Bắc Ninh thúc đẩy cụm công nghiệp xanh, giảm phát thải từ cơ sở

Bắc Ninh hiện có 94 cụm công nghiệp với tổng diện tích khoảng 3.617 ha. Cùng với tốc độ phát triển công nghiệp, yêu cầu sử dụng hiệu quả tài nguyên, tiết kiệm năng lượng, kiểm soát chất thải và giảm phát thải ngày càng trở thành vấn đề quan trọng đối với các cơ sở sản xuất.

Quyết định số 889/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021-2030 đặt trọng tâm vào thúc đẩy sản xuất sạch hơn.

Theo định hướng đến năm 2030, Bắc Ninh phấn đấu có 70% cụm công nghiệp được tiếp cận và áp dụng các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả; đồng thời tiết kiệm từ 8 - 10% tổng mức tiêu thụ năng lượng so với kịch bản phát triển bình thường.

Những mục tiêu này cũng phù hợp với định hướng tại Quyết định số 889/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021 - 2030. Chương trình đặt trọng tâm vào sử dụng hiệu quả, bền vững tài nguyên và năng lượng; thúc đẩy sản xuất sạch hơn, kinh tế tuần hoàn, giảm chất thải và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Một trong những giải pháp Bắc Ninh đang hướng tới là tăng tỷ lệ sử dụng năng lượng sạch tại các cơ sở sản xuất. Trong đó, điện mặt trời mái nhà được xem là giải pháp có khả năng áp dụng tại nhiều nhà xưởng trong các cụm công nghiệp do có diện tích mái tương đối lớn. Việc đầu tư hệ thống điện mặt trời phục vụ nhu cầu tự sản xuất, tự tiêu thụ theo quy định không chỉ giúp doanh nghiệp chủ động hơn về nguồn năng lượng mà còn góp phần giảm chi phí điện và giảm phát thải trong sản xuất.

Khi mức tiêu thụ năng lượng được giảm ngay từ từng cơ sở sản xuất, hiệu quả tổng thể của cả cụm công nghiệp sẽ được nâng lên. Đây cũng là cách cụ thể hóa yêu cầu sản xuất bền vững theo Quyết định 889, trong đó doanh nghiệp được xác định là một trong những chủ thể quan trọng của quá trình chuyển đổi mô hình sản xuất.

Song song với tiết kiệm năng lượng, kiểm soát chất thải đang được Bắc Ninh đặt ra ngay từ khâu phát triển hạ tầng cụm công nghiệp. Theo định hướng bảo vệ môi trường đến năm 2030, 100% cụm công nghiệp trước khi đi vào hoạt động phải có hệ thống xử lý nước thải tập trung và vận hành đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật môi trường.

Hạ tầng xử lý tập trung sẽ tạo điều kiện cho việc thu gom, quan trắc và kiểm soát nước thải đồng bộ hơn. Tuy nhiên, hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào trách nhiệm của từng doanh nghiệp trong kiểm soát nguồn thải tại cơ sở, phân loại, thu gom và xử lý chất thải theo quy định.

Việc chuyển từ tư duy “xử lý chất thải” sang “giảm phát sinh chất thải” cũng phù hợp với mục tiêu của Chương trình sản xuất và tiêu dùng bền vững, hướng doanh nghiệp tới sử dụng nguyên liệu, nhiên liệu và năng lượng hiệu quả hơn, đồng thời giảm tác động đến môi trường trong toàn bộ quá trình sản xuất.

Để hình thành các cụm công nghiệp xanh một cách bền vững, Bắc Ninh cũng đặt yêu cầu kiểm soát môi trường ngay từ khâu quy hoạch. Việc phát triển cụm công nghiệp mới cần được tính toán đồng bộ về quỹ đất, hạ tầng năng lượng, giao thông, cấp thoát nước, xử lý chất thải và khả năng kết nối logistics. Cùng với đó là ưu tiên những dự án sử dụng công nghệ cao, công nghệ sạch, tiết kiệm năng lượng, sử dụng ít tài nguyên và tạo giá trị gia tăng lớn.

Cách tiếp cận này cho thấy yêu cầu bảo vệ môi trường đang ngày càng gắn chặt hơn với bài toán nâng cao hiệu quả sản xuất và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.