Indonesia thắt chặt kiểm soát sản phẩm halal nhập khẩu từ nước ngoài

Quy định này tăng cường quy trình giám sát bằng cách thiết lập việc kiểm tra chứng từ và sản phẩm thực tế tại nước xếp hàng và/hoặc nước xuất xứ trước khi vận chuyển, việc kiểm tra thực tế này do các cơ quan kiểm định được BPJPH chỉ định tiến hành. Quy định này tăng cường quy trình giám sát bằng cách thiết lập việc kiểm tra chứng từ và sản phẩm thực tế tại nước xếp hàng và/hoặc nước xuất xứ trước khi vận chuyển, việc kiểm tra thực tế này do các cơ quan kiểm định được BPJPH chỉ định tiến hành. 

Đối với các nhà nhập khẩu, Quy định BPJPH 4/2026 nhấn mạnh nghĩa vụ chuẩn bị các tài liệu cần thiết, đáp ứng các quy định hiện hành trước khi nộp tờ khai hải quan nhập khẩu. Các nhà nhập khẩu được yêu cầu thực hiện nghĩa vụ đăng ký Chứng nhận Sản phẩm Halal thông qua hệ thống điện tử tích hợp, lựa chọn cơ quan kiểm định do BPJPH chỉ định và đảm bảo tính nhất quán của thông tin trong các tài liệu với tình trạng thực tế của sản phẩm.

- Nghĩa vụ đảm bảo sản phẩm Halal và các trường hợp miễn trừ sản phẩm

Theo quy định tại điều 2, mọi sản phẩm nhập khẩu, lưu thông và buôn bán trong lãnh thổ Indonesia đều phải được chứng nhận halal theo quy định của pháp luật. Sản phẩm có nguồn gốc từ nguyên liệu bị cấm được miễn nghĩa vụ chứng nhận halal nhưng phải có ghi chú "Không phải Halal". Cả sản phẩm phải chứng nhận halal và sản phẩm được miễn chứng nhận đều phải trải qua kiểm định sản phẩm halal trước khi nộp tờ khai hải quan nhập khẩu.

Nghĩa vụ đảm bảo sản phẩm Halal không áp dụng đối với hành lý cá nhân của hành khách, hành lý cá nhân của thành viên phi hành đoàn phương tiện vận chuyển, hàng hóa cá nhân, hàng hóa của người xuất khẩu lao động Indonesia, hàng hóa qua biên giới, đồ dùng gia đình của công dân Indonesia và người nước ngoài định cư tại Indonesia, hàng hóa của người hành hương Hajj gửi qua các nhà cung cấp dịch vụ chuyển phát, mẫu thử nghiệm, hàng hóa quá cảnh/chuyển tải và/hoặc các hàng hóa khác theo quy định của pháp luật.

- Kiểm tra thực tế tại nước xuất xứ và vai trò của các cơ quan kiểm định

Dựa trên các quy định nêu tại điều 3 đến điều 7, việc đảm bảo chất lượng sản phẩm Halal được thực hiện bởi BPJPH bằng cách bổ nhiệm/chỉ định các cơ quan kiểm định thuộc sở hữu nhà nước và/hoặc các cơ quan kiểm định tư nhân đáp ứng các yêu cầu hiện hành. Các yêu cầu chính đối với các cơ quan kiểm định có thể được bổ nhiệm bao gồm:

Các tổ chức kiểm định đáp ứng các yêu cầu này phải nộp đơn đăng ký cho BPJPH thông qua Hệ thống điện tử tích hợp. BPJPH sẽ xác minh các tài liệu và, nếu cần thiết, có thể tiến hành kiểm tra thực địa. Nếu các tài liệu được tuyên bố là đầy đủ và tuân thủ, người đứng đầu Cơ quan sẽ chỉ định tổ chức kiểm định đó là đơn vị thực hiện Đảm bảo Sản phẩm Halal và xác định phạm vi hoạt động của tổ chức dựa trên các văn phòng chi nhánh ở nước ngoài và các đối tác tổ chức kiểm định.

Bên cạnh đó, việc đảm bảo sản phẩm Halal phải được thực hiện tại quốc gia xếp hàng và/hoặc quốc gia xuất xứ của sản phẩm sau khi nhà nhập khẩu nộp đơn cho người đứng đầu BPJPH. Hoạt động này phải được thực hiện trực tiếp tại kho xếp hàng trước khi vận chuyển và phải bao gồm việc kiểm tra sự phù hợp giữa các tài liệu yêu cầu của SJPH (cơ quan kiểm định) với tình trạng vật lý của sản phẩm.

