A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Ông Trần Văn Hùng: Lai Châu thúc đẩy tiêu thụ hàng hóa bền vững cho vùng dân tộc thiểu số

Từ phát triển vùng nguyên liệu, liên kết doanh nghiệp đến đẩy mạnh thương mại điện tử, Lai Châu đang từng bước đa dạng hóa kênh tiêu thụ nông sản, đặc sản địa phương, tạo thêm cơ hội nâng cao thu nhập cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Trần Văn Hùng, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lai Châu, cho biết, địa phương đang tập trung triển khai nhiều giải pháp xúc tiến thương mại, hỗ trợ thương mại điện tử, kết nối doanh nghiệp và hợp tác xã nhằm mở rộng đầu ra cho sản phẩm vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Qua đó, từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa, hình thành các chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ và nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Đưa đặc sản vùng cao đến gần hơn với thị trường

- Thưa ông, ông đánh giá như thế nào về tình hình sản xuất, tiêu thụ sản phẩm của đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Lai Châu hiện nay? Đâu là những sản phẩm có tiềm năng và thị trường tiêu thụ chủ yếu của địa phương?

Ông Trần Văn Hùng: Lai Châu là tỉnh miền núi biên giới có 20 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 80% dân số. Nhờ lợi thế về khí hậu phân hóa theo độ cao và thổ nhưỡng đặc thù, địa phương sở hữu nhiều sản vật nông, lâm nghiệp quý giá mang đậm bản sắc vùng cao.

Trong những năm gần đây, tư duy sản xuất của bà con đã có sự chuyển dịch rõ nét từ tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa tập trung, gắn kết chặt chẽ hơn với các hợp tác xã và doanh nghiệp. Về tiêu thụ, dù ở một số xã vùng sâu, vùng xa việc bán hàng vẫn còn phụ thuộc vào thương lái, nhưng nhìn chung các sản phẩm chủ lực đã từng bước khẳng định được chỗ đứng vững chắc trên thị trường.

Ông Trần Văn Hùng, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lai Châu

Hiện nay, các sản phẩm có tiềm năng và lợi thế cạnh tranh lớn nhất của bà con Lai Châu tập trung vào ba nhóm chính: Thứ nhất là nhóm cây dược liệu quý dưới tán rừng như sâm Lai Châu, đương quy, đẳng sâm; thứ hai là nhóm cây công nghiệp và nông sản đặc sản như chè, quế, mắc ca, gạo tẻ séng cù, chuối, dứa, củ dong riềng, khoai sâm,…; thứ ba là các sản phẩm thủ công truyền thống như thổ cẩm và sản phẩm OCOP chế biến sâu.

Thị trường tiêu thụ chủ yếu của bà con hiện nay không chỉ dừng lại ở các chợ trung tâm trong tỉnh mà đã mở rộng mạnh mẽ ra các đô thị lớn như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh thông qua các hệ thống siêu thị và cửa hàng đặc sản. Bên cạnh đó, một số sản phẩm như chè, chuối, thảo quả đã xuất khẩu sang Trung Quốc và Trung Đông.

- Để hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số tiêu thụ sản phẩm, thời gian qua, ngành Công Thương Lai Châu đã triển khai những chương trình, hoạt động gì và kết quả đạt được ra sao, thưa ông?

Ông Trần Văn Hùng: Thời gian qua, bám sát chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh và Bộ Công Thương, ngành Công Thương Lai Châu đã triển khai đồng bộ nhiều chương trình thiết thực nhằm đưa sản phẩm của đồng bào dân tộc thiểu số vươn xa. Sở đã tích cực tổ chức các chương trình, sự kiện, hội chợ, tuần hàng nông sản Lai Châu tại Hà Nội và các tỉnh thành, cũng như đẩy mạnh chuyển đổi số thông qua các chương trình phối hợp livestream bán hàng thực chiến cùng các sàn thương mại điện tử lớn.

Chỉ tính riêng năm trong năm 2026, Sở tổ chức “Tuần lễ sản phẩm Lai Châu tại Thủ đô” trong Chương trình “Sức sống hàng Việt” số 6. Tại chương trình, phiên livestream đã đạt 4,3 triệu lượt tiếp cận, chốt được 115 đơn hàng. Trước đó, tại chương trình số 4 năm 2026, Sở hỗ trợ một doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh tham gia livestream quảng bá, giới thiệu và bán sản phẩm mắc ca trên nền tảng số, tiêu thụ được 200kg sản phẩm.

