Xúc tiến thương mại tiếp sức dệt may Việt: Vững nguồn cung, mạnh thương hiệu

Thúc đẩy chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu, gia tăng sức cạnh tranh

Một trong những "nút thắt" lớn nhất của ngành dệt may Việt Nam hiện nay là sự phụ thuộc đáng kể vào nguyên phụ liệu nhập khẩu. Dù năng lực sản xuất ngày càng cải thiện, toàn ngành mới chỉ nội địa hóa khoảng 50% nguyên phụ liệu; riêng sản xuất vải trong nước chỉ đáp ứng khoảng 36% nhu cầu. Điều đó đồng nghĩa khoảng 50% nguyên liệu vẫn phải nhập khẩu, khiến doanh nghiệp gặp nhiều rủi ro khi chuỗi cung ứng toàn cầu biến động và khó tận dụng đầy đủ các ưu đãi về quy tắc xuất xứ trong các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.

Không chỉ thiếu chủ động về nguyên liệu, nhiều doanh nghiệp còn hạn chế ở các khâu thiết kế, phát triển mẫu, quản trị chuỗi cung ứng và xây dựng thương hiệu. Đây chính là nguyên nhân khiến ngành dệt may Việt Nam có vị thế cao về xuất khẩu nhưng chưa tạo được nhiều thương hiệu thời trang có sức ảnh hưởng trong khu vực.

Doanh nghiệp dệt may trong nước đang tích cực hoàn thiện chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu trong nước

Trong bối cảnh đó, các chương trình xúc tiến thương mại chuyên ngành đang phát huy vai trò ngày càng rõ nét. Thông qua các hội chợ, triển lãm, diễn đàn kết nối cung cầu và các hoạt động giao thương quốc tế, doanh nghiệp sản xuất nguyên phụ liệu, doanh nghiệp may mặc, doanh nghiệp FDI cùng các nhà mua hàng quốc tế có điều kiện gặp gỡ trực tiếp, tìm hiểu nhu cầu, năng lực của nhau để hình thành các mối liên kết dài hạn.

Trả lời phỏng vấn Báo Công Thương, TS. Nguyễn Minh Phong - Thành viên Hội đồng Tư vấn Kinh tế, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nhận định: "Các hoạt động xúc tiến thương mại giúp doanh nghiệp không chỉ kết nối được đối tác mà còn tìm hiểu được thị trường, chứng minh, giới thiệu được năng lực của mình với quốc tế. Qua đó, doanh nghiệp vừa củng cố đơn hàng, vừa mở rộng sản xuất, mở rộng thị phần, đồng thời xây dựng hoặc tham gia vào các chuỗi cung ứng một cách bền vững, vững chắc và hiệu quả hơn".

TS. Nguyễn Minh Phong cũng cho rằng, điểm đáng ghi nhận là các chương trình xúc tiến thương mại quốc gia thời gian gần đây được triển khai với quy mô ngày càng lớn, đa dạng về hình thức và có sự liên kết chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, địa phương, hiệp hội ngành hàng, các thương vụ Việt Nam ở nước ngoài và cộng đồng doanh nghiệp. Không chỉ dừng ở hoạt động hội chợ, triển lãm, nhiều chương trình còn kết hợp đào tạo, tư vấn, hội thảo chuyên đề, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị và kỹ năng xúc tiến thương mại.

Đặc biệt, các triển lãm chuyên ngành nguyên phụ liệu dệt may, da giày được tổ chức thường xuyên tại Việt Nam đã trở thành điểm hẹn của nhiều nhà sản xuất nguyên liệu hàng đầu khu vực và thế giới. Đây không chỉ là nơi giới thiệu công nghệ, vật liệu mới, mà còn là môi trường để doanh nghiệp Việt tiếp cận các xu hướng sản xuất xanh, vật liệu tái chế, nguyên liệu thân thiện môi trường và các giải pháp chuyển đổi số trong sản xuất.

Quan trọng hơn, các sự kiện xúc tiến thương mại đã góp phần thu hút dòng vốn đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ. Khi các doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước có cơ hội gặp gỡ trực tiếp, quá trình hình thành các chuỗi liên kết về sợi, dệt, nhuộm, hoàn tất và phụ liệu cũng được thúc đẩy mạnh mẽ hơn. Điều này giúp nâng tỷ lệ nội địa hóa mà còn tạo nền tảng để doanh nghiệp đáp ứng tốt hơn các quy tắc xuất xứ, nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Định vị thương hiệu Việt từ thị trường nội địa

Nếu nguyên phụ liệu là nền tảng của chuỗi cung ứng thì thương hiệu chính là yếu tố quyết định giá trị gia tăng của ngành dệt may. Những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp Việt đã chuyển hướng từ gia công sang đầu tư xây dựng thương hiệu riêng. Dấu mốc đáng chú ý là năm 2025, Yody, Coolmate và Việt Tiến góp mặt trong Top 15 thương hiệu thời trang hàng đầu Đông Nam Á do Pureprofile và Campaign Asia-Pacific công bố.