Kết quả của việc đảm bảo chất lượng sản phẩm Halal sẽ được trình bày trong Báo cáo Đảm bảo Chất lượng Sản phẩm Halal (LPPH), do Cơ quan Kiểm định gửi cho Người đứng đầu Cơ quan BPJPH thông qua Hệ thống Điện tử Tích hợp. LPPH phải chứa thông tin về sự phù hợp hoặc không phù hợp của kết quả đảm bảo chất lượng sản phẩm Halal.

- Cơ chế thực hiện đảm bảo sản phẩm Halal 

Theo quy định tại Điều 8, Nhà nhập khẩu phải nộp đơn xin chứng nhận Sản phẩm Halal thông qua Hệ thống điện tử tích hợp và lựa chọn Cơ quan kiểm định do BPJPH chỉ định. Để nộp đơn, Nhà nhập khẩu phải đáp ứng một số yêu cầu hành chính và cung cấp các tài liệu hỗ trợ, bao gồm:

Thương vụ Việt Nam tại Indonesia cho rằng thách thức chính của Quyết định BPJPH số 4/2026 là gánh nặng vận hành phức tạp và việc xác minh, thẩm định nghiêm ngặt về sự phù hợp của hàng hóa xuất khẩu trước khi vận chuyển cũng như trước khi nộp tờ khai hải quan nhập khẩu. Để đáp ứng quy định đòi hỏi phải có sự phù hợp dữ liệu nghiêm ngặt: mỗi lô hàng phải hoàn toàn khớp với tài liệu phức tạp, bao gồm mã Hệ thống hài hòa (HS) chính xác, hóa đơn, danh sách đóng gói (packing list), số lô hàng, ngày sản xuất và nhãn hàng hóa. Bên cạnh đó, khả năng xảy ra sự chậm trễ trong tương tác/thông tin của các cơ quan quản lý Indonesia là không nhỏ do các nhà nhập khẩu phải phối hợp trên nhiều kênh bao gồm BPJPH, các cơ quan kiểm tra, các cơ quan chứng nhận halal nước ngoài và hệ thống hải quan Cửa sổ đơn quốc gia Indonesia (SINSW) tạo ra các nút thắt cổ chai nếu dữ liệu không đồng bộ. Ngoài ra, sẽ gia tăng lớn chi phí tuân thủ khi các yêu cầu truy xuất nguồn gốc chi tiết đối với nguyên liệu thô, kết hợp với các bước kiểm tra và quản lý bắt buộc, làm tăng chi phí nhập khẩu và có nguy cơ làm chậm chuỗi cung ứng, làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa nhập khẩu. 

Những thách thức trên sẽ ảnh hưởng tới xuất khẩu nhóm hàng Halal từ các nước trong đó có Việt Nam vào thị trường Indonesia, do sự ách tắc, chậm trễ từ việc kiểm tra, xác thực việc tuân thủ sản phẩm Halal tại cảng xuất hàng (đặc biệt trong giai đoạn đầu triển khai thực hiện quyết định), gia tăng chi phí tuân thủ, giảm sức cạnh tranh so với hàng hóa nội địa Indonesia cũng như các nước xuất khẩu khác có sự thuận lợi hơn trong việc đánh giá tuân thủ. Các nhóm hàng xuất khẩu Việt Nam sang thị trường Indonesia chịu sự điều chỉnh của Quyết định 4/2026 tập trung các nhóm hàng: bánh kẹo và các sản phẩm ngũ cốc, rau quả chế chiến và thủy sản chế biến.

Để giảm thiểu những bất lợi từ chính sách kiểm soát chặt chẽ các sản phẩm Halal nhập khẩu của Indonesia, doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cần chủ động phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp nhập khẩu Indonesia trong việc khai báo, đăng ký kiểm tra sự tuân thủ Halal Indonesia với BPJPH Indonesia đối với hàng hóa xuất khẩu của mình. Trong quá trình đăng ký, kiểm tra hàng hóa, doanh nghiệp cần cung cấp, chuẩn bị hàng hóa phù hợp, đồng nhất với chứng từ hàng hóa; cần chủ động đề xuất doanh nghiệp nhập khẩu Indonesia lựa chọn đơn vị kiểm tra giám định phù hợp nhất cho doanh nghiệp của mình khi thực hiện kiểm tra xác minh.

Xem chi tiết quy định tại đây.