Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng: Chủ động mọi kịch bản, bảo đảm đủ điện năm 2027

Chuẩn bị sớm phương án điều hành điện năm 2027

Phát biểu khai mạc hội nghị, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết, 6 tháng đầu năm 2026, kinh tế Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực với GDP tăng 8,18%; riêng quý II đạt 8,39%. Tăng trưởng kinh tế cao kéo theo nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh, lũy kế 7 tháng đầu năm, sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu của toàn hệ thống ước đạt hơn 203,3 tỷ kWh, tăng khoảng 9,3% so với cùng kỳ năm trước. Ước tính cả năm 2026, sản lượng điện toàn hệ thống tăng gần 9,8% so với năm 2025.

Đáng chú ý, trong quá trình vận hành, hệ thống điện quốc gia đã liên tiếp xác lập những kỷ lục mới, với công suất phụ tải cực đại đạt 58.456 MW và sản lượng điện tiêu thụ trong ngày lớn nhất đạt khoảng 1,22 tỷ kWh.

Theo Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng, từ nay đến cuối năm 2026 vẫn còn nhiều áp lực và thách thức. Nếu muốn đạt mục tiêu tăng trưởng 10% trong cả năm theo định hướng của Trung ương, thì 6 tháng cuối năm nền kinh tế phải tăng trưởng bình quân trên 11%. Điều đó đồng nghĩa với nhu cầu năng lượng, đặc biệt là điện năng, sẽ tiếp tục gia tăng mạnh và ngành điện phải chủ động đáp ứng đầy đủ.

Theo báo cáo của Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO), từ nay đến cuối năm 2026, tình hình thời tiết được dự báo tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường với khả năng có thể xuất hiện các đợt nắng nóng diện rộng, cùng với đó sẽ đi kèm với các đợt mưa bão, lũ lớn. Ngoài ra, một số dự án nguồn điện và lưới điện trọng điểm có nguy cơ tiếp tục bị chậm tiến độ, trong khi hệ thống điện quốc gia vẫn còn phụ thuộc lớn vào khả năng vận hành của các nguồn điện truyền thống như nguồn nhiệt điện than, nguồn thủy điện.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Trương Thanh Hoài nhấn mạnh, để bảo đảm cung ứng điện cho mùa khô 2027-2028, cần khẩn trương cập nhật và bổ sung các nguồn điện có khả năng đưa vào vận hành sớm. Theo Thứ trưởng, thực hiện Nghị định số 272/2026/NĐ-CP của Chính phủ, cần ưu tiên rà soát các dự án có thể triển khai trong thời gian ngắn, đặc biệt là các dự án điện mặt trời quy mô lớn. Qua khảo sát thực tế, nhiều địa phương hiện còn quỹ đất trống, đồi trọc thuận lợi để phát triển các dự án điện mặt trời công suất lớn với thời gian xây dựng chỉ khoảng 6 tháng.

Thứ trưởng Trương Thanh Hoài lưu ý, về lâu dài, điểm nghẽn lớn nhất vẫn là hạ tầng truyền tải điện. "Hạ tầng truyền tải phải đi trước một bước. Đây là hạ tầng chiến lược nhưng hiện nay giá truyền tải còn thấp, năng lực tài chính của đơn vị truyền tải còn hạn chế nên rất khó triển khai các dự án lớn", Thứ trưởng nhấn mạnh và đề nghị cần sớm tháo gỡ các vướng mắc về cơ chế và nguồn lực để đẩy nhanh đầu tư hệ thống truyền tải, bảo đảm giải tỏa công suất các nguồn điện mới và nâng cao khả năng cung ứng điện trong những năm tới.

Tại hội nghị các Tập đoàn, doanh nghiệp năng lượng đã báo cáo về công tác chuẩn bị đảm bảo sản xuất điện, cung ứng nhiên liệu cho 6 tháng cuối năm 2026, 2027 và những vấn đề vướng mắc trong triển khai thực hiện.

Nhiệm vụ cấp bách đảm bảo điện cho tăng trưởng cao

 Sau khi nghe ý kiến của các Tập đoàn, doanh nghiệp năng lượng, các đơn vị chức năng thuộc Bộ, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng ghi nhận và biểu dương những kết quả ngành điện đã đạt được trong 6 tháng đầu năm 2026.

Bộ trưởng nhấn mạnh, chúng ta bảo đảm không để thiếu điện suốt mùa khô năm 2026 trong điều kiện khó khăn: xung đột địa chính trị, nhu cầu điện tăng cao, thời tiết nắng nóng khó lường. Bên cạnh việc cung cấp đủ điện, cũng đã tối ưu quản trị, bảo đảm hiệu quả kinh tế, dù giá năng lượng sơ cấp (than, dầu, khí) đầu vào đều tăng cao.

