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc và yêu cầu cạnh tranh ngày càng cao, logistics không còn đơn thuần là hoạt động vận chuyển, lưu kho hay phân phối hàng hóa. Năng lực logistics ngày càng trở thành một trong những yếu tố quyết định hiệu quả sản xuất, kinh doanh, khả năng thực hiện đơn hàng và vị thế của doanh nghiệp trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Đối với nền kinh tế có độ mở lớn và hoạt động xuất nhập khẩu giữ vai trò quan trọng như Việt Nam, phát triển hệ thống logistics hiện đại, đồng bộ, hiệu quả có ý nghĩa đặc biệt. Một hệ thống logistics vận hành thông suốt không chỉ giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí, rút ngắn thời gian giao hàng mà còn tạo điều kiện nâng cao giá trị gia tăng, mở rộng thị trường và tăng khả năng thích ứng trước những biến động bên ngoài.

Diễn đàn logistics Việt Nam năm 2026 sẽ diễn ra tại Gia Lai từ ngày 6-7/11/2026

Thực tế cho thấy, ngành logistics Việt Nam đã có những bước phát triển đáng ghi nhận. Theo thông tin được nêu tại Diễn đàn Logistics Việt Nam 2025, dịch vụ logistics duy trì tốc độ tăng trưởng khoảng 14–16% mỗi năm, đóng góp 4,5–5% GDP. Chi phí logistics đã giảm từ mức trên 20% GDP năm 2014 xuống còn khoảng 16% GDP. Việt Nam đứng thứ 43 trong số 139 quốc gia về Chỉ số Hiệu quả Logistics (LPI) năm 2023 của Ngân hàng Thế giới, thuộc nhóm 5 nước dẫn đầu ASEAN.

Tuy nhiên, những kết quả này chưa đồng nghĩa với việc các điểm nghẽn của ngành đã được giải quyết căn bản. Chi phí logistics vẫn ở mức cao; kết nối giữa vùng sản xuất, cảng biển, kho hàng và các phương thức vận tải chưa thực sự đồng bộ. Năng lực cung ứng dịch vụ của doanh nghiệp trong nước cũng cần tiếp tục được nâng cao, nhất là ở những khâu có khả năng tạo ra giá trị gia tăng trong chuỗi cung ứng.

Đây là những vấn đề càng trở nên cấp thiết trong năm 2026 – năm đầu tiên triển khai đồng bộ Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025–2035, tầm nhìn đến năm 2050, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 2229/QĐ-TTg ngày 9/10/2025.

Chiến lược đặt mục tiêu đến năm 2035, dịch vụ logistics đóng góp 5–7% GDP, chi phí logistics giảm xuống 12–15% GDP, Việt Nam thuộc nhóm 40 quốc gia dẫn đầu về Chỉ số Hiệu quả Logistics. Để hiện thực hóa những mục tiêu này, yêu cầu đặt ra không chỉ là mở rộng quy mô dịch vụ mà còn phải nâng cao chất lượng kết nối, phát triển vận tải đa phương thức, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hoàn thiện môi trường chính sách.

Trong bối cảnh đó, Diễn đàn Logistics Việt Nam 2026 được Bộ Công Thương chủ trì tổ chức trong hai ngày 6–7/11/2026 tại phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai, với chủ đề “Kết nối logistics cao nguyên, vươn ra chuỗi giá trị toàn cầu”. Đây là lần thứ 14 sự kiện thường niên này được tổ chức, tiếp tục khẳng định vai trò là diễn đàn đối thoại giữa cơ quan quản lý, địa phương, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp.

Đáng chú ý, Diễn đàn năm nay diễn ra trong thời điểm miền Trung – Tây Nguyên đứng trước yêu cầu khai thác hiệu quả hơn lợi thế về vùng nguyên liệu, hệ thống cảng biển, cửa khẩu và các hành lang kinh tế. Việc lựa chọn chủ đề gắn với kết nối logistics cao nguyên không chỉ phản ánh nhu cầu phát triển của một khu vực mà còn đặt ra bài toán rộng hơn đối với năng lực tổ chức chuỗi cung ứng của nền kinh tế.

