Điểm báo ngành Công Thương ngày 18/3/2026

Lĩnh vực năng lượng

Báo vtcnews.vn đăng tải thông tin: "Ngày mai, giá xăng dầu trong nước diễn biến thế nào?"

Trong kỳ điều hành chiều mai 19/3, giá xăng trong nước được dự báo tăng mạnh, trong khi đó giá dầu được dự báo giảm. Sáng 18/3, giá dầu WTI ở mức 95,81USD/thùng, tăng 0,96 USD/thùng, trong khi giá dầu Brent của Mỹ ở mức 102,80 USD/thùng, tăng 2,59 USD/thùng. Giá dầu thế giới hôm nay tăng trở lại khi các cuộc tấn công mới của Iran vào Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) làm gia tăng lo ngại về nguồn cung toàn cầu xấu đi, nếu cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran không sớm được giải quyết.

Căng thẳng tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Dù giá dầu chưa quay lại mức tăng vọt gần 120 USD/thùng như đầu tháng 3 nhưng các cuộc tấn công của Iran vào cơ sở dầu khí của UAE, cùng với tình trạng gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz - tuyến huyết mạch vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới - đang khiến giới giao dịch lo ngại về sự suy giảm nguồn cung trong dài hạn, có thể giữ giá dầu ở mức cao.

Với diễn biến này, các doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu trong nước dự báo tại kỳ điều hành ngày mai 19/3, giá bán lẻ xăng dầu trong nước có thể tăng giảm trái chiều. Trong đó, dự báo giá xăng RON95 tăng khoảng 1.340 đồng/lít, xăng E5 RON92 tăng khoảng 1.240 đồng/lít.

Ngược lại, dầu diesel được dự báo giảm khoảng 450 đồng/lít, dầu hỏa giảm 530 đồng/lít, dầu mazut giảm khoảng 570 đồng/kg.

Báo Xây dựng đưa tin: "Nguồn cung siết chặt, nhà máy nhiệt điện khó nhập than".

Thông tin này được ông Nguyễn Quốc Trung, Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO) cho biết tại cuộc họp bàn giải pháp vận hành hệ thống điện mùa khô 2026, ngày 17/3.

Theo ông Trung, mỗi năm hệ thống điện đều phải giải một "bài toán" khác nhau. Nếu năm 2023 đối mặt nguy cơ thiếu điện, năm 2024 chịu ảnh hưởng của bão Yagi, thì năm 2025 ghi nhận tới 15 cơn bão cùng 4 hoàn lưu, gây áp lực lớn lên vận hành.

Bước sang năm 2026, phụ tải điện được dự báo tăng khoảng 8%. Tuy nhiên, tín hiệu đáng lo là trong dịp Tết, khi phụ tải công nghiệp giảm, phụ tải sinh hoạt lại tăng tới 10%.

"Điều này khiến áp lực vận hành trong các đợt nắng nóng kéo dài 6-7 ngày tới đây sẽ rất vất vả, nhất là tại miền Bắc", ông Trung nói.

Ở phía nguồn cung, các loại hình phát điện như nhiệt điện than, tuabin khí, thủy điện và năng lượng tái tạo đều đang chịu những sức ép riêng. Trong đó, nhiệt điện than và điện khí đối mặt khó khăn lớn về nhiên liệu.

Sau xung đột tại Trung Đông, giá nhiên liệu tăng mạnh, đặc biệt khi khu vực eo biển Hormuz bị ảnh hưởng. Các nhà máy nhiệt điện gặp khó trong việc tiếp nhận than, trong khi một số quốc gia xuất khẩu có xu hướng hạn chế nguồn cung.

Với điện khí, nguồn khí tự nhiên trong nước đang suy giảm, tác động trực tiếp tới các nhà máy, nhất là khu vực Đông Nam Bộ, qua đó ảnh hưởng đến khả năng cung cấp điện cho khu vực phía Nam.

Theo NSMO, những khó khăn này có thể chưa bộc lộ rõ trong năm 2026 nhưng sẽ trở nên hiện hữu trong giai đoạn 2027-2028, buộc các đơn vị vận hành và phân phối điện phải chủ động tính toán từ sớm.

Báo Đà Nẵng đăng tải nội dung: "Bộ Công Thương phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch năng lượng quốc gia đến năm 2030".