Đáng chú ý, EVN không chỉ bảo đảm cung ứng điện an toàn, liên tục mà còn từng bước nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, giải quyết vấn đề lỗ lũy kế. Kết quả này có được nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa NSMO, EVN, Petrovietnam, TKV, EVNNPT cùng các đơn vị thuộc Bộ Công Thương trong công tác điều hành hệ thống điện.

Tuy nhiên, Bộ trưởng lưu ý, từ nay đến cuối năm 2026, tình hình thế giới tiếp tục diễn biến khó lường, cùng nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến nguồn cung năng lượng. Trong nước, nguy cơ xuất hiện các đợt nắng nóng gay gắt xen kẽ mưa bão lớn sẽ tạo áp lực rất lớn đối với công tác vận hành hệ thống điện.

Theo Bộ trưởng, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026, các tháng cuối năm sản lượng điện phải tăng khoảng 11,7-11,9%, cao hơn nhiều so với mức tăng của 6 tháng đầu năm. Bộ trưởng yêu cầu, toàn ngành phải quán triệt tinh thần bảo đảm đủ điện phục vụ mục tiêu tăng trưởng của Chính phủ. Đây là nhiệm vụ chính trị rất quan trọng, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của NSMO, EVN, Petrovietnam, TKV, Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia, Tổng công ty Đông Bắc và các đơn vị liên quan.

Khẩn trương cập nhật kịch bản điều hành và quản trị rủi ro

Kết luận Hội nghị, Bộ trưởng chỉ đạo các nhiệm vụ trọng tâm sắp tới và giao nhiệm vụ cụ thể cho từng đơn vị, Tập đoàn, doanh nghiệp, cụ thể:

Giao NSMO chủ trì, phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ Công Thương, EVN, NPT và các doanh nghiệp phát điện khẩn trương cập nhật kịch bản, giải pháp điều hành hệ thống điện từ nay đến cuối năm. Theo đó, cùng với kịch bản vận hành, NSMO phải xây dựng các danh mục quản trị rủi ro có thể phát sinh như tăng trưởng phụ tải, diễn biến thủy văn, nguồn cung than, khí, thiên tai, mưa bão... Đồng thời phân công rõ trách nhiệm quản trị từng nhóm rủi ro để chủ động xử lý.

Đối với các tập đoàn năng lượng, Bộ trưởng yêu cầu EVN, Petrovietnam, TKV Tổng công ty Khí Việt Nam, Tổng công ty Đông Bắc và các đơn vị liên quan bảo đảm đầy đủ nguồn nhiên liệu phục vụ vận hành hệ thống điện, duy trì mức khả dụng cao nhất của các tổ máy. Bộ trưởng đánh giá, nguồn cung than và khí hiện cơ bản được bảo đảm trong công tác cung ứng điện. Đối với các nguồn nhiên liệu dự phòng như DO, FO và các loại nhiên liệu khác, các đơn vị cần chủ động tính toán, chuẩn bị đầy đủ theo các kịch bản vận hành, đáp ứng nhu cầu phụ tải và mục tiêu cung ứng điện đã đề ra.

Đối với các chủ đầu tư của các nhà máy điện, hồ thủy điện, Bộ trưởng yêu cầu thường xuyên cập nhật diễn biến thủy văn, chủ động phối hợp với địa phương trong vận hành hồ chứa, vừa tối ưu phát điện vừa bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du.

Bộ trưởng giao Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp phối hợp với các địa phương kiểm tra an toàn đập, chuẩn bị phương án phòng chống lũ, đồng thời nghiên cứu các giải pháp tối ưu dung tích của hồ chứa trên cơ sở đảm bảo cung ứng điện, an toàn công trình và tuân thủ các quy định.

Bộ trưởng yêu cầu, các đơn vị quản lý, vận hành nhà máy điện phải rà soát các giải pháp vận hành, bảo dưỡng để bảo đảm hệ số khả dụng cao nhất của các tổ máy. Cùng với đó, cần kiểm tra, bổ sung đầy đủ vật tư dự phòng, đồng thời tăng cường kết nối, chia sẻ kinh nghiệm giữa các nhà máy nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và khả năng ứng phó khi xảy ra sự cố.

Theo đó, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng giao Cục Điện lực chủ trì, hằng năm tổ chức ít nhất hai hội thảo quốc gia về vận hành, bảo dưỡng nhằm tạo diễn đàn để các nhà máy điện lớn, các doanh nghiệp chia sẻ kinh nghiệm và bài học thực tiễn trong công tác vận hành, bảo dưỡng. Bộ trưởng cũng cho biết, mô hình này đã được nhiều đơn vị phát điện triển khai hiệu quả và cần được mở rộng trên phạm vi toàn ngành, nhất là trong bối cảnh ngày càng có nhiều nhà máy điện thuộc các thành phần kinh tế tham gia hệ thống điện quốc gia.