Từ kết nối vùng sản xuất đến đột phá năng lực cạnh tranh

Miền Trung – Tây Nguyên sở hữu nhiều lợi thế về tài nguyên, vùng nguyên liệu nông sản, hệ thống cảng biển dọc duyên hải và các hành lang kinh tế Đông – Tây kết nối với thị trường khu vực. Tuy nhiên, lợi thế về sản xuất và vị trí địa lý chưa được chuyển hóa tương xứng thành năng lực cạnh tranh do những hạn chế trong kết nối logistics.

Thực tế tại Tây Nguyên cho thấy rõ điều này. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, năm 2026, vùng Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung Bộ có 690.300 ha cà phê, sản lượng hơn 2,2 triệu tấn; sản lượng sầu riêng đạt khoảng 955.000 tấn. Riêng tỉnh Đắk Lắk, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng niên vụ 2025 đạt hơn 1,1 tỷ USD. Tại Gia Lai, kim ngạch xuất khẩu 9 tháng năm 2026 ước đạt hơn 2,9 tỷ USD, tăng 6,8% so với cùng kỳ; trong đó cà phê đạt hơn 1,16 tỷ USD, chiếm khoảng 40% tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh.

Quy mô sản xuất và xuất khẩu lớn đặt ra nhu cầu ngày càng cao đối với hệ thống vận chuyển, bảo quản, phân phối và kết nối cảng biển. Tuy nhiên, hàng hóa từ Tây Nguyên hiện vẫn chủ yếu được vận chuyển bằng đường bộ. Hệ thống điểm gom hàng, kho lạnh và kết nối giữa các phương thức vận tải chưa đồng bộ, khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong tối ưu thời gian và chi phí.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, chi phí vận chuyển hiện chiếm khoảng 30% giá thành nhiều mặt hàng rau quả, trong đó riêng logistics nội địa chiếm khoảng 17%. Với những mặt hàng có tính mùa vụ, yêu cầu nghiêm ngặt về nhiệt độ và thời gian bảo quản như sầu riêng, những hạn chế về logistics còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng hàng hóa và khả năng đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

Một ví dụ điển hình là tuyến vận chuyển hàng hóa từ Gia Lai xuống cảng Quy Nhơn chủ yếu qua Quốc lộ 19, với quãng đường hơn 170 km, đi qua đèo An Khê và đèo Mang Yang. Hành trình thường mất gần nửa ngày. Trong khi đó, vận tải container ven biển tại miền Trung còn hạn chế, các tuyến nhỏ lẻ mỗi tuần chỉ gom được 2-3 chuyến, khiến nhiều chủ hàng vẫn ưu tiên vận tải đường bộ để bảo đảm tiến độ giao hàng.

Ông Đinh Xuân Khánh, Giám đốc Trung tâm Logistics Tân Cảng Sài Gòn, cho rằng tần suất vận chuyển container ven biển thấp là một trong những nguyên nhân khiến doanh nghiệp chưa có nhiều lựa chọn thay thế đường bộ.

Những hạn chế trên cho thấy, phát triển logistics không thể chỉ tập trung vào đầu tư từng tuyến đường hay công trình hạ tầng riêng lẻ. Điều quan trọng hơn là tổ chức được mạng lưới kết nối liên hoàn giữa vùng nguyên liệu, khu công nghiệp, cửa khẩu, trung tâm logistics và cảng biển; đồng thời phát triển các dịch vụ kho bãi, bảo quản, giao nhận và vận tải đa phương thức.

Thời gian qua, một số dự án hạ tầng quan trọng đã tạo thêm điều kiện cho kết nối khu vực. Dự án nâng cấp luồng hàng hải Quy Nhơn cho tàu trọng tải 50.000 DWT, tổng mức đầu tư hơn 693 tỷ đồng, đã được bàn giao và đưa vào sử dụng từ tháng 11/2025. Dự án cao tốc Quy Nhơn - Pleiku khởi công ngày 19/12/2025, dự kiến hoàn thành cơ bản trước năm 2030. Khi đưa vào khai thác, tuyến đường được kỳ vọng rút ngắn thời gian vận chuyển từ Pleiku đến cảng biển xuống khoảng 1,5-2 giờ.

