Nghị định 235/2025/NĐ-CP: 'Cú hích' mới cho công nghiệp nông thôn

Với hàng loạt điều chỉnh kịp thời, sát thực tiễn, Nghị định số 235/2025/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tháo gỡ những điểm nghẽn lâu nay của hoạt động khuyến công, đồng thời mở dư địa phát triển mới cho doanh nghiệp công nghiệp nông thôn trong bối cảnh chuyển đổi xanh và số hóa.

Trả lời phỏng vấn Báo Công Thương, Bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Cục ĐCK), Bộ Công Thương đã nêu nhiều điểm mới của Nghị định số 235, đồng thời chia sẻ kế hoạch nhằm tăng cường tuyên truyền phổ biến chính sách này tại những địa phương.

- Nghị định số 235/2025/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 45/2012/ NĐ-CP về khuyến công đã được ban hành, xin bà cho biết những điểm mới nổi bật, đặc biệt ở cơ chế hỗ trợ cho công nghiệp nông thôn và doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ?

Bà Nguyễn Thị Lâm Giang: Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị định 235/2025/NĐ-CP là điều chỉnh lại cách tiếp cận đối với khuyến công theo hướng phù hợp với bối cảnh mới. Trước hết, Nghị định đã mở rộng đáng kể phạm vi thụ hưởng, đối tượng áp dụng, quy định về tổ chức lại chính quyền địa phương hai cấp, tổ chức lại bộ máy đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện nhiệm vụ về khuyến công tại địa phương, trách nhiệm của sở ngành, đơn vị liên quan... chính sách hướng đến doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, tổ hợp tác, hộ kinh doanh đầu tư vào sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp cùng với các chủ thể đặc thù như nghệ nhân nhân dân, nghệ nhân ưu tú, theo tinh thần bộ đôi chính sách chiến lược của Bộ Chính trị đó là Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 68-NQ/TW tạo nền tảng đột phá cho doanh nghiệp tư nhân bứt phá trong kỷ nguyên số, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục ĐCK. Ảnh: Nguyễn Nam

Đẩy mạnh sản xuất sạch hơn, sản xuất và tiêu dùng bền vững, nội dung lần đầu tiên được đưa khái niệm này vào khung pháp lý, tiếp cận theo vòng đời sản phẩm, gắn với mục tiêu tăng trưởng xanh.

Song song với đó, Nghị định nhấn mạnh thúc đẩy chuyển đổi số trong khu vực công nghiệp nông thôn. Chính sách đã cụ thể hóa bằng việc hỗ trợ ứng dụng công nghệ số trong quản lý, sản xuất và kinh doanh, qua đó giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, giảm chi phí và gia tăng giá trị sản phẩm - điều mà khu vực này vốn còn yếu.

Về cơ chế tài chính, điểm mới là tính linh hoạt và khả năng huy động nguồn lực. Nghị định cho phép lồng ghép nguồn vốn từ ngân sách trung ương, địa phương với các chương trình mục tiêu quốc gia, đồng thời bổ sung quy định rõ ràng hơn về quản lý, sử dụng kinh phí theo hướng minh bạch, hiệu quả.

Đáng chú ý, chính sách đối với sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu (RISEP) đã được mở rộng theo hướng “đi đến cùng”. Nghị định bổ sung hàng loạt hỗ trợ sau công nhận như quảng bá, xúc tiến thương mại trong và ngoài nước, đăng ký nhãn hiệu, đầu tư không gian trưng bày, tổ chức thi thợ giỏi, thi thiết kế mẫu sản phẩm.

Bên cạnh đó, Nghị định cũng thể hiện sự ưu tiên có chọn lọc khi khuyến khích phát triển các ngành nghề trọng điểm, đồng thời dành sự quan tâm cho nhóm yếu thế như cơ sở do phụ nữ làm chủ, sử dụng nhiều lao động nữ, lao động dân tộc thiểu số. Đây là cách tiếp cận gắn phát triển công nghiệp với mục tiêu xã hội.

Một điểm mới khác là kiện toàn tổ chức khuyến công. Việc hình thành mạng lưới cộng tác viên đến cấp xã, cùng với đổi mới cơ cấu tổ chức theo hướng gắn với chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo, cho thấy nỗ lực đưa chính sách “chạm” được đến tận cơ sở.

Tóm lại, Nghị định 235/2025/NĐ- CP tạo ra một bước chuyển đáng kể: Từ hỗ trợ có trọng tâm, trọng điểm phù hợp với tiềm năng, lợi thế của vùng, địa phương, từ ngắn hạn sang dài hạn, từ tăng trưởng số lượng sang nâng cao chất lượng. Nếu triển khai đúng hướng, đây sẽ không chỉ là công cụ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, mà còn là đòn bẩy để công nghiệp nông thôn phát triển bền vững, nâng sức cạnh tranh và từng bước mở rộng ra thị trường lớn hơn.

- Để Nghị định được triển khai thống nhất, hiệu quả trên toàn quốc, kế hoạch tập huấn, phổ biến trong năm 2026 sẽ được thực hiện như thế nào, thưa bà?

