Bản tin thị trường Úc (từ 25/4 – 4/5/2026)

1. Chỉ số giá thương mại quốc tế của Úc quý III/2026

Theo số liệu mới công bố của Cơ quan thống kê Úc về chỉ số giá thương mại quốc tế của Úc, chỉ số giá xuất khẩu tăng 0,5% trong Quý I và giảm 1,9% so với cùng kỳ năm trước trong khi chỉ số giá nhập khẩu tăng 0,1% trong Quý I và giảm 0,3% so với cùng kỳ năm trước.

Biểu đồ chỉ số giá xuất khẩu theo quý; nguồn: ABS

Các yếu tố chính đóng góp vào mức tăng về xuất khẩu gồm có:

- Vàng phi tiền tệ tăng 10,8% phản ánh nhu cầu tích trữ liên tục đối với vàng như một tài sản trú ẩn an toàn trong bối cảnh tình hình địa chính trị và kinh tế thế giới bất ổn.

- Than, than cốc và than viên xuất khẩu tăng 5,3% do giá than luyện kim tăng, phản ánh những rủi ro gia tăng từ phía nguồn cung sau khi sản lượng của Úc bị ảnh hưởng bởi các sự cố liên quan đến thời tiết.

- Phân bón thô xuất khẩu tăng 58,3%, phản ánh nhu cầu toàn cầu mạnh mẽ đối với lithium được sử dụng trong ngành pin và xe điện, kết hợp mức tồn kho thấp tại Trung Quốc.

Biểu đồ chỉ số giá nhập khẩu theo quý; nguồn: ABS

Về nhập khẩu, các yếu tố đóng góp chính gồm có:

- Dầu mỏ và các sản phẩm liên quan tăng 9,8% do việc đóng cửa eo biển Hormuz khiến nguồn cung toàn cầu suy giảm và gây áp lực lên giá dầu.

- Vàng phi tiền tệ nhập khẩu tăng 10,7%, các nhà đầu tư và ngân hàng trung ương tiếp tục mua vàng nhằm phòng ngừa rủi ro;

- Kim loại màu tăng 16,5%: giá bạc tăng mạnh do bất ổn địa chính trị gia tăng và tình hình tài chính toàn cầu biến động làm tăng nhu cầu đối với bạc như một tài sản trú ẩn an toàn.

2. Lạm phát tại Úc tăng mạnh trong tháng 3/2026 

Lạm phát ở Úc đã tăng mạnh trở lại khi Cơ quan Thống kê Úc (ABS) mới công bố số liệu Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đo lường kỳ tháng 3/2026 ghi nhận ở mức 4,6% so với cùng kỳ năm 2025. Các lĩnh vực tăng mạnh nhất trong tháng qua thúc đẩy đà tăng của CPI chủ yếu gồm vận tải (+8,9%, nhóm tăng mạnh nhất do tác động trực tiếp từ giá nhiên liệu tăng), quần áo và giày dép (+7%), nhà ở (+6,5%), thực phẩm và đồ uống không cồn (+3,1%)…

Biểu đồ chỉ số CPI theo tháng; nguồn: ABS

Các chuyên gia nhận định, CPI tăng cao trong tháng 3/2026 cho thấy những tác động tiêu cực từ cuộc xung đột tại Trung Đông gây ra khủng hoảng nhiên liệu toàn cầu đã bắt đầu phản ánh vào giá cả các loại hàng hóa, dịch vụ cung ứng, nhất là các lĩnh vực phụ thuộc vào nhiêu liệu như vận tải di chuyển, hàng hóa thực phẩm… tại Úc. Dự báo lạm phát sẽ tiếp tục ở mức cao trong thời gian tới, ảnh hưởng đáng kể tới cuộc sống người dân và chi phí của doanh nghiệp. Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương Úc (RBA) cũng được dự báo sẽ tiếp tục duy trì thắt chặt chính sách tiền tệ. Khả năng RBA có thể tăng lãi suất điều hành trong phiên họp đầu tháng 5/2026 để ứng phó với diễn biến của lạm phát.

3. Bang Queensland công bố kế hoạch giải phóng quỹ đất công phục vụ xây dựng kho chứa và nhà máy lọc dầu

Chính quyền bang Queensland vừa công bố kế hoạch giải phóng quỹ đất thuộc sở hữu nhà nước để phục vụ xây dựng kho chứa dầu và nhà máy lọc dầu tiềm năng gần các cảng dọc bờ biển của bang. Theo kế hoạch, các khu đất công gần các cảng ở Brisbane, Townsville, Mackay, Gladstone, Abbot Point và Bundaberg sẽ sớm được giải phóng, tổ chức đấu thầu và giao mặt bằng cho các doanh nghiệp trong ngành dầu khí để xây dựng hạ tầng dầu khí. Các đơn vị trúng thầu sẽ được cấp phép xây các bể chứa nhiên liệu và các nhà máy lọc dầu trong khu vực đó.