Bộ Công Thương vừa chính thức ban hành Quyết định số 363/QĐ-BCT phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tổng thể về năng lượng quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây là bước đi chiến lược nhằm tối ưu hóa hệ thống năng lượng, đảm bảo an ninh quốc gia và đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa trong kỷ nguyên mới.

Theo quyết định mới, việc điều chỉnh quy hoạch bao gồm toàn bộ các phân ngành trọng yếu: dầu khí, than, điện, năng lượng mới và năng lượng tái tạo. Các hoạt động được quy hoạch xuyên suốt từ khâu điều tra cơ bản, tìm kiếm thăm dò, khai thác đến sản xuất, tồn trữ, phân phối và sử dụng cuối cùng.

Đối với phân ngành than, nội dung điều chỉnh tập trung vào việc dự báo chính xác cung - cầu thị trường. Quy hoạch mới nhấn mạnh việc phát triển đồng bộ hạ tầng phục vụ sản xuất, chế biến, vận chuyển và tồn trữ, đồng thời tối ưu hóa hoạt động xuất nhập khẩu than để bảo tồn tài nguyên trong nước.

Quyết định 363/QĐ-BCT xác lập quan điểm phát triển năng lượng phải đi trước một bước, gắn liền với chiến lược kinh tế - xã hội. Mục tiêu cốt lõi là xây dựng hệ thống năng lượng bền vững, đa dạng hóa các nguồn cung nhằm đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong kỷ nguyên Cách mạng công nghiệp lần thứ 4.

Việc thăm dò, khai thác và sử dụng tài nguyên năng lượng nội địa sẽ được triển khai hợp lý, kết hợp linh hoạt với nguồn năng lượng nhập khẩu. Phương thức này nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia đồng thời bảo tồn hiệu quả nguồn tài nguyên trong nước.

Một trong những điểm nhấn quan trọng trong lần điều chỉnh này là thúc đẩy thị trường năng lượng cạnh tranh, đa dạng hóa sở hữu và phương thức kinh doanh. Định hướng này nhằm mục tiêu thỏa mãn tốt nhất lợi ích của người tiêu dùng thông qua cơ chế vận hành minh bạch.

Đáng chú ý, Bộ Công Thương khẳng định sẽ thúc đẩy nhanh việc xóa bỏ bao cấp trong ngành năng lượng. Lộ trình hướng tới việc chấm dứt hoàn toàn các chính sách xã hội thông qua giá năng lượng, đảm bảo giá cả phản ánh chính xác các yếu tố thị trường và chi phí sản xuất thực tế.

Lĩnh vực xuất nhập khẩu

Báo Đại đoàn kết có bài: "Xuất khẩu năm 2026: Thách thức trước mục tiêu kim ngạch 550 tỷ USD".

Trong hai tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu của ngành thuỷ sản đạt khoảng 1,7 tỷ USD, tăng khoảng 2% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên theo bà Lê Hằng - Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) ngành thủy sản cũng đang phải đối mặt với nhiều sức ép mới từ chuỗi cung ứng toàn cầu. Xung đột địa chính trị tại một số khu vực cùng với sự điều chỉnh tuyến vận tải của các hãng tàu quốc tế đang khiến thời gian vận chuyển hàng hóa kéo dài và chi phí logistics tăng đáng kể.

“Các hãng tàu đang phải điều chỉnh tuyến vận tải, khiến thời gian vận chuyển sang châu Âu và khu vực bờ Đông nước Mỹ có thể kéo dài thêm 1 - 2 tuần. Điều này làm tăng đáng kể chi phí logistics đối với doanh nghiệp (DN) thủy sản” - bà Lê Hằng cho biết.

Doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản đối diện nhiều thách thức trong năm 2026. Ảnh: Quang Vinh

Theo ông Nguyễn Anh Sơn - Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương), nhóm hàng nông sản (rau quả, cà phê, hạt điều, hồ tiêu…) chịu ảnh hưởng chung khi chuỗi cung ứng toàn cầu bị ảnh hưởng bởi xung đột. Theo đó, DN sẽ phải đối mặt với tình trạng tăng thời gian và chi phí vận chuyển, tăng chi phí, bảo hiểm, rủi ro thanh toán… Đối với các mặt hàng tươi cần container lạnh (như thủy sản, rau quả), thời gian vận chuyển kéo dài có thể xảy ra tình trạng thiếu container hoặc tăng chi phí bảo quản, tăng rủi ro hư hỏng hàng hóa, làm tăng giá thành sản phẩm và có thể gây rủi ro hoàn/hủy đơn hàng. Bên cạnh đó, các ngành hàng nông sản tươi như rau quả đặc thì biên độ lợi nhuận thấp có thể khiến mức phụ phí hoặc mức tăng chi phí vận tải biển làm ảnh hưởng nặng nề tới hiệu quả kinh doanh của DN.