Một hoạt động đáng chú ý khác là chuỗi sự kiện thương mại điện tử “Nâng tầm đặc sản Lai Châu” gắn với Tết Độc lập năm 2026 tại xã Than Uyên. Sự kiện thu hút 32 đơn vị với 45 gian hàng, trong đó có 25 gian hàng của các tỉnh, thành phố như Hà Nội, Lào Cai, Cao Bằng, Điện Biên, Sơn La, Thanh Hóa, Hải Phòng, Đồng Tháp, Phú Yên và 20 gian hàng của tỉnh Lai Châu.

Các phiên livestream trong khuôn khổ sự kiện đã chốt gần 1.500 đơn hàng, doanh thu khoảng 150 triệu đồng, thu hút gần 100.000 lượt tương tác và có thời điểm đạt gần 1.500 người xem cùng lúc. Những sản phẩm được giới thiệu, tiêu thụ chủ yếu là gạo Séng Cù, gạo nếp Tan Pỏm, mắc ca, miến khoai sâm, mật ong và trà.

Ngoài các hoạt động xúc tiến thương mại, ngành Công Thương còn tổ chức hội nghị tập huấn các quy định pháp luật về chuyển đổi số trong xúc tiến thương mại, thương mại điện tử, kỹ năng bán hàng qua thương mại điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt cho trên 800 lượt học viên là doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và tiểu thương.

Sở cũng hỗ trợ đưa 83 sản phẩm OCOP, sản phẩm nông nghiệp của 18 doanh nghiệp lên Hệ thống quản lý truy xuất nguồn gốc xuất xứ sản phẩm hàng hóa của tỉnh. Đồng thời, xây dựng và phát hành 610 cuốn Sổ tay thương mại điện tử nhằm cung cấp thông tin về chính sách, quy định pháp luật và các ứng dụng thương mại điện tử cho cán bộ quản lý, doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất, kinh doanh.

Đáng chú ý, Sở đã phối hợp với Viettel Post Lai Châu và UBND các xã, phường Tân Phong, Bình Lư, Sìn Hồ tổ chức các hoạt động quảng bá, kết nối tiêu thụ nông sản. Trong đó có hành trình nông sản Lai Châu, chuỗi sự kiện “Tết Ta Ba Miền - Chở xuân về nhà” và phiên livestream quảng bá, tiêu thụ quả lê tại Ngày hội Hái Lê phường Tân Phong. Qua các hoạt động này, nhiều sản phẩm như Nhất Chi Mai, địa lan, đào Tây Bắc, miến, quả lê, khoai sâm đã được quảng bá và chốt hàng nghìn đơn hàng trên nền tảng TikTok.

Đặc biệt, việc phối hợp với TikTok Việt Nam và UBND xã Bình Lư xây dựng xã Bình Lư trở thành xã thương mại điện tử đầu tiên của cả nước đã đạt được những kết quả tích cực. Đến nay, địa phương đã có khoảng 20 nhà bán hàng qua thương mại điện tử có thu nhập ổn định.

Sản phẩm đặc hữu đang tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người dân miền núi Lai Châu

Những hoạt động trên đã góp phần thay đổi diện mạo sản phẩm địa phương, giúp nhiều mặt hàng của đồng bào dân tộc thiểu số đáp ứng yêu cầu để đưa vào các hệ thống phân phối hiện đại như gạo Séng Cù, mắc ca, cá chế biến, miến dong...

Đáng mừng hơn, nhiều chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ đã từng bước hình thành, nhất là đối với vùng nguyên liệu chè, dược liệu và sâm Lai Châu. Qua đó, góp phần giải quyết việc làm cho hàng trăm lao động địa phương, nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm so với phương thức bán thô trước đây.

Tháo gỡ điểm nghẽn, đa dạng hóa kênh tiêu thụ

- Mặc dù đã đạt được những kết quả tích cực, song việc tiêu thụ sản phẩm của đồng bào dân tộc thiểu số tại Lai Châu vẫn còn những khó khăn, theo ông, đâu là nguyên nhân của tình trạng này?

Ông Trần Văn Hùng: Thực tiễn triển khai cho thấy việc tiêu thụ sản phẩm của đồng bào dân tộc thiểu số tại Lai Châu vẫn còn đối mặt với không ít khó khăn, thách thức. Quy mô sản xuất của bà con nhìn chung vẫn còn nhỏ lẻ, manh mún, dẫn đến sản lượng hàng hóa chưa đồng đều, khó đáp ứng được các đơn hàng lớn và ổn định từ các siêu thị hay đối tác xuất khẩu.