Bà Nguyễn Thị Lâm Giang: Trong năm 2026, chúng tôi triển khai đồng bộ nhiều hoạt động để đảm bảo Nghị định được phổ biến rộng rãi. Trước hết là tổ chức các hội nghị tập huấn chuyên sâu tại nhiều khu vực, vừa giới thiệu điểm mới vừa hướng dẫn cụ thể cách triển khai. Thành phần tham dự gồm cơ quan quản lý (triển khai rộng đến các đơn vị thuộc chính quyền cấp xã, phường), đơn vị khuyến công, hiệp hội và doanh nghiệp nhằm tạo hiệu ứng lan tỏa.

Bên cạnh đó là bộ tài liệu hướng dẫn chi tiết sẽ được biên soạn và phát hành dưới dạng in và điện tử, giúp các địa phương và doanh nghiệp dễ dàng tra cứu, áp dụng.

Công tác phối hợp với địa phương được tăng cường thông qua hội nghị, hội thảo để kịp thời giải đáp vướng mắc. Nội dung phổ biến Nghị định cũng được lồng ghép với các hoạt động xúc tiến như hội chợ, triển lãm nhằm nâng cao hiệu quả truyền thông.

Ứng dụng công nghệ thông tin sẽ được đẩy mạnh với các lớp tập huấn và hội thảo trực tuyến, giúp mở rộng phạm vi tiếp cận, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số.

Cùng với đó, công tác kiểm tra, giám sát được triển khai song song thông qua các đoàn công tác, nhằm theo dõi tình hình thực hiện và kịp thời tháo gỡ khó khăn, đảm bảo Nghị định đi vào thực tiễn hiệu quả.

Nghị định số 235 thúc đẩy chuyển đổi số trong khu vực công nghiệp nông thôn

Ngoài ra, về mặt chính sách, để nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác khuyến công, thời gian tới, Cục cũng sẽ tập trung vào một số trọng tâm: Đổi mới cơ chế tài chính theo hướng linh hoạt, tăng mức hỗ trợ và huy động nguồn lực xã hội; thúc đẩy chuyển đổi số và sản xuất bền vững; nâng cao năng lực doanh nghiệp thông qua đào tạo và xúc tiến thương mại; hoàn thiện cơ chế hỗ trợ sản phẩm tiêu biểu theo hướng toàn diện; và tăng cường giám sát, đánh giá để đảm bảo minh bạch, hiệu quả.

Đẩy mạnh hợp tác quốc tế, học hỏi kinh nghiệm từ các mô hình thành công cũng sẽ góp phần hoàn thiện chính sách theo hướng hiện đại, hội nhập.

- Thưa bà, với Nghị định này, kỳ vọng sẽ tạo ra chuyển biến gì đối với công tác khuyến công và phát triển công nghiệp nông thôn, đặc biệt trong mục tiêu tăng trưởng hai con số?

Bà Nguyễn Thị Lâm Giang: Chúng tôi kỳ vọng Nghị định sẽ tạo ra chuyển biến mang tính nền tảng. Trước hết là nâng cao hiệu quả hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, các cơ sở công nghiệp nông thôn, giúp họ cải thiện năng lực sản xuất, chất lượng sản phẩm và khả năng cạnh tranh.

Thứ hai, thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số và sản xuất bền vững, giúp doanh nghiệp giảm chi phí, tăng giá trị gia tăng và đáp ứng yêu cầu thị trường. Đây sẽ là nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.

Thứ ba, đẩy mạnh RISEP thông qua hỗ trợ toàn diện từ quảng bá đến mở rộng thị trường, tạo điều kiện để vươn ra quốc tế, đặc biệt quan tâm hỗ trợ phát triển sản phẩm sau khi được công nhận tiêu biểu các cấp. Thúc đẩy phát triển doanh nghiệp, khuyến khích thu hút đầu tư sản xuất kinh doanh tại khu vực nông thôn; định hướng chuyển đổi tư duy sản xuất và đầu tư chiến lược, bài bản cho máy móc thiết bị, công nghệ, quản trị nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, gia tăng giá trị sản phẩm, tận dụng ưu đãi từ các Hiệp định thương mại tự do để sản xuất hướng đến các thị trường xuất khẩu.

Thứ tư, kiện toàn, sắp xếp tổ chức khuyến công trên địa bàn theo định hướng, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, gắn kết chặt chẽ với yêu cầu nhiệm vụ của ngành Công Thương; tạo điều kiện thuận lợi nhất về môi trường làm việc, nơi ở, sinh hoạt để công chức, viên chức thực hiện nhiệm vụ khuyến công yên tâm và phát huy năng lực, sở trường công tác. Động viên công chức cấp xã nêu cao tinh thần trách nhiệm, phối hợp khảo sát, xây dựng và thực hiện đề án khuyến công tại cơ sở, nhiệt huyết trong công tác bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp xã.

Quan trọng hơn, khi khu vực doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ ở nông thôn được kích hoạt, sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa lớn: Tăng năng suất lao động, tạo việc làm, nâng cao thu nhập và đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế địa phương.

Với cách tiếp cận toàn diện và linh hoạt, Nghị định số 235/2025/NĐ-CP được kỳ vọng trở thành động lực quan trọng giúp các địa phương đạt mục tiêu tăng trưởng cao, đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Trân trọng cảm ơn bà!