Giảm hao phí năng lượng, tăng hiệu quả sản xuất

Giảm tiêu hao, nâng hiệu quả sản xuất

Chi phí năng lượng ngày càng trở thành một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất và sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Vì vậy, từ khai khoáng, nhiệt điện đến xi măng, nhiều doanh nghiệp đang đẩy mạnh đầu tư công nghệ, cải tiến thiết bị và tối ưu quy trình nhằm giảm tiêu hao năng lượng, tiết kiệm chi phí và hướng tới sản xuất xanh.

Thực tế tại Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) và Công ty Cổ phần Xi măng Xuân Thành cho thấy, tiết kiệm năng lượng đang dần trở thành một phần quan trọng trong chiến lược nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Đại diện TKV cho biết, giai đoạn 2026-2030, Tập đoàn đặt mục tiêu đạt mức tiết kiệm năng lượng 8-10% tổng mức tiêu thụ năng lượng toàn TKV; giảm mức tổn thất điện năng xuống thấp hơn 6%.

Để hoàn thành các mục tiêu trên, TKV đã chỉ đạo các doanh nghiệp nghiêm túc thực hiện Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Đến nay, tất cả các doanh nghiệp trực thuộc TKV đã thực hiện kiểm toán năng lượng và liên tục điều chỉnh, triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng phù hợp, sát với thực tế.

Tiết kiệm năng lượng đang trở thành giải pháp quan trọng giúp doanh nghiệp giảm chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất, tăng sức cạnh tranh và từng bước đáp ứng yêu cầu chuyển đổi xanh.

Tập đoàn còn ưu tiên hàng đầu nhóm giải pháp giảm các tổn hao kỹ thuật trong khâu phân phối và cung cấp điện năng, như: Đưa điện áp truyền tải cao đến gần hơn các cực phụ tải, thiết kế và đưa vào áp dụng vận hành các thiết bị trong trạm biến áp thế hệ mới có tổn hao năng lượng ít hơn; áp dụng rộng rãi thiết bị tự động điều chỉnh điện áp dưới tải, các biến áp tự chỉnh áp, phương tiện điều chỉnh điện áp tại chỗ để đảm bảo chất lượng điện áp cũng như giảm tổn thất điện năng; áp dụng rộng rãi tổ hợp thiết bị tự động hoá và điều khiển từ xa cho các trạm biến áp; sử dụng các thiết bị đóng cắt thế hệ mới.

Điển hình như thực hiện nâng cấp điện áp một số thiết bị công suất lớn từ 660V lên 1.140V đối với các thiết bị phục vụ khai thác hầm lò; sử dụng các thiết bị chiếu sáng hợp lý; đầu tư lắp đặt các biến tần, khởi động mềm cho các động cơ điện, như quạt gió chính mỏ hầm lò, quạt gió công nghệ trong nhà máy nhiệt điện, bơm nước đầu vào nhiệt điện, bơm thoát nước mỏ...

Ngoài ra, để nâng cao năng suất lao động, sản lượng, chất lượng sản phẩm, hiệu quả kinh doanh, thời gian gần đây, nhiều đơn vị của TKV đã thực hiện giải pháp tiết kiệm năng lượng trong sản xuất, bước đầu mang lại hiệu quả, lợi ích cho doanh nghiệp, giúp giảm năng lượng tiêu tốn không cần thiết trong sản xuất, chi phí sản xuất kinh doanh.

Có thể thấy, tiết kiệm năng lượng mang lại lợi ích kép cho các doanh nghiệp ngành than, vừa giúp giảm chi phí sản xuất, vừa đạt được hiệu quả hoạt động theo mô hình quản trị tiên tiến, hiện đại. Đây cũng là nền tảng quan trọng để TKV nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng tới phát triển bền vững, thân thiện với môi trường và thích ứng với xu thế chuyển đổi xanh của ngành công nghiệp năng lượng trong giai đoạn mới.

Tiết kiệm năng lượng từ công nghệ

Tương tự TKV, nhiều doanh nghiệp sản xuất cũng đang đẩy mạnh các giải pháp tiết kiệm năng lượng. Tại Công ty Cổ phần Xi măng Xuân Thành, nội dung này được triển khai thông qua đầu tư công nghệ và cải tiến thiết bị.

Xác định tiết kiệm năng lượng là một trong những yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh Xi măng Xuân Thành đã đầu tư dây chuyền sản xuất hiện đại với mức độ tự động hóa cao của Tập đoàn FLSmidth (Đan Mạch). Hệ thống điều khiển trung tâm giúp giám sát và tối ưu hóa toàn bộ quy trình từ khai thác nguyên liệu, nghiền, nung clinker đến đóng bao thành phẩm, qua đó giảm thiểu hao phí năng lượng trong sản xuất.

Cùng với đó với việc đầu tư công nghệ, doanh nghiệp liên tục cải tiến thiết bị nhằm nâng cao hiệu suất vận hành. Nhiều động cơ hiệu suất thấp đã được thay thế bằng các dòng động cơ hiệu suất cao. Đặc biệt, Xi măng Xuân Thành đã triển khai lắp đặt biến tần cho động cơ FM32 và lắp đặt biến tần dùng chung cho các động cơ CL12, CL13. Mặc dù không làm thay đổi chế độ vận hành của hệ thống, nhưng giải pháp này đã giúp giảm đáng kể lượng điện năng tiêu thụ so với phương thức khởi động mềm trước đây, tiết kiệm khoảng 1.500 kWh/ngày.

Điểm nhấn nổi bật trong chiến lược tiết kiệm năng lượng của Xi măng Xuân Thành là hệ thống thu hồi nhiệt dư để phát điện. Đây được đánh giá là giải pháp tiên tiến nhất trong ngành xi măng hiện nay.

Hệ thống hoạt động dựa trên nguyên lý thu hồi nhiệt từ khí thải và khí dư phát sinh trong quá trình sản xuất clinker, sau đó chuyển hóa thành hơi nước để vận hành tuabin phát điện. Nguồn điện tạo ra được hòa vào lưới điện nội bộ và phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất của nhà máy.

Theo thống kê, mỗi năm hệ thống phát điện nhiệt dư sản xuất hơn 300 triệu kWh điện, đáp ứng khoảng 30% nhu cầu điện năng của toàn nhà máy. Việc chủ động được một phần nguồn điện không chỉ góp phần giảm tải cho lưới điện quốc gia mà còn mang lại hiệu quả kinh tế đáng kể, giúp doanh nghiệp tiết kiệm từ 60-70 tỷ đồng chi phí điện năng mỗi tháng.

Bên cạnh lợi ích kinh tế, việc tận dụng nhiệt thải còn góp phần giảm phát thải khí nhà kính, hạn chế tác động đến môi trường và phù hợp với xu hướng phát triển kinh tế tuần hoàn, sản xuất xanh.