Bắc Ninh thúc đẩy sản xuất, tiêu dùng bền vững từ khu công nghiệp

Phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng chất lượng sản xuất

Phát biểu tại Diễn đàn Công nghiệp Bắc Ninh 2026 diễn ra tại thành phố Bắc Ninh mới đây, ông Nguyễn Minh Hiếu - Giám đốc Sở Công Thương Bắc Ninh cho biết, giai đoạn 2026 - 2030, thành phố ưu tiên điện tử, bán dẫn, cơ khí chế tạo, tự động hóa và công nghiệp hỗ trợ có giá trị gia tăng cao.

Thành phố Bắc Ninh đẩy mạnh sản xuất và tiêu dùng bền vững.

Theo ông Hiếu, thu hút đầu tư cần gắn với đổi mới công nghệ, sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường và liên kết với doanh nghiệp nội địa. Đây là yêu cầu của phát triển theo chiều sâu.

Để trở thành nhà cung cấp cho các tập đoàn đa quốc gia, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng, tiến độ giao hàng, quản trị sản xuất và tiêu chuẩn kỹ thuật, bên cạnh yếu tố giá thành cạnh tranh.

Ngành Công Thương thành phố Bắc Ninh cũng định hướng hỗ trợ cải tiến công nghệ, quản trị, đào tạo nhân lực và kết nối cung - cầu theo nhu cầu nhà mua hàng.

Đề án phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035 đặt mục tiêu đến năm 2030 có từ 700 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trở lên trong các ngành ưu tiên; khoảng 60% doanh nghiệp nội địa đạt tiêu chuẩn quản lý quốc tế và trở thành nhà cung cấp chính thức cho các tập đoàn lớn.

Ông Nguyễn Minh Hiếu đề xuất tăng kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp trong nước và cơ sở đào tạo; đẩy mạnh xúc tiến thương mại công nghiệp, xây dựng cơ sở dữ liệu nhà cung cấp để hỗ trợ tìm kiếm đối tác.

Thành phố Bắc Ninh yêu cầu sử dụng hiệu quả tài nguyên và bảo vệ môi trường trong khu công nghiệp.

Khu công nghiệp chuyển sang cạnh tranh bằng chất lượng

Nhằm phát triển bền vững, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp công nghiệp Bắc Ninh tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, ông Đinh Nam Thắng - Phó Trưởng ban Ban Quản lý các khu công nghiệp Bắc Ninh cho rằng, khu công nghiệp cần chuyển từ nơi cung cấp mặt bằng sang không gian kết nối công nghệ, nhân lực, logistics và dịch vụ hỗ trợ.

Theo ông Đinh Nam Thắng, trong 10 tháng năm 2026, Ban Quản lý đã ghi nhận 183 dự án đăng ký đầu tư mới, hơn 264 lượt dự án được điều chỉnh tăng vốn. Tổng vốn đăng ký cấp mới và điều chỉnh tăng của các dự án thứ cấp đạt 4.418,99 triệu USD; có 216 doanh nghiệp mới đi vào sản xuất. Bắc Ninh hiện có 23/40 khu công nghiệp đã thành lập đi vào hoạt động, với hơn 2.310 dự án đầu tư còn hiệu lực.

Quỹ đất sạch đủ điều kiện thu hút đầu tư hiện khoảng 600 ha, dự kiến có thể tăng lên 1.155 ha cuối năm 2026. Tuy nhiên, ông Thắng cho rằng lợi thế lâu dài không thể chỉ dựa vào diện tích đất hoặc số lượng dự án.

Trong bối cảnh đó, ông Đinh Nam Thắng đề xuất ba chuyển dịch: từ hạ tầng sản xuất sang hạ tầng hệ sinh thái; từ dự án riêng lẻ sang cụm liên kết ngành; từ quy mô sang chất lượng và tính bền vững.

Ở chuyển dịch đầu tiên, khu công nghiệp cần được phát triển đồng bộ với giao thông, năng lượng, hạ tầng số, logistics và dịch vụ cho người lao động. Hệ thống cấp điện, cấp nước, xử lý nước thải, viễn thông phải đáp ứng yêu cầu vận hành ổn định của các dự án điện tử, bán dẫn, cơ khí chính xác và công nghệ cao.

Với cụm liên kết ngành, doanh nghiệp FDI giữ vai trò dẫn dắt về tiêu chuẩn, quy trình và nhu cầu thị trường; doanh nghiệp nội địa tham gia cung ứng linh kiện, vật liệu, khuôn mẫu, bảo trì và dịch vụ kỹ thuật. Hoạt động kết nối cần được đánh giá bằng số doanh nghiệp đủ điều kiện trở thành nhà cung ứng và số hợp đồng thực tế được hình thành.

Đặc biệt, ông Đinh Nam Thắng đề cập yêu cầu sử dụng hiệu quả tài nguyên và bảo vệ môi trường trong khu công nghiệp. Các doanh nghiệp cần quan tâm mức tiêu hao năng lượng, sử dụng nước, quản lý chất thải và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn môi trường của khách hàng quốc tế. Khi đủ điều kiện kỹ thuật và pháp lý, có thể nghiên cứu mô hình cộng sinh công nghiệp, tận dụng phụ phẩm hoặc nguồn lực chưa sử dụng giữa các doanh nghiệp.

Cách tiếp cận này phù hợp với định hướng của Quyết định 889/QĐ-TTg về tiết kiệm tài nguyên, phát triển sản xuất sạch hơn và chuỗi cung ứng bền vững. Khi doanh nghiệp kiểm soát tốt nguyên liệu, năng lượng, chất lượng và khả năng truy xuất, sản phẩm sẽ có thêm điều kiện đáp ứng yêu cầu của thị trường, góp phần thúc đẩy tiêu dùng bền vững.