Điểm báo ngành Công Thương ngày 17/3/2026

Lĩnh vực năng lượng

Báo Pháp luật TP. Hồ Chí Minh hôm nay ngày 17/3 đăng tải thông tin: "Kịch bản điều hành giá xăng dầu trong giai đoạn 'nóng'".

Ông Trần Hữu Linh cho biết, hoạt động nhập khẩu xăng dầu luôn có độ trễ nhất định, thường từ 3 - 4 ngày. Do đó, việc điều hành giá trong nước vẫn phải dựa trên giá cơ sở của những ngày liền kề trước đó. Đây là nguyên tắc quan trọng nhằm bảo đảm việc điều hành giá vừa bám sát diễn biến thị trường thế giới, vừa phù hợp với thực tế vận hành của thị trường trong nước.

“Trong thực tế, có những thời điểm người dân thấy giá xăng dầu trong nước vẫn ở mức cao dù giá thế giới của ngày hôm đó đã giảm. Nguyên nhân là do việc điều hành giá phải dựa trên giá cơ sở của những ngày trước đó trong chu kỳ tính toán. Vì vậy, nếu những ngày trước giá thế giới ở mức cao thì giá trong nước tại thời điểm điều hành vẫn có thể cao hơn. Ngược lại, khi giá thế giới giảm, người dân cũng sẽ được hưởng lợi từ xu hướng giảm này trong các ngày tiếp theo” - ông Linh nói.

Đáng chú ý, theo ông Linh, Quỹ BOG còn khoảng hơn 5.600 tỷ đồng trước khi chi mạnh trong vài ngày gần đây. Với mức chi sử dụng 4.000 đồng/lít xăng và 5.000 đồng/lít dầu, Quỹ này chỉ có thể hỗ trợ bình ổn giá trong khoảng 15 ngày nếu tiếp tục duy trì mức chi như hiện nay (tính đến nay, Quỹ đã chi liên tục 7 ngày - PV).

Vì vậy, “Bộ Công Thương đang phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng các phương án trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, trong đó có khả năng ứng trước hoặc bố trí nguồn dự phòng trong trường hợp giá xăng dầu thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp. Đồng thời, hai Bộ cũng đang nghiên cứu đề xuất Chính phủ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu nhằm bổ sung thêm công cụ tài khóa để bình ổn thị trường” - ông Linh nói.

Báo vtcnews.vn đưa tin: "Thủ tướng: Xem xét bố trí ngân sách hỗ trợ bình ổn giá xăng dầu".

Chiều tối 16/3, Thủ tướng chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ để tiếp tục cho ý kiến về các giải pháp bảo đảm cung ứng và bình ổn giá xăng dầu. Sau khi nghe các báo cáo, ý kiến, kết luận cuộc họp, Thủ tướng đánh giá cao các bộ, ngành, cơ quan liên quan đã kịp thời thực hiện các chỉ đạo của Thủ tướng và tổ chức triển khai việc bảo đảm nguồn cung, bình ổn giá xăng dầu trong bối cảnh tình hình xung đột Trung Đông diễn biến phức tạp.

Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu dứt khoát không để thiếu xăng dầu trong bất cứ trường hợp nào, còn giá cả theo thị trường và Nhà nước điều tiết; thực hiện các biện pháp bình ổn giá một cách linh hoạt, phù hợp, hiệu quả, bảo đảm và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

"Nghiêm cấm việc găm hàng, đội giá và lợi dụng chính sách để trục lợi, gây rối loạn thị trường", Thủ tướng quán triệt.

Thủ tướng chỉ đạo các bộ ngành, cơ quan liên quan, trong đó có Bộ Công an vào cuộc thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm nếu có.

Người đừng đầu Chính phủ yêu cầu rà soát và giảm các loại thuế, phí, lệ phí liên quan đến xăng dầu để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân trong bối cảnh hiện tại, trình trước ngày 20/3.