Gia Lai cũng đặt mục tiêu hình thành mạng lưới logistics kết nối Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh – Pleiku – cảng Quy Nhơn, trong đó Trung tâm logistics Canh Vinh có quy mô khoảng 150 ha, tổng vốn đầu tư dự kiến 3.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, để những công trình này phát huy hiệu quả, cần đi cùng hệ thống kho lạnh, trung tâm gom hàng, dịch vụ vận tải đa phương thức và các giải pháp logistics trọn gói. Cùng với đó, việc hoàn thiện chính sách, pháp luật cũng là yêu cầu quan trọng. Đây cũng là những nội dung được kỳ vọng sẽ được trao đổi, thảo luận tại Diễn đàn Logistics Việt Nam 2026.

Với khoảng 600 đại biểu dự kiến tham dự, Diễn đàn sẽ tập trung vào các giải pháp kết nối vùng sản xuất miền Trung – Tây Nguyên với cảng biển, cửa khẩu và thị trường quốc tế; đồng thời thảo luận yêu cầu hoàn thiện chính sách, thể chế pháp luật nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển dịch vụ logistics trong bối cảnh mới. Trong khuôn khổ sự kiện, các đại biểu sẽ khảo sát thực tế cảng Quy Nhơn, Khu công nghiệp Becamex - VSIP và tham gia hai phiên chuyên đề về hoàn thiện chính sách, thể chế pháp luật và tìm cơ hội bứt phá cho logistics miền Trung.

Đáng chú ý, Diễn đàn năm nay tiếp tục kế thừa vai trò đối thoại chính sách đã được hình thành qua hơn một thập kỷ tổ chức. Từ năm 2013 đến nay, nhiều vấn đề được đặt ra tại các kỳ Diễn đàn đã trở thành nội dung quan trọng trong định hướng phát triển ngành. Trong đó, ngày 6/5/2026, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ký Quyết định số 1065/QĐ-BCT công nhận ngày 6/5 hằng năm là Ngày Logistics Việt Nam, đồng thời tổ chức Tuần lễ Logistics Việt Nam hằng năm. Bên cạnh đó, chủ đề khu thương mại tự do từng được thảo luận tại Diễn đàn năm 2024 cũng ghi nhận những bước tiến khi năm 2025, Việt Nam thành lập hai khu thương mại tự do đầu tiên tại Đà Nẵng và Hải Phòng.

Những kết quả này cho thấy Diễn đàn không chỉ là nơi gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm mà còn có khả năng kết nối kiến nghị từ thực tiễn doanh nghiệp với quá trình hoàn thiện chính sách.

Phát triển logistics trong giai đoạn mới vì thế cần được nhìn nhận như một nhiệm vụ mang tính liên ngành, liên vùng, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp. Trong đó, bên cạnh đầu tư hạ tầng, cần chú trọng ứng dụng công nghệ trong quản lý kho bãi, điều phối vận tải, theo dõi hành trình, xử lý dữ liệu; đồng thời thúc đẩy giảm phát thải, sử dụng năng lượng hiệu quả và phát triển các phương thức vận tải bền vững.

Quan trọng hơn, năng lực logistics quốc gia cần được đánh giá không chỉ qua khả năng vận chuyển hàng hóa mà còn ở khả năng tạo ra và giữ lại giá trị gia tăng trong nước. Việc phát triển các dịch vụ bảo quản, giao nhận quốc tế, phân phối và quản trị chuỗi cung ứng do doanh nghiệp Việt Nam đảm nhận sẽ góp phần nâng cao vị thế của doanh nghiệp trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Với chủ đề “Kết nối logistics cao nguyên, vươn ra chuỗi giá trị toàn cầu”, Diễn đàn Logistics Việt Nam 2026 được kỳ vọng tạo thêm động lực thúc đẩy liên kết vùng, tháo gỡ những điểm nghẽn về hạ tầng, chi phí và thể chế. Giá trị của Diễn đàn không chỉ nằm ở những ý kiến được đưa ra tại các phiên thảo luận, mà quan trọng hơn là khả năng chuyển hóa các kiến nghị thành chương trình hợp tác, giải pháp cụ thể và hành động sau sự kiện.

Khi các mắt xích logistics được kết nối đồng bộ, lợi thế về vùng nguyên liệu, cảng biển và cửa khẩu mới có thể chuyển hóa thành sức cạnh tranh thực chất, tạo nền tảng để hàng hóa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và giá trị toàn cầu.