Thông qua cơ chế này, ngành điện sẽ từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu về nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao, năng lực vận hành, bảo dưỡng, khả năng nội địa hóa vật tư dự phòng và dịch vụ kỹ thuật. Đây sẽ là cơ sở để đánh giá quy mô thị trường, thu hút đầu tư, đồng thời nâng cao năng lực của các doanh nghiệp trong nước, từng bước làm chủ các dịch vụ vận hành, sửa chữa và bảo dưỡng nhà máy điện, giảm phụ thuộc vào các nhà thầu nước ngoài. Đặc biệt là việc tập trung xây dựng ban hành bộ chỉ số quản trị ngành điện để phục vụ công tác quản lý nhà nước.

Tiếp tục hoàn thiện cơ chế, tháo gỡ khó khăn cho ngành năng lượng

Về đảm bảo hệ thống truyền tải, Bộ trưởng yêu cầu EVN và EVNNPT rà soát toàn bộ các điểm nghẽn của lưới điện, xác định rõ các khu vực quá tải, thiếu công suất, nhu cầu lắp đặt tụ bù và phương án nâng cấp nhằm bảo đảm vận hành an toàn trong mùa mưa bão. Đặc biệt, phải tăng cường kiểm tra lưới điện, chuẩn bị đầy đủ phương án ứng phó với các thiên tai ảnh hưởng đến hành lang an toàn lưới điện.

Về đảm bảo tiến độ dự án nguồn và lưới điện, Bộ trưởng nhấn mạnh nguyên tắc phát triển điện phải bảo đảm cân đối giữa nguồn, lưới và phụ tải theo từng địa phương, khu vực và trên phạm vi cả nước, tránh tình trạng phát triển nguồn nhưng không có hạ tầng truyền tải để giải tỏa công suất.

Bộ trưởng yêu cầu Cục Điện lực phối hợp với NSMO ngay trong tháng 8/2026 phải hoàn thành xây dựng kịch bản cung ứng điện năm 2027 để có đủ thời gian chuẩn bị nhiên liệu, kế hoạch huy động nguồn điện và các phương án điều hành.

EVN tiếp tục chỉ đạo các đơn vị thành viên như Tổng Công ty Truyền tải điện quốc gia, các Tổng công ty Điện lực trên cơ sở kết quả thực hiện của năm 2026 triển khai xây dựng kế hoạch năm 2027, đặc biệt là tận dụng cơ chế mua bán điện trực tiếp và triển khai điện mặt trời.

Bộ trưởng yêu cầu, ngay sau cuộc họp này, Cục Điện lực phối hợp với EVN rà soát và có báo cáo tổng thể về truyền tải phân phối để bằng mọi cách khắc phục được bất cập giữa nguồn và truyền tải cũng như phụ tải. Đồng thời làm rõ những khó khăn, vướng mắc của từng cấp để tìm giải pháp tháo gỡ, khắc phục.

Bộ trưởng giao Tập đoàn Điện lực Việt Nam phối hợp với Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia rà soát nhu cầu đầu tư các thiết bị bù công suất phản kháng, nâng cao khả năng truyền tải của hệ thống đặc biệt là giải tỏa công suất cho các nhà máy điện nền; đồng thời tiếp tục thúc đẩy các dự án nhập khẩu điện từ Trung Quốc và Lào.

Đối với các vấn đề có liên quan đến an toàn môi trường, Bộ trưởng đề nghị Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp tiếp tục phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường thống nhất nội dung ý kiến của Bộ Công Thương về sửa đổi 11 quy trình vận hành liên hồ chứa. Bên cạnh đó, cần tiêu chuẩn hóa các điều kiện, xây dựng, trình ban hành quy định liên quan đến nhiệt độ nước làm mát các nhà máy nhiệt điện để áp dụng trong các tình huống khẩn cấp, bảo đảm cung ứng điện và tuân thủ quy định.

Đối với kiến nghị của các đơn vị tại hội nghị, Bộ trưởng đề nghị Cục Điện lực tổng hợp những khó khăn, vướng mắc của các tập đoàn, doanh nghiệp trong lĩnh vực điện, than, khí để báo cáo Chính phủ xem xét tháo gỡ, nhất là các vấn đề liên quan đến cấp phép khai thác than, cơ chế vận hành hồ chứa, tiêu chuẩn môi trường đối với nhà máy nhiệt điện và đầu tư các dự án truyền tải chiến lược./.