Liên kết sản xuất, tạo sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số
Thông qua liên kết với doanh nghiệp phát triển vùng nguyên liệu, đồng bào dân tộc thiểu số tại Lai Châu, Sơn La có thêm việc làm, thu nhập và cơ hội tham gia chuỗi sản xuất, tiêu thụ nông sản.
Liên kết vùng nguyên liệu, tạo việc làm và tăng thu nhập
Tại xã Sà Dề Phìn, tỉnh Lai Châu, cây sâm đang mở ra hướng phát triển sinh kế mới cho người dân địa phương thông qua mô hình liên kết giữa doanh nghiệp và các hộ gia đình. Không chỉ tổ chức sản xuất tại trang trại, Công ty Cổ phần Sâm và Dược liệu quý Thái Minh còn hướng dẫn kỹ thuật, cung cấp cây giống và hỗ trợ điều kiện canh tác để người dân tham gia phát triển vùng nguyên liệu tại gia đình.
Trả lời phỏng vấn Báo Công Thương, anh Lê Trường Quân, đại diện cửa hàng Sâm và Dược liệu quý Thái Minh tại Lai Châu cho biết, doanh nghiệp hiện có trang trại trồng sâm rộng khoảng 3 ha tại xã Sà Dề Phìn, ở độ cao khoảng 1.700 m. Hoạt động sản xuất tại trang trại tạo việc làm cho đồng bào dân tộc Mông trên địa bàn.
Đáng chú ý, từ năm 2023, doanh nghiệp triển khai mô hình liên kết với các hộ dân trong xã. Công ty phổ biến quy trình, hướng dẫn kỹ thuật, cung cấp cây giống và hỗ trợ xây dựng nhà kính để bà con có thể trồng sâm tại nhà.

Anh Lê Trường Quân, đại diện cửa hàng Sâm và Dược liệu quý Thái Minh tại Lai Châu
Đến nay, diện tích sâm liên kết đạt khoảng 4-5 ha, với ước tính 20-25 hộ tham gia. Theo anh Lê Trường Quân, hoạt động sản xuất của doanh nghiệp đã tạo thêm nhiều việc làm, giúp người dân địa phương có công việc và nguồn thu tương đối ổn định.
Không chỉ tại Lai Châu, mô hình liên kết sản xuất nguyên liệu với đồng bào dân tộc thiểu số cũng được Công ty TNHH Đại Việt Trà Hoa triển khai tại xã Mường Cơi, tỉnh Sơn La.
Bà Nguyễn Thị Hằng, phụ trách kinh doanh Công ty TNHH Đại Việt Trà Hoa cho biết, từ năm 2022, doanh nghiệp bắt đầu hợp tác với người dân, phát triển hai vùng nguyên liệu chính là chè Shan tuyết và lúa hữu cơ.
Với vùng chè, doanh nghiệp phối hợp cùng đồng bào dân tộc Mông khai thác, phát triển cây chè Shan tuyết. Đối với vùng lúa, công ty liên kết với đồng bào dân tộc Mường tại cánh đồng Mường Tấc, diện tích khoảng 100 ha, để sản xuất lúa hữu cơ. Hằng năm, doanh nghiệp thu mua khoảng 20 tấn trà khô và 400 tấn gạo từ các vùng nguyên liệu này.
“Sau khi liên kết sản xuất, thu nhập của người dân tộc thiểu số tại địa phương nhìn chung ổn định hơn khi có thêm nguồn thu từ hoạt động hợp tác với doanh nghiệp”, bà Nguyễn Thị Hằng chia sẻ.
Đa dạng kênh phân phối, tìm đầu ra cho sản phẩm liên kết
Cùng với phát triển vùng nguyên liệu, các doanh nghiệp chú trọng tìm kiếm thị trường, mở rộng kênh phân phối nhằm duy trì sản xuất và bảo đảm đầu ra cho sản phẩm của người dân.
Với Sâm và Dược liệu quý Thái Minh, từ nguồn nguyên liệu tại Lai Châu, doanh nghiệp phát triển nhiều dòng sản phẩm như sâm tươi, hồng sâm, trà sâm và rượu sâm. Cùng với đó, công ty mở rộng hệ thống bán hàng, kết hợp giữa cửa hàng truyền thống và thương mại điện tử.