Về chuỗi cung ứng quốc tế và vận tải đường biển, cước vận chuyển tăng cao theo giá dầu làm tăng chi phí vận tải đường biển, đường không và đường bộ. Tính đến đầu tháng 3/2026, giá cước container đi Mỹ và EU đã tăng 2 - 3 lần.

Để duy trì đà tăng trưởng, Cục Xuất nhập khẩu đề xuất Bộ Công thương theo dõi sát diễn biến thương mại toàn cầu, phối hợp với các bộ, ngành triển khai các giải pháp điều hành linh hoạt, gắn với chính sách sản xuất, tài chính, tín dụng và logistics. Trong trường hợp cần thiết, cơ quan quản lý có thể áp dụng biện pháp điều tiết xuất nhập khẩu nhằm đảm bảo cân đối thị trường và lợi ích kinh tế.

Đáng chú ý, Bộ Công thương được đề xuất giao chỉ tiêu cụ thể (KPI) cho từng thương vụ theo khu vực thị trường, qua đó nâng cao hiệu quả xúc tiến thương mại, hỗ trợ DN tìm kiếm đối tác và mở rộng thị trường. Khi xuất khẩu tại một thị trường có dấu hiệu suy giảm, các thương vụ sẽ chủ động đề xuất hướng đi mới.

Song song với đó, các hiệp hội ngành hàng và DN cần nâng cao năng lực quản trị rủi ro, cập nhật kịp thời thông tin thị trường, đặc biệt là các rào cản kỹ thuật và thay đổi chính sách thương mại.

Ông Đỗ Ngọc Hưng - Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Mỹ cho biết, Mỹ tiếp tục là thị trường có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với xuất khẩu của Việt Nam.

Tại thị trường Mỹ, DN Việt Nam được khuyến nghị bám sát các quy định về thuế quan, truy xuất nguồn gốc, môi trường và phát triển bền vững; đồng thời chuẩn bị kỹ lưỡng cho các hoạt động xúc tiến thương mại để nâng cao hiệu quả đơn hàng. Việc kết hợp xúc tiến xuất khẩu với nhập khẩu và đầu tư cũng được xem là hướng đi cần thiết để thúc đẩy quan hệ thương mại cân bằng hơn.

Trong khi đó theo ông Trần Ngọc Quân - Tham tán Thương mại Việt Nam tại EU, Việt Nam đang có lợi thế lớn tại thị trường EU nhờ Hiệp định EVFTA. Tuy nhiên, EU đang siết chặt các quy định về phát triển bền vững. Vì vậy, DN Việt Nam cần chủ động nâng cao tiêu chuẩn sản xuất, quản lý chặt nguồn gốc nguyên liệu, tuân thủ các quy định môi trường và tăng cường xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu tại EU. Việc tận dụng hiệu quả EVFTA trong giai đoạn hiện nay được xem là yếu tố quan trọng để mở rộng thị phần tại một trong những thị trường lớn và ổn định nhất thế giới.

Các chuyên gia nhận định, nếu thực hiện đồng bộ các giải pháp, xuất khẩu năm 2026 có thể duy trì đà tăng trưởng tích cực, đóng góp quan trọng vào mục tiêu phát triển kinh tế.

Tạp chí thesaigontimes.vn đăng tải thông tin: "Gạo Việt chiếm áp đảo tại Philippines nhưng ‘room’ nhập khẩu dần cạn".

Theo Cục Công nghiệp Thực vật thuộc Bộ Nông nghiệp Philippines, đến ngày 11-3-2026, nước này đã cấp 1.177 giấy phép kiểm dịch nhập khẩu thực vật (SPSIC) cho gạo, tương ứng tổng khối lượng hơn 1,2 triệu tấn. Riêng tháng 2-2026 ghi nhận mức cấp phép cao nhất với 489 giấy, tương đương hơn 496.000 tấn.

