Bộ Công Thương tạo sức bật cho khởi nghiệp sáng tạo theo tinh thần Nghị quyết số 57

Hình thành môi trường thuận lợi

Khởi nghiệp sáng tạo giữ vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng, tạo việc làm và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế. Trong bối cảnh nền kinh tế cần những động lực tăng trưởng mới, việc phát triển cộng đồng khởi nghiệp năng động sẽ giúp khơi thông nguồn lực xã hội, gia tăng khả năng đổi mới và hình thành những doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế.

Bộ Công Thương đặt mục tiêu phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo ngành Công Thương đồng bộ, kết nối hiệu quả với hệ sinh thái quốc gia và quốc tế

Vì vậy, để thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, việc xây dựng môi trường thuận lợi cho khởi nghiệp, từ tiếp cận vốn, công nghệ, nhân lực đến thị trường và các dịch vụ hỗ trợ, có ý nghĩa quan trọng để biến những ý tưởng sáng tạo thành giá trị thực tiễn, đóng góp vào mục tiêu phát triển nhanh và bền vững.

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia yêu cầu, hình thành các quỹ đầu tư mạo hiểm cho khởi nghiệp sáng tạo, ươm tạo công nghệ và chuyển đổi số; có chính sách đủ mạnh khuyến khích tinh thần khởi nghiệp về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cùng với chính sách hỗ trợ khởi nghiệp và thu hút các doanh nghiệp trong và ngoài nước khởi nghiệp tại Việt Nam.

Mới đây, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 2814/QĐ-BCT về việc ban hành Kế hoạch của Bộ Công Thương thực hiện Nghị quyết số 86/NQ-CP ngày 5/4/2026 của Chính phủ ban hành Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo. Kế hoạch nêu rõ mục đích cụ thể hóa đầy đủ, kịp thời các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp và trách nhiệm của Bộ Công Thương tại Nghị quyết số 86/NQ-CP; góp phần đưa khởi nghiệp sáng tạo trở thành động lực quan trọng cho phát triển nhanh, bền vững ngành Công Thương.

Đồng thời, hình thành môi trường thuận lợi để phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong các ngành, lĩnh vực Công Thương; thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu, ứng dụng công nghệ chiến lược, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu; thiết lập cơ chế phối hợp thống nhất giữa các đơn vị thuộc Bộ, các Sở Công Thương, Công đoàn Công Thương Việt Nam, tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, hiệp hội ngành hàng, tổ chức hỗ trợ và đối tác quốc tế.

Bộ Công Thương đặt mục tiêu phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo ngành Công Thương đồng bộ, kết nối hiệu quả với hệ sinh thái quốc gia và quốc tế; tạo điều kiện hình thành, phát triển và mở rộng thị trường cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; qua đó nâng cao năng suất, chất lượng, khả năng tự chủ công nghệ, sức cạnh tranh và vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Cụ thể đến năm 2030, hoàn thành đầy đủ, đúng tiến độ các nhiệm vụ giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp tại Nghị quyết số 86/NQ-CP và Chương trình hành động kèm theo; 100% nhiệm vụ được theo dõi, kiểm tra, đánh giá và báo cáo theo quy định. Xây dựng, trình cấp có thẩm quyền Chương trình khởi nghiệp sáng tạo trong ngành Công Thương trong năm 2027; tổ chức triển khai gắn với các chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, khuyến công, xúc tiến thương mại và phát triển thị trường.

Bên cạnh đó, duy trì hằng năm ít nhất 1 chương trình hoặc chuỗi hoạt động xúc tiến thương mại, đầu tư, kết nối thị trường có sự tham gia của doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; ưu tiên xuất khẩu sản phẩm, dịch vụ trên môi trường số và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Phát triển và cập nhật dữ liệu về doanh nghiệp, dự án, chuyên gia, tổ chức hỗ trợ và nhu cầu công nghệ của ngành; phối hợp kết nối, chia sẻ với hệ thống quản lý hồ sơ, dữ liệu quốc gia và nền tảng số thương mại hóa ý tưởng, dự án, sản phẩm khởi nghiệp sáng tạo.