"Trong điều kiện cần thiết, nếu tình hình xung đột tại Trung Đông kéo dài, cần rà soát, tổng hợp báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét bố trí ngân sách để hỗ trợ bình ổn giá xăng dầu, với tinh thần lấy sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân làm trụ cột chính để xây dựng chính sách, đảm bảo sản xuất, kinh doanh và đời sống của người dân được ổn định, hạn chế tối đa ảnh hưởng", Thủ tướng nêu rõ.

Thủ tướng yêu cầu phân công cụ thể, rõ trách nhiệm giữa các bộ, ngành liên quan và phải phối hợp chặt chẽ với nhau trong việc triển khai các biện pháp quản lý, bình ổn giá xăng dầu.

Các thành viên Chính phủ khẩn trương cho ý kiến với dự thảo Nghị quyết sửa đổi Nghị quyết 36 của phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 2 về nội dung liên quan đến vấn đề điều hành xăng dầu để sớm ban hành.

Thủ tướng giao Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc trực tiếp chỉ đạo các nội dung liên quan đến chính sách thuế, phí, lệ phí; Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn trực tiếp chỉ đạo các nội dung liên quan đến bình ổn thị trường, lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Công Thương.

Tạp chí kinhtemoitruong.vn có bài viết: "Đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường, thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng dầu".

Bộ Xây dựng đề nghị Bộ Tài chính nghiên cứu kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét giảm thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu.

Bộ Xây dựng đề xuất Chính phủ tiếp tục chỉ đạo thực hiện "các giải pháp cấp bách ứng phó trong xung đột tại Trung Đông đang diễn ra" tại Mục IV Nghị quyết 36/NQ-CP ngày 06/3/2026 của Chính phủ, trong đó chú trọng giải pháp đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu dầu thô cho các Nhà máy lọc dầu duy trì hoạt động nhằm đảm bảo nguồn cung xăng, dầu trong nước; Tiếp tục thiết lập cơ chế làm việc cấp cao với các nước trong khu vực (như Thái Lan, Trung Quốc) để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Việt Nam thực hiện được các hợp đồng mua nhiên liệu Jet A-1 đã ký cũng như việc mua hàng trong tương lai.

Bộ Xây dựng đề nghị Bộ Công Thương tiếp tục chỉ đạo các nhà máy lọc hóa dầu, chế biến khí có phương án mở rộng nguồn nhập nguyên liệu đầu vào để duy trì hoạt động và bảo đảm nguồn cung xăng, dầu trong nước; Chỉ đạo các doanh nghiệp kinh doanh xăng, dầu có phương án ưu tiên cung cấp nhiên liệu cho các doanh nghiệp chủ đạo vận tải, xây dựng trong trường hợp nguồn cung nhiên liệu thiếu hụt không đáp ứng nhu cầu sử dụng trong nước.

Bộ Nông nghiệp và môi trường, UBND cấp tỉnh cần có giải pháp rút ngắn thời gian thủ tục hành chính để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp trong việc tăng công suất, mở mỏ mới khai thác than nhằm gia tăng nguồn cung than trong nước.

Bộ Xây dựng cũng đề nghị Bộ Tài chính nghiên cứu kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét phương án giảm thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường đối với các mặt hàng xăng, dầu trong một khoảng thời gian phù hợp để ứng phó với tình hình diễn biến giá xăng, dầu thế giới; Tiếp tục nghiên cứu các cơ chế hỗ trợ về thuế, phí liên quan đến các doanh nghiệp vận tải như: giảm 50% phí cất hạ cánh, điều hành bay trong lĩnh vực hàng không; miễn, giảm lệ phí ra vào cảng, bến thủy nội địa cho phương tiện thủy nội địa; Xem xét bổ sung nhiên liệu phục vụ hoạt động vận tải vào danh mục hàng hóa được giảm VAT từ 10% xuống mức phù hợp.

Báo Người lao động có bài: "400 triệu thùng dầu vẫn chưa đủ làm dịu thị trường".

Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) ước tính mức tiêu thụ dầu mỏ và các nhiên liệu lỏng khác trên toàn thế giới sẽ đạt trung bình 105,17 triệu thùng/ngày trong năm 2026. Với tốc độ đó, về mặt lý thuyết, 400 triệu thùng xả ra cũng chỉ đủ đáp ứng cho 4 ngày tiêu thụ của toàn cầu. Ngay cả khi so sánh với lưu lượng thông thường qua eo biển Hormuz (khoảng 20 triệu thùng/ngày) thì lượng dầu được xả ra cũng chỉ tương đương với khoảng 20 ngày lưu thông bình thường. Chiến lược gia năng lượng Naif Aldandeni chia sẻ với đài Al Jazeera rằng các kho dự trữ khẩn cấp có thể xoa dịu tâm lý hoảng loạn trên thị trường nhưng không thể thay thế được vai trò của một hành lang hàng hải đang bị gián đoạn. 

Chuyên gia về dầu mỏ Nabil al-Marsoumi nói với kênh Al Jazeera: "Việc đóng cửa eo biển Hormuz đã cộng thêm khoảng 40 USD/thùng dưới dạng phụ phí rủi ro địa chính trị cao hơn nhiều so với mức giá mà thị trường thông thường quyết định". Các dự báo gần đây của EIA cho thấy nhu cầu toàn cầu vẫn chưa giảm đáng kể do xung đột, duy trì ở mức sát 105 triệu thùng/ngày. Do đó, áp lực thị trường không xuất phát từ việc sụt giảm tiêu dùng, mà chủ yếu đến từ nỗi lo thiếu hụt nguồn cung và sự chậm trễ trong việc giao hàng đến các nhà máy lọc dầu cũng như người tiêu dùng. Chuyên gia al-Marsoumi cảnh báo tình trạng gián đoạn kéo dài ở eo biển Hormuz hoặc mối đe dọa lan rộng sang các "điểm nghẽn" khác như eo biển Bab al-Mandeb ở Biển Đỏ có thể nhanh chóng đẩy giá dầu lên cao hơn nữa.

Lĩnh vực xuất nhập khẩu

Báo baoquocte.vn đăng tải nội dung: "Bất ổn địa chính trị gia tăng, xuất khẩu Singapore đảo chiều".

Xuất khẩu chủ lực của Singapore trong tháng 2/2026 ghi nhận mức tăng trưởng 4%, thấp hơn kỳ vọng của thị trường và giảm đáng kể so với mức tăng 9,2% trong tháng 1. Diễn biến này cho thấy đà tăng của thương mại quốc tế đang chậm lại, trong bối cảnh rủi ro địa chính trị và căng thẳng thương mại ngày càng gia tăng.

Theo số liệu từ Enterprise Singapore, động lực chính của tăng trưởng vẫn đến từ lĩnh vực điện tử. Xuất khẩu điện tử tăng mạnh 43,2% so với cùng kỳ năm trước, trong đó các sản phẩm như đĩa lưu trữ, mạch tích hợp (IC) và máy tính cá nhân đều ghi nhận mức tăng ấn tượng.

Sự bùng nổ này phần lớn được thúc đẩy bởi nhu cầu toàn cầu đối với công nghệ trí tuệ nhân tạo, vốn đang làm gia tăng nhu cầu đối với chip bán dẫn và các linh kiện điện tử.

Tuy nhiên, tình hình xuất khẩu vẫn chưa thực sự khả quan. Xuất khẩu phi điện tử giảm 6,9% ở nhiều nhóm hàng như thực phẩm chế biến, hóa dầu và vàng phi tiền tệ. Điều này cho thấy sự phụ thuộc ngày càng lớn của Singapore vào lĩnh vực công nghệ cao, đồng thời phản ánh sự suy yếu của các ngành truyền thống.

Xét theo thị trường, xuất khẩu của Singapore sang các nền kinh tế châu Á như Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) và Hong Kong (Trung Quốc) tăng trưởng mạnh. Ngược lại, xuất khẩu sang Mỹ và Indonesia lại sụt giảm. Đáng chú ý, xuất khẩu các mặt hàng phi điện tử sang Mỹ giảm mạnh, trong khi các mặt hàng điện tử lại tăng nhanh, cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa các ngành.

Bên cạnh các yếu tố kinh tế, triển vọng xuất khẩu của Singapore còn chịu tác động đáng kể từ bối cảnh địa chính trị. Cuộc xung đột tại Trung Đông đã làm gián đoạn khu vực eo biển Hormuz - tuyến vận tải biển quan trọng, nơi trung chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu mỏ toàn cầu, dấy lên lo ngại về gián đoạn chuỗi cung ứng và chi phí vận tải gia tăng.

Gần đây, Mỹ cũng đã khởi động các cuộc điều tra thương mại đối với Singapore và nhiều đối tác khác, liên quan đến vấn đề dư thừa năng lực sản xuất và lao động cưỡng bức. Những động thái này có thể dẫn đến việc áp thuế cao hơn trong thời gian tới, qua đó tạo thêm áp lực đối với hoạt động xuất khẩu của quốc gia này.

Tổng thể, số liệu tháng 2 cho thấy quốc gia Đông Nam Á đang đối mặt với một “nghịch lý tăng trưởng”: trong khi lĩnh vực điện tử bùng nổ nhờ làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI), các ngành sản xuất truyền thống lại suy giảm. Điều này đặt ra thách thức lớn cho Singapore trong việc duy trì đà tăng trưởng ổn định trong thời gian tới, đặc biệt khi phụ thuộc nhiều vào thương mại toàn cầu và chuỗi cung ứng quốc tế.

Tạp chí điện tử Nhà Quản Trị - theleader.vn đăng tải: "Nguy cơ tái diễn tình trạng ách tắc thực phẩm nhập khẩu".

Thời hạn tạm ngưng hiệu lực của Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 đang đến gần, nguy cơ ách tắc thực phẩm nhập khẩu đang trở lại.

Như TheLEADER đã đưa tin, trong những ngày triển khai Nghị định số 46/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm) (Nghị định 46), khâu tổ chức thực thi các quy định liên quan đến kiểm tra nhà nước với một số nông sản, thực phẩm tươi sống nhập khẩu đã xảy ra một số vướng mắc.

Nhiều doanh nghiệp, hiệp hội đã phản ánh tình trạng ùn tắc hàng hóa khi không thể thông quan cũng như lo lắng về chi phí và các rủi ro khi không thể thông quan hàng hóa.

VCCI kiến nghị Chính phủ xem xét kéo dài thời gian tạm ngưng hiệu lực của Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13. Ảnh: Hoàng Anh

Trước tình hình đó, Chính phủ vào đầu tháng 2 vừa qua đã ban hành Nghị quyết số 09/2026/NQ-CP về việc tạm ngưng hiệu lực và điều chỉnh thời hạn áp dụng Nghị định số 46 và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP quy định về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm.

Trong thời gian tạm ngưng hiệu lực theo quy định, Nghị định 15/2018/NĐ-CP ngày 2/2/2018 và các văn bản quy định, hướng dẫn thi hành tiếp tục có hiệu lực.

“Cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cao quyết định kịp thời của Chính phủ trong việc ban hành Nghị quyết số 09/2026/NQ-CP. Đây là hành động thể hiện tinh thần cầu thị, lắng nghe và đồng hành cùng doanh nghiệp, góp phần tháo gỡ ách tắc cấp bách tại các cửa khẩu, cảng biển, bảo đảm chuỗi cung ứng không bị gián đoạn”, báo cáo của Liên đoàn Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho biết.

“Tuy nhiên, thời hạn tạm ngưng đang đến gần và cộng đồng doanh nghiệp rất lo ngại rằng, nếu các vướng mắc cốt lõi không được giải quyết trước ngày 15/4/2026, những hậu quả nghiêm trọng đối với sản xuất, kinh doanh sẽ tái diễn”, VCCI nhấn mạnh.

Đặc biệt, cộng đồng doanh nghiệp lưu ý rằng, Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 được ban hành và có hiệu lực ngay trong bối cảnh Luật An toàn thực phẩm đang trong quá trình sửa đổi. Việc áp dụng các quy định này trong thời gian ngắn, sau đó lại phải thay thế bằng văn bản mới hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm sửa đổi, sẽ tạo ra bất ổn pháp lý, chi phí tuân thủ lớn và xáo trộn môi trường sản xuất, kinh doanh.

