Thành lập Ban công tác liên ngành đối ngoại và hội nhập quốc tế về kinh tế và khoa học - công nghệ

Việc thành lập Ban Công tác liên ngành về đối ngoại và hội nhập quốc tế về Kinh tế và Khoa học - Công nghệ (gọi tắt là Ban Công tác liên ngành) là bước kiện toàn quan trọng cơ chế phối hợp liên ngành, góp phần nâng cao hiệu quả tham mưu, điều phối và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ đối ngoại và hội nhập quốc tế trong hai lĩnh vực có quan hệ ngày càng chặt chẽ là kinh tế và khoa học - công nghệ.

Ban Công tác liên ngành được thành lập trực thuộc Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế (gọi tắt là Ban Chỉ đạo Trung ương), với sự tham gia của lãnh đạo nhiều bộ, ban, ngành Trung ương và đại diện cộng đồng doanh nghiệp. Cơ cấu này thể hiện yêu cầu tăng cường phối hợp giữa đối ngoại, kinh tế, khoa học - công nghệ và các lĩnh vực liên quan, qua đó tạo cơ chế trao đổi, thống nhất và xử lý kịp thời những vấn đề có tính liên ngành, liên lĩnh vực trong quá trình hội nhập quốc tế.

Theo Quyết định số 01-QĐ/BCTLN, đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, Ủy viên Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế là Trưởng Ban Công tác liên ngành. Đồng chí Lê Mạnh Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Công Thương, Ủy viên Ban Chỉ đạo Trung ương, là Phó Trưởng Ban Thường trực; đồng chí Vũ Hải Quân, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Ủy viên Ban Chỉ đạo Trung ương là Phó Trưởng Ban.

Các Ủy viên Ban Công tác liên ngành là lãnh đạo cấp Thứ trưởng và tương đương của các cơ quan Trung ương, gồm Bộ Công Thương, Bộ Công an, Bộ Tài chính, Văn phòng Trung ương Đảng, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Văn phòng Chính phủ, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Ngoại giao, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng, Bộ Tư pháp, Bộ Nội vụ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI).

Đáng chú ý, Đảng ủy Bộ Công Thương được giao là Cơ quan giúp việc của Ban Công tác liên ngành. Cơ quan giúp việc chịu trách nhiệm tổ chức hoạt động giúp việc cho Ban Công tác liên ngành trên cơ sở duy trì tổ chức đang thực hiện nhiệm vụ giúp việc và điều phối liên ngành về công tác hội nhập kinhh tế quốc tế hiện đặt tại Bộ Công Thương, không phát sinh thêm đầu mối và nguồn lực.

Theo Quy chế hoạt động số 01-QC/BCTLN, Ban Công tác liên ngành có chức năng nghiên cứu, tham mưu, điều phối và đôn đốc việc thực hiện các nhiệm vụ đối ngoại và hội nhập quốc tế về kinh tế, khoa học và công nghệ. Đây là những lĩnh vực có sự đan xen ngày càng sâu sắc trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược, chuyển dịch chuỗi cung ứng, chuyển đổi số và sự phát triển nhanh chóng của các công nghệ mới đang làm thay đổi môi trường kinh tế quốc tế.

Một trong những trọng tâm hoạt động của Ban là nghiên cứu, tham mưu các chủ trương, định hướng, giải pháp và cơ chế, chính sách về đối ngoại và hội nhập quốc tế liên quan đến đàm phán, ký kết, nâng cấp và thực thi các hiệp định thương mại tự do; định hướng thu hút đầu tư nước ngoài gắn với chuyển giao công nghệ; phát triển công nghiệp hỗ trợ; giải pháp ứng phó với các tiêu chuẩn, quy định mới của thị trường xuất khẩu và thúc đẩy hợp tác về nghiên cứu, chuyển giao công nghệ chiến lược.

Ban Công tác liên ngành đồng thời có nhiệm vụ nghiên cứu, dự báo và cảnh báo sớm những xu hướng, diễn biến lớn của kinh tế, thương mại, đầu tư, tài chính, khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo và các lĩnh vực khác có liên quan trên thế giới có khả năng tác động đến Việt Nam; xây dựng các kịch bản, phương án ứng phó nhằm góp phần bảo đảm an ninh kinh tế, an ninh công nghệ, nâng cao năng lực tự chủ và sức chống chịu của nền kinh tế.

Đối với những vấn đề phát sinh có tính liên ngành, Ban Công tác liên ngành sẽ đóng vai trò thúc đẩy phối hợp, trao đổi và đề xuất phương án xử lý. Các nội dung có thể bao gồm chính sách thuế quan, trợ cấp, phòng vệ thương mại, bảo hộ công nghệ, chuỗi cung ứng, kinh tế số và các vấn đề mới phát sinh khác thuộc lĩnh vực kinh tế và khoa học - công nghệ. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, Ban Công tác có thể tổ chức các cuộc họp chuyên đề về những vấn đề quan trọng, chiến lược; tổ chức tham vấn các hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp, chuyên gia trong và ngoài nước nhằm tăng cường tính thực tiễn và khả năng đáp ứng của chính sách.

Việc thành lập Ban Công tác liên ngành và ban hành Quy chế hoạt động trong bối cảnh môi trường kinh tế, thương mại và công nghệ quốc tế có nhiều thay đổi có ý nghĩa quan trọng đối với việc nâng cao năng lực phối hợp và phản ứng chính sách của Việt Nam. Cơ chế mới không chỉ tạo diễn đàn phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước mà còn tăng cường kết nối giữa hoạch định chính sách với cộng đồng doanh nghiệp, qua đó góp phần nhận diện sớm vấn đề, thống nhất phương án xử lý và tổ chức triển khai hiệu quả hơn.

Ngay sau khi thành lập, Ban Công tác liên ngành đã triển khai các nhiệm vụ được giao tại các Chương trình công tác của Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế và Chương trình công tác của Ban Công tác liên ngành, đặc biệt là các nhiệm vụ trọng tâm từ nay đến hết năm 2026.

Việc kết hợp hai lĩnh vực kinh tế và khoa học - công nghệ trong cùng một cơ chế công tác liên ngành phản ánh yêu cầu ngày càng rõ về gắn kết giữa hội nhập kinh tế quốc tế với phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong bối cảnh các tiêu chuẩn công nghệ, quy định xanh, chuyển đổi số, sở hữu trí tuệ và khả năng tiếp cận công nghệ ngày càng trở thành những yếu tố quan trọng quyết định năng lực cạnh tranh và khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, việc tăng cường phối hợp giữa các lĩnh vực này sẽ góp phần giúp Việt Nam chủ động hơn trong hội nhập và nâng cao khả năng tận dụng các cơ hội từ hợp tác quốc tế.

Ban Công tác liên ngành được kỳ vọng sẽ góp phần tăng cường tính thống nhất trong chỉ đạo, điều phối và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ đối ngoại và hội nhập quốc tế; nâng cao chất lượng tham mưu chiến lược, khả năng dự báo và phản ứng chính sách trước những biến động nhanh chóng của môi trường quốc tế. Qua đó, góp phần thực hiện hiệu quả đường lối đối ngoại của Đảng, thúc đẩy hội nhập quốc tế chủ động, tích cực, sâu rộng, thực chất và hiệu quả, phục vụ mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới./