Hệ thống Thương vụ tăng kết nối, đồng hành doanh nghiệp mở rộng xuất khẩu

Chủ động thích ứng để giữ đà tăng trưởng xuất khẩu

Sáng 7/7, Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài quý II/2026, với chủ đề "Chủ động thích ứng biến động thị trường toàn cầu - đẩy mạnh xúc tiến thương mại phát triển xuất khẩu, góp phần cân bằng cán cân thương mại và thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số".

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại cho biết, điểm mới của kỳ giao ban lần này là sự tham gia của đông đảo doanh nghiệp cùng đại diện các địa phương, cho thấy nhu cầu tiếp cận thông tin thị trường, kết nối với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài ngày càng lớn.

"Mục tiêu của 6 tháng cuối năm đã được xác định rất rõ. Hội nghị lần này tập trung trao đổi các khó khăn, vướng mắc trong công tác phát triển thị trường, tìm kiếm đối tác, tháo gỡ rào cản kỹ thuật và rào cản thương mại", ông Vũ Bá Phú nhấn mạnh.

Toàn cảnh Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài quý II/2026. Ảnh: Nam Nguyễn

Theo ông Vũ Bá Phú, hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài cần tiếp tục phân tích sâu cơ hội và thách thức của từng thị trường, nhận diện dư địa tăng trưởng mới, đồng thời cung cấp thông tin phục vụ công tác tham mưu, điều hành cũng như hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng chiến lược xuất khẩu phù hợp.

Lãnh đạo Cục Xúc tiến thương mại cho biết, thời gian qua các Thương vụ đã phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ Công Thương, địa phương, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp triển khai nhiều hoạt động xúc tiến thương mại, từ hội chợ, triển lãm, đoàn giao thương đến các chương trình kết nối trực tiếp và trực tuyến. Qua đó góp phần mở rộng thị trường, đa dạng hóa đối tác và nâng cao hiệu quả tiêu thụ hàng hóa Việt Nam.

Theo định hướng của Bộ Công Thương, bên cạnh việc đưa doanh nghiệp ra nước ngoài, hoạt động xúc tiến sẽ được tăng cường theo chiều ngược lại, thông qua việc đón các đoàn doanh nghiệp, nhà mua hàng quốc tế đến Việt Nam, kết nối trực tiếp với doanh nghiệp trong nước, xác minh đối tác và quảng bá sản phẩm Việt Nam.

Thị trường thay đổi nhanh, doanh nghiệp cần cập nhật sớm

Từ góc độ các Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, nhiều cảnh báo mới đã được đưa ra đối với các thị trường xuất khẩu trọng điểm. Đối với Hoa Kỳ, ông Đỗ Ngọc Hưng, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Hoa Kỳ nhận định, xuất khẩu của Việt Nam trong 6 tháng đầu năm vẫn duy trì tăng trưởng ở nhiều ngành hàng. Tuy nhiên, nửa cuối năm sẽ chịu tác động đáng kể từ chính sách thuế quan cũng như các biện pháp phòng vệ thương mại.

Theo ông Hưng, bên cạnh xu hướng nhập khẩu chậm lại, Hoa Kỳ đang gia tăng các cuộc điều tra liên quan đến lao động, môi trường, sở hữu trí tuệ, xuất xứ hàng hóa và chuỗi cung ứng. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải chuẩn bị đầy đủ hồ sơ truy xuất nguồn gốc, chứng minh xuất xứ và đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn phát triển bền vững.

Trong khi đó, bà Võ Thị Ngọc Diệp, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Hà Lan cho biết, thách thức lớn nhất của doanh nghiệp tại thị trường EU hiện nay không còn nằm ở thuế quan mà chuyển sang các yêu cầu về môi trường và phát triển bền vững. "Xu hướng quản lý của EU đã chuyển từ kiểm soát chất lượng sản phẩm sang kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng, từ vùng nguyên liệu, phát thải carbon, điều kiện lao động đến trách nhiệm môi trường. Đây sẽ là yêu cầu lâu dài, buộc doanh nghiệp phải đầu tư bài bản nếu muốn giữ lợi thế cạnh tranh", bà Võ Thị Ngọc Diệp cho biết.