Tuy nhiên, khoảng 66,5% số giấy phép đã được sử dụng, tương ứng 783 SPSIC. Khối lượng gạo đã nhập khẩu đạt gần 925.000 tấn, chiếm 76,7% tổng lượng được cấp phép. Như vậy, phần còn lại chưa thực hiện chỉ còn khoảng 281.000 tấn, tương ứng 394 giấy phép.

SPSIC là điều kiện bắt buộc đối với các doanh nghiệp Philippines khi nhập khẩu gạo, nên tiến độ cấp và sử dụng giấy phép này phản ánh khá sát nhu cầu nhập khẩu thực tế.

Số liệu từ Hải quan Việt Nam cho thấy trong tháng 2-2026, xuất khẩu gạo sang Philippines đạt 379.000 tấn, trị giá gần 165 triệu đô la. Lũy kế hai tháng đầu năm, lượng xuất khẩu đạt gần 711.300 tấn, trị giá hơn 312,3 triệu đô la.

Đáng chú ý, lượng gạo từ Việt Nam chiếm khoảng 86,6% tổng nhập khẩu của Philippines trong cùng kỳ, với tổng nhu cầu nhập khẩu của nước này đạt khoảng 821.639 tấn.

Trong nước, vụ đông xuân 2025-2026 tại Đồng bằng sông Cửu Long đã xuống giống hơn 1,23 triệu héc ta, trong đó khoảng 357.000 héc ta đã được thu hoạch. Nguồn cung đang vào vụ, nhưng diễn biến cấp phép nhập khẩu của Philippines có thể ảnh hưởng đến nhịp xuất khẩu trong thời gian tới.

Lĩnh vực thị trường trong nước

Báo baovanhoa.vn đăng tải: "Giá xăng dầu “nhảy múa”, doanh nghiệp du lịch đứng ngồi không yên".

Ông Nguyễn Ngọc Tấn, Tổng giám đốc Saco Travel (TP. Hồ Chí Minh), dự báo giá tour hè năm nay có thể tăng khoảng 10 - 15% so với cùng kỳ năm ngoái. Ở góc độ thị trường, đây là một tín hiệu đáng chú ý. Sau giai đoạn phục hồi mạnh năm 2024- 2025, ngành Du lịch Việt Nam đang bước vào chu kỳ tăng trưởng mới. Tuy nhiên, chu kỳ này lại trùng với giai đoạn biến động địa chính trị và giá năng lượng toàn cầu. Khi chi phí đầu vào tăng, biên lợi nhuận vốn đã mỏng của ngành lữ hành càng bị thu hẹp.

Nếu hàng không chịu tác động trực tiếp từ nhiên liệu máy bay, vận tải đường bộ cũng không nằm ngoài vòng xoáy chi phí. Ông Nguyễn Quang Hưng, Giám đốc Công ty TNHH DVTM Du lịch và Xây dựng Thiên Hương (Đà Nẵng) cho biết: “Nhiều nhà xe không chịu nổi mức tăng rất mạnh của giá xăng dầu trong nước và thế giới. Hiện mức điều chỉnh giá phổ biến các nhà xe đang áp dụng khoảng 10-15% đối với hành trình ngắn, còn các tuyến đường dài như Tây Bắc, Tây Nguyên hay miền Trung có thể tăng 15-20% do tiêu thụ nhiên liệu lớn”.

“Khi giá dầu trong nước tăng lên hơn 30.000 đồng/lít, Chi hội vận chuyển Đà Nẵng đã họp và thống nhất mức tăng không quá 20%. Giá xe có thể điều chỉnh theo mức tăng giảm của giá xăng dầu trong nước và tuỳ vào đối tác của từng đơn vị”, ông Hưng cho biết thêm. Một vấn đề khác khiến doanh nghiệp lữ hành lo ngại là việc khó ký hợp đồng vận chuyển dài hạn. Nhiều nhà xe không muốn chốt giá cố định khi giá nhiên liệu vẫn biến động mạnh. Điều này khiến các công ty du lịch gặp khó trong việc xây dựng giá tour cho mùa hè, giai đoạn bán hàng cao điểm.

Nhiều chuyên gia cho rằng mùa du lịch hè năm nay sẽ chứng kiến một mặt bằng giá mới. Đối với du khách, giải pháp khả thi nhất là đặt dịch vụ sớm để khóa giá trước khi các hãng bay và doanh nghiệp du lịch điều chỉnh thêm. Còn với doanh nghiệp, giai đoạn này đòi hỏi khả năng quản trị chi phí và dự báo thị trường chính xác hơn bao giờ hết.