Bên cạnh đó, khâu bảo quản sau thu hoạch và chế biến sâu còn hạn chế; phần lớn nông sản vẫn bán ở dạng tươi hoặc sơ chế đơn giản nên dễ gặp rủi ro về giá khi vào chính vụ. Khả năng tiếp cận thị trường và ứng dụng công nghệ số của người dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa còn yếu.

Về nguyên nhân, Lai Châu là tỉnh miền núi có địa hình hiểm trở, giao thông đi lại khó khăn làm đội chi phí vận chuyển, giảm sức cạnh tranh của hàng hóa. Ngoài ra, số lượng doanh nghiệp đầu tàu đủ tiềm lực tài chính và công nghệ để đứng ra bao tiêu trọn gói đầu ra cho bà con trên địa bàn tỉnh vẫn còn mỏng.

- Trước những khó khăn đó, Lai Châu có định hướng và giải pháp nào để phát triển thương mại điện tử, xây dựng thương hiệu, nâng cao thu nhập cho đồng bào dân tộc thiểu số trong thời gian tới, thưa ông?

Ông Trần Văn Hùng: Trước xu thế phát triển mạnh mẽ của kinh tế số, tỉnh Lai Châu xác định thương mại điện tử chính là 'cánh tay nối dài', giúp rút ngắn khoảng cách địa lý để đưa đặc sản vùng cao đến trực tiếp tay người tiêu dùng cả nước. Định hướng của chúng tôi là chuyển từ tư duy 'bán cái mình có' sang 'bán cái thị trường cần', gắn việc kinh doanh trên nền tảng số với chuẩn hóa chất lượng và kể câu chuyện văn hóa bản địa.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, trong thời gian tới, ngành Công Thương sẽ tập trung vào ba nhóm giải pháp trọng tâm:

Một là, tiếp tục tham mưu UBND tỉnh ban hành và triển khai kế hoạch phát triển thương mại điện tử tỉnh Lai Châu nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất kinh doanh trên địa bàn ứng dụng hiệu quả các nền tảng số vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Hai là, phối hợp chặt chẽ với các sàn thương mại điện tử và đội ngũ KOL, KOC tổ chức các chương trình, sự kiện thúc đẩy thương mại điện tử để tạo sức lan tỏa cho nông sản Lai Châu.

Sản phẩm của người dân trên địa bàn tỉnh được hỗ trợ tư vấn về mẫu mã, bao bì

Ba là, tổ chức các lớp tập huấn 'cầm tay chỉ việc' cho bà con, thanh niên nông thôn và các hợp tác xã về kỹ năng quay chụp, sáng tạo nội dung, vận hành gian hàng và livestream trên các nền tảng như TikTok Shop, Shopee, Postmart.

Bốn là, tiếp tục hỗ trợ truy xuất nguồn gốc, giúp bà con xây dựng uy tín thương hiệu để giữ chân khách hàng lâu dài; đồng thời hỗ trợ các chủ thể đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử để trưng bày, giới thiệu và tiêu thụ ổn định.

Cùng với phát triển thương mại điện tử, trong giai đoạn tới, tỉnh Lai Châu đặt mục tiêu thúc đẩy tiêu thụ hàng hóa vùng đồng bào dân tộc thiểu số theo hướng bền vững, góp phần quan trọng nâng cao thu nhập cho người dân.

Để thực hiện mục tiêu này, ngành Công Thương tiếp tục làm cầu nối thúc đẩy liên kết, thu hút các doanh nghiệp có năng lực vào đầu tư chế biến sâu tại chỗ, ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm ngay từ đầu vụ để bà con yên tâm sản xuất.

đa dạng hóa tối đa các kênh phân phối; kết hợp hài hòa giữa việc nâng cấp hạ tầng thương mại truyền thống, chợ biên giới và các điểm giới thiệu sản phẩm OCOP với việc mở rộng kênh phân phối hiện đại qua siêu thị và thương mại điện tử.

Chủ động nắm bắt thông tin về chính sách xuất nhập khẩu, tiêu chuẩn chất lượng, nhu cầu nhập khẩu hàng hóa… của các thị trường các nước nói chung, nhất là thị trường Trung Quốc để phổ biến, thông tin đến các doanh nghiệp, hợp tác xã trên địa bàn tỉnh để có kế hoạch sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu phù hợp.

Trân trọng cảm ơn ông!


Tác giả: Hải Linh - Thu Thủy thực hiện

Tin liên quan

Tin nổi bật

Liên kết website