Đến năm 2030, 100% cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp trực thuộc Bộ thực hiện rà soát, cập nhật, tích hợp phù hợp nội dung đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp trong chương trình đào tạo theo quy định của pháp luật và thẩm quyền của cơ sở đào tạo. Cùng với đó, góp phần thực hiện các mục tiêu quốc gia đến năm 2030 về phát triển tối thiểu 10.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; 60% chủ thể kinh doanh sử dụng công cụ, nền tảng số; 40% chủ thể kinh doanh sử dụng dịch vụ nền tảng số dùng chung và hình thành mạng lưới tối thiểu 300 không gian, trung tâm, cụm đổi mới sáng tạo trên toàn quốc.

Lan tỏa văn hóa khởi nghiệp sáng tạo

Để thực hiện các mục tiêu đặt ra, Bộ Công Thương xác định các nhóm nhiệm vụ do Bộ chủ trì gồm: Xây dựng hoặc lồng ghép nhiệm vụ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong Kế hoạch 5 năm, kế hoạch khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hằng năm; bố trí nguồn lực, tổ chức thực hiện chính sách hỗ trợ và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo ngành Công Thương.

Truyền thông, nâng cao nhận thức, lan tỏa văn hóa khởi nghiệp sáng tạo trên báo chí, truyền hình, phát thanh, cổng thông tin điện tử, xuất bản phẩm điện tử, mạng xã hội và các nền tảng truyền thông đa phương tiện; triển khai các chương trình, đề án hỗ trợ đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo trong phạm vi ngành; phối hợp với Công đoàn Công Thương Việt Nam và các cấp công đoàn trực thuộc tuyên truyền, vận động, lan tỏa chủ trương, Kế hoạch và kết quả thực hiện đến doanh nghiệp, cơ quan, viện, trường và đoàn viên, người lao động.

Bên cạnh đó, rà soát nhu cầu, điều kiện để nghiên cứu, đề xuất xây dựng mô hình trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo theo từng lĩnh vực của ngành; phát huy cơ sở vật chất, hạ tầng, phòng thí nghiệm, viện nghiên cứu và trường đại học thuộc Bộ. Xây dựng và triển khai Chương trình khởi nghiệp sáng tạo trong ngành Công Thương; ưu tiên hỗ trợ ươm tạo, tăng tốc, thử nghiệm, hoàn thiện công nghệ, phát triển sản phẩm và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Hỗ trợ xúc tiến thương mại, đầu tư, thiết lập kênh kết nối cho khởi nghiệp sáng tạo tại các thị trường trọng điểm; hỗ trợ nâng cao năng lực xúc tiến thương mại, xây dựng và phát triển thương hiệu cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; hỗ trợ doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, thúc đẩy xuất khẩu sản phẩm, dịch vụ, nhất là trên môi trường số; hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo nước ngoài tiếp cận, hoạt động tại Việt Nam.

Đặc biệt, chủ động xác định, công bố bài toán lớn, nhu cầu đổi mới sáng tạo; thúc đẩy tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp lớn đặt hàng, đồng tài trợ, thử nghiệm, sử dụng giải pháp và sản phẩm của doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; kết nối doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo với viện nghiên cứu, trường đại học, quỹ đầu tư, tổ chức hỗ trợ trong nước và quốc tế.

Nhiệm vụ tiếp theo đó là chỉ đạo, đôn đốc các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp trực thuộc Bộ rà soát, cập nhật, tích hợp phù hợp nội dung đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp trong chương trình đào tạo; tăng cường năng lực đội ngũ giảng viên, cố vấn và tổ chức các hoạt động hỗ trợ người học đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp; nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý; kết nối chuyên gia, nhà khoa học, doanh nhân, nhà đầu tư trong nước và quốc tế tham gia đào tạo, cố vấn khởi nghiệp sáng tạo.

Rà soát cơ chế, chính sách thuộc phạm vi quản lý của Bộ có liên quan đến khởi nghiệp sáng tạo; lồng ghép nội dung khởi nghiệp sáng tạo trong xây dựng chiến lược, quy hoạch, chương trình, đề án phát triển các ngành, lĩnh vực; đề xuất cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới cơ chế, chính sách cần thiết.