Bộ trưởng Bộ Công Thương trả lời Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Ninh

Thời gian qua, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại có nhiều diễn biến khó lường, các đối tượng hoạt động theo chiều hướng ngày càng tinh vi với nhiều thủ đoạn mới, đã làm ảnh hưởng phần nào đến việc thu Ngân sách nhà nước, đồng thời gây thiệt hại cho người tiêu dùng (như hàng nhập lậu, hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng...). Đề nghị Bộ, ngành chức năng tăng cường các giải pháp để ngăn ngừa, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại.

Xác định hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến phát triển kinh tế, an ninh trật tự và an toàn xã hội, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 41/NQ-CP ngày 09 tháng 6 năm 2015 về đẩy mạnh công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong tình hình mới. Theo đó, Chính phủ đã phân công cụ thể nhiệm vụ cho các Bộ, ngành, địa phương thực hiện nhằm đẩy lùi vấn nạn buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, các Bộ ngành, địa phương đã xây dựng kế hoạch thực hiện; bên cạnh đó, công tác kiểm tra, đôn đốc, giám sát việc thực hiện các chỉ đạo của cấp trên về công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong tình hình mới được thực hiện thường xuyên, liên tục. Các vụ việc phức tạp, nổi cộm đã được đồng chí Trưởng ban Chỉ đạo 389 quốc gia tổ chức các cuộc họp kịp thời để chỉ đạo các cơ quan liên quan giải quyết nhanh chóng, đáp ứng yêu cầu rõ ràng, minh bạch của người dân và dư luận xã hội.

Trong thời gian qua, Bộ Công Thương đã ban hành các Chỉ thị, Kế hoạch, văn bản chỉ đạo về tăng cường kiểm tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nhằm đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả công tác quản lý thị trường. Lực lượng Quản lý thị trường đã nghiêm túc quán triệt các chỉ đạo của cấp trên, kịp thời xây dựng và triển khai phương án, kế hoạch kiểm tra, xử lý vi phạm; đã làm tốt công tác quản lý địa bàn, chú trọng kiểm tra, xử lý các vấn đề nổi cộm, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Một số lĩnh vực, mặt hàng được tích cực đôn đốc, chỉ đạo kiểm tra, xử lý vi phạm như: sản xuất, kinh doanh hàng giả, kém chất lượng, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ; an toàn thực phẩm; xăng dầu, khí dầu mỏ hóa lỏng; thuốc lá ngoại nhập lậu; phân bón; mỹ phẩm, dược phẩm, thực phẩm chức năng; thịt lợn; khẩu trang, dung dịch sát khuẩn…

Ngay khi thị trường có những diễn biến bất ổn do dịch Covid-19, Bộ Công Thương đã chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường tăng cường công tác quản lý địa bàn, kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ việc niêm yết giá và bán đúng giá niêm yết, các hành vi lợi dụng tình hình khan hiếm hàng hóa trên thị trường để đầu cơ, găm hàng hoặc lợi dụng tình hình dịch bệnh để định giá bán hàng hóa bất hợp lý, đặc biệt là đối với trang thiết bị y tế dùng để bảo vệ sức khỏe phòng, chữa bệnh.

Các kế hoạch, chương trình công tác đã được lực lượng Quản lý thị trường tổ chức triển khai nghiêm túc, quyết liệt và mang lại hiệu quả thiết thực trong thời gian qua như: Kế hoạch thực hiện Chỉ thị số 15/CT-TTg ngày 27 tháng 3 năm 2020 của Thủ tướng Chính phủ về một số nhiệm vụ, giải pháp cấp bách trong quản lý chất lượng vật tư nông nghiệp; Kế hoạch cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trước, trong và sau Tết Nguyên đán; Kế hoạch về tăng cường thanh tra, kiểm tra việc sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi, thức ăn thuỷ sản và chất cấm dùng trong chăn nuôi, chế biến thực phẩm; Kế hoạch thực hiện Chỉ thị số 13/CT-TTg ngày 09 tháng 5 năm 2016 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm; Kế hoạch tăng cường công tác quản lý phân bón vô cơ; Kế hoạch về tăng cường công tác phòng, chống buôn lậu, kinh doanh phân bón, thuốc bảo vệ thực vật giả, kém chất lượng; Kế hoạch đấu tranh phòng, chống các hành vi vi phạm trong sản xuất, kinh doanh hàng hoá giả mạo xuất xứ tại các địa bàn trọng điểm đến hết năm 2020; Kế hoạch tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát, đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại trong kinh doanh xăng dầu; Đề án Phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tại các địa bàn, lĩnh vực trọng điểm đến năm 2020...

Kết hợp với công tác kiểm tra, xử lý vi phạm, lực lượng Quản lý thị trường đã tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền, triển khai cho các tổ chức, cá nhân kinh doanh ký cam kết không kinh doanh hàng giả, hàng nhập lậu, hàng kém chất lượng; đồng thời, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân đã thực hiện việc ký cam kết nhưng vẫn vi phạm.

Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị thời gian qua đã tạo được sự chuyển biến cả về nhận thức, trách nhiệm và hiệu quả trong công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, hàng kém chất lượng. Nhận thức của cán bộ, đảng viên về trách nhiệm trong công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả được nâng lên, đã làm tốt công tác tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân tích cực tham gia phát hiện, tố giác buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tại cộng đồng dân cư. Công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả được tăng cường, góp phần kiềm chế sự gia tăng của buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Kết quả trong năm 2019, lực lượng quản lý thị trường đã phát hiện, xử lý trên 90.000 vụ vi phạm, thu nộp ngân sách nhà nước gần 670 tỷ đồng. Riêng trong 6 tháng đầu năm 2020, lực lượng quản lý thị trường phát hiện, xử lý gần 30.000 vụ vi phạm, thu nộp ngân sách nhà nước gần 180 tỷ đồng (ước trị giá hàng tịch thu chưa bán gần 220 tỷ đồng)... Tuy nhiên, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả vẫn diễn biến phức tạp, đặc biệt tình trạng sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng liên quan đến sức khỏe người dân như dược phẩm, thực phẩm, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, vật tư y tế, thuốc chữa bệnh... còn xảy ra ở nhiều nơi ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội,...

Trong thời gian tới, để xử lý có hiệu quả hơn tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng kém chất lượng, Bộ Công Thương cùng các Bộ ngành, địa phương sẽ chỉ đạo các lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Xác định những nội dung trọng tâm là:

- Tổ chức triển khai thực hiện có hiệu quả các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia về công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

- Chủ động nắm vững diễn biến tình hình hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả theo lĩnh vực, địa bàn phụ trách để kịp thời phát hiện, nhận diện các vấn đề nổi cộm, các lĩnh vực mặt hàng vi phạm mới nổi để kịp thời đấu tranh ngăn chặn, xử lý.

- Rà soát, phân loại các website, ứng dụng thương mại điện tử, nhất là đối với các nhóm mặt hàng kinh doanh có điều kiện hoặc nhóm mặt hàng xuất hiện nhiều hàng giả hàng nhái được kinh doanh qua mạng như: mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, thời trang, quần áo, túi xách, đồng hồ…

- Xây dựng, triển khai đồng bộ các phương án, chuyên đề, kế hoạch tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường, đặc biệt là Bộ đội biên phòng, Hải quan tăng cường kiểm tra, kiểm soát, ngăn chặn hàng lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng ngay từ tuyến biên giới đường biển và đường bộ; chú trọng kiểm tra, ngăn chặn, xử lý việc sản xuất, vận chuyển, buôn bán hàng cấm, hàng nhập lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng trên thị trường nội địa, nhất là tại các địa bàn trọng điểm như thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh...; Kiên quyết xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm; thực hiện tốt chế độ thông tin, báo cáo để có thông tin kịp thời, chính xác phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành; tổ chức kiểm tra, đánh giá việc thực hiện các chương trình, kế hoạch để rút kinh nghiệm, đề ra các giải pháp đấu tranh phù hợp với tình hình thực tiễn.

- Rà soát, nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật, cơ chế chính sách liên quan đến công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, bảo đảm tính khả thi và theo sát với tình hình thực tế; tạo thuận lợi cho các lực lượng chức năng trong thực thi nhiệm vụ.

- Tiếp tục tăng cường kỷ cương, kỷ luật công vụ, phòng chống các biểu hiện tiêu cực, tham nhũng của công chức thực thi; khen thưởng, động viên, nêu gương kịp thời đối với tập thể, cá nhân có thành tích, kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, bao che, tiếp tay cho buôn lậu.

- Đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu; xem xét, xử lý trách nhiệm người đứng đầu, lãnh đạo, cơ quan chức năng và công chức trực tiếp quản lý địa bàn nếu để xảy ra tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ phức tạp, nghiêm trọng kéo dài, gây bức xúc trong nhân dân mà không có giải pháp khắc phục kiên quyết, hiệu quả.

- Đẩy mạnh hơn nữa công tác truyền thông, đa dạng về hình thức tuyên truyền để nâng cao ý thức người dân về tác hại của hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ đối với xã hội và kêu gọi mọi người không bao che, tiếp tay cho hành vi này. Phát động toàn dân tham gia tố giác các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Công tác tuyên truyền phải được làm thường xuyên, liên tục, tăng cường thông tin tuyên tuyền kết quả của các lực lượng chức năng kết hợp phổ biến kiến thức pháp luật đến người dân…

- Tiếp tục chỉ đạo lực lượng Quản lý thị trường triển khai thực hiện có hiệu quả Quy chế phối hợp công tác đã ký với Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, Bộ Tư lệnh Bộ đội biên phòng, các Hiệp hội và tiếp tục ký Quy chế phối hợp với lực lượng Công an, Hải quan, Thuế về đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

- Tăng cường hợp tác chặt chẽ với các Hiệp hội ngành nghề, các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh trong công tác chia sẻ, cung cấp thông tin và hỗ trợ kiểm tra, xử lý vi phạm về hàng giả, hàng kém chất lượng, không rõ nguồn gốc xuất xứ.