Tại khu vực Trung Đông, ông Trương Xuân Trung, Phụ trách Thương vụ Việt Nam tại UAE cho biết, mặc dù hoạt động logistics đang dần ổn định sau những ảnh hưởng từ xung đột khu vực, song UAE cũng bắt đầu áp dụng nhiều quy định mới về chứng nhận Halal, bao bì sinh học, bao bì tái chế và tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong kiểm tra hàng hóa nhập khẩu. "Đây là những thay đổi doanh nghiệp cần cập nhật sớm để chủ động điều chỉnh sản xuất, tránh phát sinh rủi ro khi xuất khẩu", ông Trương Xuân Trung lưu ý.

Các đại biểu tham dự Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài quý II/2026. Ảnh: Nam Nguyễn

Tăng kết nối, nâng hiệu quả xúc tiến thương mại

Tại hội nghị, nhiều ý kiến từ các hiệp hội ngành hàng cho rằng hoạt động xúc tiến thương mại đang cần thay đổi theo hướng liên tục, dựa trên dữ liệu và tăng cường cảnh báo sớm. Ông Trần Chí Dũng, Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam cho rằng, doanh nghiệp hiện không chỉ chịu tác động từ biến động thương mại toàn cầu mà còn phải đáp ứng các yêu cầu mới về logistics xanh, chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc và tối ưu chuỗi cung ứng.

"Chúng tôi đề nghị Bộ Công Thương và hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục tăng cường kết nối doanh nghiệp, đồng thời xây dựng một cổng thông tin chính thức để các hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp và cơ quan quản lý có thể chia sẻ dữ liệu thị trường thường xuyên, chuyên nghiệp hơn", ông Trần Chí Dũng kiến nghị.

Ở góc độ công nghiệp hỗ trợ, ông Phạm Hải Phong, Phó Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam cho rằng, các triển lãm quốc tế vẫn mang lại hiệu quả kết nối nhưng chỉ diễn ra theo từng thời điểm, trong khi nhu cầu tìm kiếm khách hàng của doanh nghiệp diễn ra liên tục. Theo ông Phong, việc xây dựng nền tảng kết nối ứng dụng AI, cho phép doanh nghiệp giới thiệu năng lực sản xuất thông qua video, hình ảnh 3D và tổ chức kết nối B2B trực tuyến sẽ giúp hoạt động xúc tiến thương mại diễn ra thường xuyên hơn.

Lĩnh vực thương mại điện tử cũng được đánh giá là dư địa lớn cho xuất khẩu trực tuyến. Ông Bùi Trung Kiên, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam đề xuất tăng cường chia sẻ dữ liệu giữa hệ thống Thương vụ với các hiệp hội để doanh nghiệp tiếp cận nhanh hơn các thông tin về xu hướng tiêu dùng và nhu cầu thị trường.

Trong khi đó, ông Trương Văn Cẩm, Tổng Thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam nhấn mạnh, điều doanh nghiệp cần nhất hiện nay là được cập nhật kịp thời các thay đổi về chính sách nhập khẩu, phòng vệ thương mại và các rào cản kỹ thuật để chủ động xây dựng phương án ứng phó.

Có thể thấy, điểm chung trong các kiến nghị tại hội nghị là hoạt động xúc tiến thương mại đang chuyển mạnh từ mô hình chủ yếu tổ chức hội chợ, triển lãm sang mô hình kết nối thường xuyên giữa nhà mua hàng và nhà cung ứng, xây dựng cơ sở dữ liệu doanh nghiệp, xác minh đối tác, cung cấp cảnh báo sớm và khai thác hiệu quả các nền tảng số.

Việc tăng cường chia sẻ thông tin thị trường, cảnh báo kịp thời các thay đổi về chính sách, tiêu chuẩn kỹ thuật, phòng vệ thương mại và xu hướng tiêu dùng được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp chủ động điều chỉnh sản xuất, tối ưu chuỗi cung ứng, mở rộng thị trường xuất khẩu và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiếp tục nhiều biến động.