Ai Cập áp dụng biện pháp tự vệ đối với sản phẩm phôi thép nhập khẩu

1. Thông tin chung về vụ việc

- Sản phẩm bị áp dụng: Sản phẩm thép bán thành phẩm từ sắt hoặc thép không hợp kim (phôi thép/billets) thuộc mã HS: 7207.

- Thời kỳ điều tra: từ năm 2021 đến 2024.

- Ngày khởi xướng điều tra: 10/9/2025.

2. Nội dung chính của kết luận

- Trong thông báo, Ủy ban Tự vệ cho rằng có sự gia tăng hàng nhập khẩu trong giai đoạn điều tra, cụ thể lượng nhập khẩu phôi thép vào Ai Cập tăng đột biến 643% trong năm 2022 và tiếp tục tăng 107% trong năm 2024 so với năm 2022.

- Sự gia tăng nhập khẩu đã gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất trong nước, thể hiện qua việc doanh số bán hàng nội địa giảm 99% (2022) và 22% (2024); thị phần giảm 59% trong năm 2024. Lợi nhuận của ngành sản xuất phôi thép giảm mạnh 56% trong năm 2024.

Sự gia tăng hàng nhập khẩu được cho là do diễn biến không lường trước được. Cụ thể, ngành công nghiệp thép toàn cầu hiện đang chứng kiến sự tích tụ đáng kể của công suất sản xuất dư thừa và lượng cung vượt cầu. Điều này đã dẫn đến việc các luồng thương mại bị chuyển hướng sang Ai Cập, quốc gia được xem là một trong những thị trường ít được bảo hộ nhất trên thế giới. Tình hình này càng trở nên trầm trọng hơn do sự gia tăng nhanh chóng của các chính sách và biện pháp bảo hộ đối với nhiều sản phẩm thép khác nhau. Các thị trường thép lớn trên thế giới như Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu, Việt Nam, Pakistan, Trung Quốc và Vương quốc Anh đều đã và đang tăng cường các biện pháp bảo hộ thương mại đối với sản phẩm thép, bao gồm thuế quan, chống bán phá giá, thuế đối kháng và biện pháp tự vệ. Đồng thời, căng thẳng thương mại toàn cầu và các chính sách hạn chế nhập khẩu đã làm gia tăng tình trạng dư cung thép trên thị trường quốc tế.

Các yếu tố nêu trên đã dẫn đến việc chuyển hướng thương mại sang các quốc gia khác, bao gồm cả Ai Cập. Các nhà xuất khẩu đã chuyển trọng tâm sang xuất khẩu sản phẩm đang bị điều tra (phôi thép - billets) thay vì các sản phẩm thép hoàn chỉnh nhằm né tránh các mức thuế chống bán phá giá áp dụng đối với thép thanh (rebar) nhập khẩu vào Ai Cập. Do phôi thép là sản phẩm bán thành phẩm chiếm khoảng 85% giá trị của thép thanh, và trong bối cảnh thị trường Ai Cập không áp dụng thuế nhập khẩu hoặc các biện pháp bảo hộ đối với sản phẩm này, Ai Cập đã trở thành một “nơi trú ẩn an toàn” cho các công suất và dòng xuất khẩu dư thừa trên toàn cầu.

3. Biện pháp tự vệ áp dụng

Ai Cập thông báo áp dụng mức thuế hỗn hợp (% trị giá hàng và thuế tối thiểu) trong 03 giai đoạn (từ 02/4/2026 đến 13/9/2026) như sau:

- Giai đoạn 02/4/2026 - 13/9/2026: 13,12% và tối thiểu 70 USD/tấn.

- Giai đoạn 02/4/2026 - 13/9/2027: 12% và tối thiểu 64 USD/tấn.

- Giai đoạn 14/9/2027 - 13/9/2028: 11% và tối thiểu 59 USD/tấn.

4. Một số lưu ý, khuyến nghị

Để ứng phó với biện pháp này, Cục PVTM khuyến nghị các bên liên quan:

- Đánh giá tình hình xuất khẩu: Rà soát lại toàn bộ các hợp đồng xuất khẩu phôi thép sang Ai Cập. Với mức thuế tối thiểu từ 59-70 USD/tấn, doanh nghiệp cần tính toán lại hiệu quả kinh doanh và khả năng cạnh tranh so với phôi thép nội địa của Ai Cập hoặc từ các nguồn cung được miễn thuế.

- Theo dõi các cuộc rà soát định kỳ: Ai Cập sẽ thực hiện rà soát biện pháp hàng năm. Doanh nghiệp cần duy trì liên lạc với các đối tác nhập khẩu tại Ai Cập để thu thập thông tin về tình hình thị trường, từ đó cung cấp bằng chứng cho Cục PVTM kiến nghị Ai Cập nới lỏng hoặc chấm dứt biện pháp sớm hơn lộ trình nếu ngành sản xuất của họ đã phục hồi.  

- Đa dạng hóa nguồn ra: Trong bối cảnh nhiều nước áp dụng biện pháp phòng vệ với phôi thép, doanh nghiệp nên chủ động mở rộng sang các thị trường có FTA với Việt Nam để hưởng ưu đãi thuế quan, tránh phụ thuộc quá lớn vào một thị trường duy nhất.

Thông tin chi tiết xin liên hệ: Phòng Xử lý PVTM nước ngoài, Cục PVTM, Bộ Công Thương, 54 Hai Bà Trưng, Phường Cửa Nam, Hà Nội. Công chức phụ trách: Bùi Anh Tuấn. Email: dungban@moit.gov.vn; nganha@moit.gov.vn. 

Tải thông báo chi tiết tại đây.