Theo anh Lê Trường Quân, bên cạnh kênh tiêu thụ truyền thống, sản phẩm của doanh nghiệp còn được phân phối qua những nền tảng thương mại điện tử như TikTok Shop, Shopee và các sàn trực tuyến khác.
“Đáng chú ý, doanh thu từ bán hàng trực tuyến hiện chiếm khoảng 60%, trong khi kênh bán hàng tại cửa hàng chiếm 40%. Thương mại điện tử đã trở thành kênh tiêu thụ quan trọng, giúp doanh nghiệp tiếp cận thêm nhiều nhóm khách hàng”, anh Lê Trường Quân cho hay.

Sản phẩm từ sâm của Công ty Cổ phần Sâm và Dược liệu quý Thái Minh thu hút người tiêu dùng tại AgroViet 2026
Theo đại diện công ty, thời gian tới, doanh nghiệp dự kiến mở rộng diện tích vườn sâm, phát triển thêm cộng tác viên và các hộ liên kết. Phạm vi phát triển vùng trồng cũng được định hướng mở rộng sang những địa bàn khác của Lai Châu có điều kiện tự nhiên phù hợp, qua đó tăng quy mô nguyên liệu và tạo thêm cơ hội việc làm cho người dân.
Trong khi đó, với Đại Việt Trà Hoa, đa dạng hóa đầu ra không chỉ là tìm kiếm thêm khách hàng mà còn hướng đến xây dựng thương hiệu riêng, chủ động hơn trong khâu phân phối.
Theo bà Nguyễn Thị Hằng, hiện sản phẩm của doanh nghiệp chủ yếu tiêu thụ tại thị trường trong nước, bên cạnh một số khách hàng thương mại. Tuy nhiên, việc phụ thuộc vào nhà cung ứng hoặc người mua cũng tiềm ẩn rủi ro khi đối tác gặp khó khăn. Vì vậy, công ty muốn phát triển thương hiệu bán lẻ để chủ động tiêu thụ sản phẩm từ các vùng nguyên liệu liên kết.
Một trong những định hướng đang được doanh nghiệp triển khai là phối hợp với địa phương tổ chức các đoàn du lịch đến tham quan vùng trồng, tìm hiểu sản phẩm; đồng thời xây dựng thương hiệu địa phương dựa trên những đặc sản của vùng.
Doanh nghiệp cũng hướng tới mở rộng phân phối thông qua các chuỗi cửa hàng, cửa hàng thực phẩm hữu cơ, trường học và đơn vị có bếp ăn tập thể. Mô hình từ vườn đến bàn ăn được đặt ra nhằm kết nối vùng nguyên liệu với các đơn vị đã có sẵn hệ thống cung ứng thực phẩm…
Bên cạnh thị trường trong nước, Đại Việt Trà Hoa cũng quan tâm đến xuất khẩu và xúc tiến thương mại. Tuy nhiên, doanh nghiệp còn phải đáp ứng các yêu cầu về bao bì, chứng nhận, kiểm định thành phần, nhất là với sản phẩm chế biến có nhiều thành phần phối trộn. Qua tìm hiểu thị trường, công ty nhận thấy một số đối tác nước ngoài có xu hướng nhập nguyên liệu khô để chủ động tinh chế, chế biến theo yêu cầu.
Thực tế tại hai doanh nghiệp cho thấy, liên kết sản xuất nguyên liệu với đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ tạo việc làm, tăng thu nhập mà còn đòi hỏi sự gắn kết chặt chẽ giữa vùng trồng và thị trường tiêu thụ. Khi doanh nghiệp đồng hành từ hướng dẫn kỹ thuật, tổ chức thu mua đến phát triển sản phẩm, thương hiệu và kênh phân phối, người dân có thêm cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nông sản, thay vì chỉ dừng lại ở khâu sản xuất nguyên liệu thô.
| Tại các tỉnh miền núi, liên kết sản xuất, phát triển vùng nguyên liệu vừa giúp doanh nghiệp có nguồn cung ổn định, đảm bảo chất lượng, vừa giúp đồng bào dân tộc thiểu số tại địa phương nâng cao thu nhập, đảm bảo ổn định cuộc sống. |