Trong đó, Yody và Coolmate tiếp tục nằm trong Top 10 thương hiệu thời trang hàng đầu tại Việt Nam. Riêng Yody được đánh giá cao về chất lượng dịch vụ khách hàng với tỷ lệ ghi nhận 81%, đồng thời tạo dấu ấn nhờ sử dụng các chất liệu thân thiện môi trường như vải từ bã cà phê, phù hợp với xu hướng thời trang bền vững.

Tự chủ nguyên phụ liệu giúp ngành dệt may tăng giá trị xuất khẩu, phát triển thương hiệu tại thị trường trong nước

Bên cạnh những thương hiệu mới nổi, các doanh nghiệp lâu năm cũng đang tăng tốc chiến lược xây dựng thương hiệu nội địa. Tổng công ty May 10 là một trong những đơn vị kiên trì theo đuổi hướng đi này khi liên tục mở rộng hệ thống phân phối, phát triển các dòng sản phẩm dành cho giới trẻ và đẩy mạnh các bộ sưu tập sử dụng tơ tằm, linen cùng các loại sợi sinh thái.

Chia sẻ với Báo Công Thương, ông Thân Đức Việt - Tổng Giám đốc Tổng công ty May 10, khẳng định: "Nếu ở thị trường quốc tế chúng tôi là một mắt xích trong chuỗi cung ứng, thì ở thị trường nội địa, chúng tôi làm chủ toàn bộ chuỗi giá trị từ thiết kế, sản xuất đến phân phối và thương hiệu. Đây là nơi tạo ra giá trị gia tăng cao".

Quan điểm này phản ánh rõ sự dịch chuyển chiến lược của nhiều doanh nghiệp dệt may. Xuất khẩu vẫn là động lực tăng trưởng về quy mô, nhưng thị trường nội địa mới là nơi doanh nghiệp xây dựng bản sắc thương hiệu, kiểm soát toàn bộ chuỗi giá trị và tạo ra biên lợi nhuận cao hơn.

Những biến động trong vài năm qua, từ đại dịch Covid-19, đứt gãy chuỗi cung ứng đến xung đột địa chính trị, càng cho thấy vai trò của thị trường trong nước. Khi đơn hàng xuất khẩu suy giảm, chính thị trường nội địa trở thành "vùng đệm" giúp doanh nghiệp duy trì sản xuất, giữ chân người lao động và ổn định dòng tiền.

Theo TS. Nguyễn Minh Phong, các hoạt động xúc tiến thương mại không chỉ tạo cơ hội giao thương mà còn góp phần nâng tầm hình ảnh thời trang Việt: "Các hoạt động xúc tiến thương mại đã góp phần định hình cũng như hỗ trợ các định hướng mới của doanh nghiệp trong phát triển ngành dệt may và thời trang Việt Nam. Doanh nghiệp không còn chỉ dừng lại ở gia công mà đã từng bước chủ động hơn trong thiết kế, xây dựng thương hiệu riêng, đặc biệt là xây dựng thương hiệu thời trang gắn với cá nhân hóa và đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người tiêu dùng".

Có thể thấy, những hội chợ, triển lãm quốc tế tổ chức tại Việt Nam đang dần trở thành "sàn diễn" để doanh nghiệp giới thiệu năng lực thiết kế, chất liệu mới, công nghệ sản xuất và câu chuyện thương hiệu. Đây cũng là nơi các thương hiệu Việt thử nghiệm phản ứng của thị trường, mở rộng hệ thống phân phối, tiếp cận đối tác quốc tế và nâng cao mức độ nhận diện ngay trên sân nhà.

Với quy mô hơn 100 triệu dân, thị trường nội địa không chỉ là nơi tiêu thụ sản phẩm mà còn là môi trường để doanh nghiệp hoàn thiện thương hiệu trước khi bước ra thị trường quốc tế. Khi người tiêu dùng Việt ngày càng quan tâm đến chất lượng, tính bền vững và giá trị văn hóa trong từng sản phẩm, doanh nghiệp có thêm động lực để đầu tư bài bản hơn cho thiết kế, nguyên liệu và trải nghiệm khách hàng.

Nhìn ở góc độ dài hạn, khi các chương trình xúc tiến được triển khai đồng bộ với chiến lược phát triển công nghiệp hỗ trợ, khuyến khích đầu tư vào dệt - nhuộm, nguyên liệu xanh và đổi mới sáng tạo, ngành dệt may Việt Nam sẽ có điều kiện nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, gia tăng giá trị sản phẩm và từng bước xây dựng những thương hiệu thời trang đủ sức cạnh tranh trên thị trường khu vực và thế giới.