Một khu vực đất công dọc bờ biển cảng Brisbane, nguồn: ABC News

Dự án này là một phần của Kế hoạch an ninh nhiên liệu của bang Queensland. Thủ hiến bang David Crisafulli cho biết dự án được triển khai sẽ góp phần giảm bớt gánh nặng từ giá nhiên liệu tăng cao, đồng thời tăng cường khả năng tự chủ nhiêu liệu trước những cú sốc trong tương lai. Dù vậy, chuyên gia trong lĩnh vực năng lượng Tony Wood, nhìn nhận kế hoạch này khó có thể đạt được những gì chính phủ đã hứa. Theo ông, kịch bản khả quan để triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn này có thể mất tới 5-10 năm với nguồn lực khổng lồ.

4. Xung đột Trung Đông thúc đẩy nhu cầu mua các mỏ than đá của Úc

Giá than đá tăng vọt do căng thẳng ở Trung Đông đã dẫn đến cuộc cạnh tranh sở hữu các mỏ than đá của Úc. Giá than cho ngành luyện kim đã tăng lên mức 223 USD/tấn, cao hơn nhiều so với mức 170 USD/tấn cùng kỳ, làm thay đổi đáng kể thị trường than cũng như chứng kiến mở lại nhiều quy trình mua bán than đã bị đình trệ trong giai đoạn giá giảm năm ngoái.

Sản xuất than tại Úc; nguồn: The Australian

Nhu cầu mua than và các mỏ than đá tăng mạnh trên toàn ngành, như mỏ than Tahmoor của Sanjeev Gupta tại NSW vốn đang gặp khó khăn trong việc thu hút người mua thì hiện đang có khoảng hơn 20 nhóm nhà đầu tư quan tâm với mức định giá ước tính khoảng 200 triệu AUD. Công ty sản xuất than Vitrinite ở Queensland thu hút ít nhất 03 nhà đầu tư chào mua cạnh tranh trên thị trường.

Theo đánh giá của các chuyên gia, làn sóng tăng thu mua than và các mỏ than được thúc đẩy bởi bất ổn địa chính trị Trung Đông làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, buộc người mua phải tìm kiếm nguồn than ổn định, nhất là các nhà sản xuất thép tại châu Á.

5. Tập đoàn dầu khí Ampol khẳng định đảm bảo đảm nguồn cung phục vụ nhà máy sản xuất lọc dầu đến hết tháng 6/2026

Tập đoàn Ampol khẳng định công ty đủ nguồn cung để sản xuất dầu diesel đến cuối tháng 5 và sản xuất xăng đến cuối tháng 6, đồng thời công bố lợi nhuận của nhà máy lọc dầu Lytton ở Brisbane (1 trong 2 nhà máy lọc dầu còn lại của Úc) đã tăng hơn 4 lần do xung đột ở Trung Đông. Sản lượng tại nhà máy lọc dầu đã tăng 10% trong 3 tháng đầu năm 2026 sau khi Chính phủ liên bang nới lỏng các tiêu chuẩn về hàm lượng lưu huỳnh, đồng thời nhà máy cũng hoãn kế hoạch bảo trì nhằm ưu tiên duy trì nguồn cung ổn định.

Nhà máy lọc dầu Lytton ở Brisbane; nguồn: AFR

Tương tự nhiều công ty năng lượng khác, cổ phiếu của Ampol đã tăng khoảng 16% kể từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát. Hiện Ampol đang sở hữu và vận hành mạng lưới trạm xăng dầu lớn nhất cả nước và nhà máy lọc dầu Lytton tại bang Queensland. Ampol được đánh giá có vị thế thuận lợi về tồn kho cũng như quản lý rủi ro, có thể đáp ứng nhu cầu tăng đột biến thông qua các hệ thống kênh bán lẻ số lượng lớn tại Úc và New Zealand.

6. Úc khởi xướng điều tra chống bán phá giá thép mạ kẽm (galvanized) từ Hàn Quốc và Việt Nam (Vụ việc 702)

Ngày 30/4/2026, Ủy ban Chống bán phá giá Úc (ADC) thông báo khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với sản phẩm thép mạ kẽm có xuất xứ từ Hàn Quốc và Việt Nam. Theo đó sản phẩm thuộc phạm vi điều tra là thép cán phẳng bằng sắt hoặc thép, có hoặc không chứa hợp kim có độ dày từ 0,3 mm đến 3,5 mm (bao gồm cả 3,5 mm) với chiều rộng không hạn chế, ở dạng cuộn hoặc tấm, được mạ hoặc phủ kẽm được coi là các sản phẩm thép cán phẳng được mạ hoặc phủ kẽm, trong đó kẽm chiếm từ 50% trở lên trong tổng thành phần lớp phủ. Thành phần còn lại của lớp phủ có thể bao gồm các nguyên tố hợp kim khác.