Lĩnh vực thị trường trong nước

Tạp chí thesaigontimes.vn đăng tải nội dung: "Lon nước ngọt tại Việt Nam có thể tăng giá nếu căng thẳng Trung Đông leo thang".

Karen So, giám đốc điều hành của Swire Coca-Cola, đứng trước các phóng viên tại buổi công bố kết quả kinh doanh ở Hồng Kông (Trung Quốc) hôm 12/3, nói về việc phải đối mặt với chi phí lon tăng cao khi cuộc chiến liên quan Iran tiếp tục đẩy giá nhôm đi lên, Nikkei Asia tường thuật.

Chi phí sản xuất lon nước ngọt đang tăng nhanh, bà nói, khi giá nhôm “tăng vọt, đặc biệt trong năm nay”. Cuộc chiến liên quan Iran và các cuộc tấn công vào nước này đã đẩy giá kim loại lên cao và khiến chi phí bao bì của hãng tăng theo. Swire đang phải tìm cách giảm rủi ro bằng cách đa dạng nguồn cung và thậm chí cân nhắc các giải pháp bao bì khác.

Với nhiều doanh nghiệp đồ uống, lon nhôm chỉ là một chi tiết trong chuỗi sản xuất. Nhưng đối với Swire, một trong những nhà đóng chai Coca-Cola lớn nhất thế giới, biến động này nhanh chóng trở thành vấn đề kinh doanh thực sự.

Tập đoàn Hong Kong này nắm quyền sản xuất và phân phối Coca-Cola tại 11 tỉnh của Trung Quốc đại lục và Thượng Hải, cũng như Hồng Kông (Trung Quốc), Đài Loan (Trung Quốc), Việt Nam, Campuchia, Lào và phần lớn Thái Lan. Những thị trường này phục vụ khoảng 911 triệu người, biến Swire thành một mắt xích lớn trong mạng lưới Coca-Cola toàn cầu.

Ở Đông Nam Á, lon nhôm chiếm tỷ trọng lớn trong bao bì nước giải khát. Điều đó khiến khu vực này dễ bị tác động hơn khi giá kim loại tăng.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng phức tạp, một cú sốc địa chính trị có thể lan xa hơn nhiều so với nơi nó bắt đầu. Một eo biển ở Trung Đông có thể làm tăng giá lon Coca-Cola ở Việt Nam - vùng đất cách nó hơn 6.000 kilomet đường chim bay.

Báo Gia Lai đưa tin: "Giá dầu ở mức cao: Ngư dân Gia Lai “tiến thoái lưỡng nan” trước mỗi chuyến biển".

Giá dầu diesel ở mức cao khiến chi phí mỗi chuyến biển tăng mạnh. Trước áp lực này, nhiều ngư dân tại Cảng cá Quy Nhơn lâm vào cảnh “tiến thoái lưỡng nan”: ra khơi có nguy cơ lỗ nặng, còn nằm bờ lại lo mất bạn hàng và bạn thuyền.

Những ngày giữa tháng 3, tại Cảng cá Quy Nhơn, khung cảnh trở nên trầm lắng. Hàng loạt tàu cá công suất lớn, nhỏ neo đậu san sát; nhiều chủ tàu vẫn chưa dám quyết định ra khơi vì chi phí nhiên liệu quá cao.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Hữu Quế cho biết: Tình hình chính trị, an ninh thế giới diễn biến phức tạp đã tác động đến thị trường xăng dầu trong nước, khiến giá nhiên liệu tăng cao. Trước tình hình đó, UBND tỉnh đã yêu cầu các sở, ngành liên quan triển khai nhiều giải pháp nhằm ổn định thị trường và hỗ trợ doanh nghiệp, người dân.

Cụ thể, Sở Công Thương được giao chủ trì tổng hợp kiến nghị của doanh nghiệp liên quan đến tín dụng, thuế, logistics… để tham mưu UBND tỉnh xem xét giải quyết theo thẩm quyền hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền hỗ trợ phù hợp. Các đơn vị kinh doanh xăng dầu trên địa bàn cũng phải thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Công Thương về ổn định nguồn cung và giá bán.