Đà Nẵng: Khuyến công tạo động lực đổi mới sản xuất, nâng cao sức cạnh tranh cho sản phẩm công nghiệp nông thôn

Hình thành năng lực sản xuất mới

Trong bối cảnh tình hình thế giới và trong nước có nhiều thay đổi, biến động phức tạp, khó dự đoán, các cơ sở CNNT đang phải đối mặt với không ít thách thức. Khó khăn về vốn đầu tư, số lượng đơn hàng giảm, sức tiêu thụ chậm, hàng tồn kho gia tăng… đang tạo áp lực không nhỏ đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh. 

Thực tế này cho thấy, nguồn lực từ chương trình khuyến công tuy không lớn so với tổng mức đầu tư của doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, song lại có ý nghĩa như một nguồn “vốn mồi”, tạo động lực để các cơ sở mạnh dạn huy động thêm vốn đối ứng, đầu tư máy móc, thiết bị, đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực sản xuất. Đây cũng là điểm đáng chú ý trong cách thức triển khai chính sách khuyến công tại Đà Nẵng. Đó là, thay vì chỉ tập trung vào hỗ trợ trực tiếp, chương trình đang hướng tới tạo ra tác động lan tỏa, giúp các cơ sở CNNT hình thành năng lực sản xuất mới, nâng cao chất lượng sản phẩm, cải thiện khả năng cạnh tranh và mở rộng thị trường.

Theo Sở Công Thương Thành phố Đà Nẵng, năm 2025, hoạt động khuyến công địa phương được triển khai với tổng kinh phí thực hiện 6,45 tỷ đồng. Nguồn lực này đã được phân bổ cho nhiều nhóm nội dung, từ hỗ trợ ứng dụng máy móc, thiết bị, chuyển giao công nghệ đến sản xuất sạch hơn, phát triển sản phẩm, xây dựng thương hiệu, thiết kế bao bì và xúc tiến thương mại. Ngoài ra, một trong những kết quả nổi bật là chương trình đã thực hiện 12 đề án hỗ trợ ứng dụng máy móc, thiết bị và chuyển giao công nghệ tiên tiến vào sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp cho 12 đơn vị, với tổng kinh phí khuyến công hỗ trợ 3,183 tỷ đồng.

Chính sách khuyến công đã tiếp sức cho doanh nghiệp, cơ sở sản xuất công nghiệp nông thôn nâng cao chất lượng sản phẩm, gia tăng sức cạnh tranh trên thị trường.

Trong điều kiện nhiều cơ sở CNNT có quy mô nhỏ, năng lực tài chính còn hạn chế, việc đầu tư một dây chuyền, thiết bị mới thường là quyết định không dễ dàng. Vì vậy, sự hỗ trợ từ nguồn khuyến công có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm bớt một phần chi phí đầu tư ban đầu, tạo niềm tin để doanh nghiệp, cơ sở sản xuất tiếp tục bỏ vốn đối ứng. 

Cùng với đổi mới công nghệ, sản xuất sạch hơn cũng được Đà Nẵng xác định là một hướng đi cần thiết. Năm 2025, thành phố đã hỗ trợ xây dựng 5 mô hình thí điểm áp dụng sản xuất sạch hơn và tư vấn đánh giá sản xuất sạch hơn cho 5 đơn vị, với tổng kinh phí hỗ trợ 1,449 tỷ đồng. Đây là nội dung ngày càng có ý nghĩa trong bối cảnh yêu cầu về tiết kiệm năng lượng, sử dụng hiệu quả nguyên liệu và giảm tác động môi trường đang trở thành một trong những tiêu chí quan trọng đối với năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Không chỉ hỗ trợ thiết bị, công nghệ, khuyến công Đà Nẵng còn chú trọng nâng cao giá trị sản phẩm. Công tác bình chọn sản phẩm CNNT tiêu biểu được đẩy mạnh, qua đó tạo cơ sở để tôn vinh những sản phẩm có chất lượng, tiềm năng phát triển, đồng thời hỗ trợ các cơ sở quảng bá thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Trong năm 2025, Trung tâm thuộc tỉnh Quảng Nam cũ đã hỗ trợ các đơn vị được công nhận 38 sản phẩm, trong đó có 23 sản phẩm hàng thủ công mỹ nghệ và 15 sản phẩm chế biến thực phẩm. Thành phố cũng tổ chức bình chọn sản phẩm CNNT tiêu biểu cấp thành phố năm 2025 với 34 sản phẩm của 29 cơ sở đăng ký tham gia, kết quả có 22 sản phẩm được công nhận.

Đáng chú ý, khuyến công còn hỗ trợ các cơ sở hoàn thiện những yếu tố quan trọng để đưa sản phẩm ra thị trường. Năm 2025, 3 đơn vị được hỗ trợ cung cấp dịch vụ đăng ký sở hữu công nghiệp với tổng kinh phí 96 triệu đồng; 5 đơn vị được hỗ trợ tư vấn thiết kế mẫu mã, bao bì đóng gói với tổng kinh phí 175 triệu đồng. Hoạt động xúc tiến thương mại cũng được triển khai đồng bộ. Trong năm, thành phố tổ chức 6 đoàn tham gia hội chợ, triển lãm hàng CNNT, hội chợ quà tặng, hội chợ Công Thương tại 6 tỉnh, thành phố gồm Hà Nội, Ninh Bình, Tây Ninh, Tuyên Quang, Đồng Nai và Đà Nẵng, thu hút hơn 30 lượt doanh nghiệp, cơ sở tham gia trưng bày, giới thiệu sản phẩm CNNT và sản phẩm OCOP.

Việc đưa sản phẩm đến các hội chợ không chỉ giúp cơ sở tìm kiếm khách hàng, mà còn tạo cơ hội khảo sát thị trường, nắm bắt thị hiếu, học hỏi cách thức trưng bày, đóng gói và quảng bá sản phẩm. Đây là mắt xích quan trọng để hoạt động khuyến công không dừng lại ở hỗ trợ sản xuất mà hướng tới hỗ trợ cả quá trình đưa sản phẩm đến thị trường.

Song song đó, thành phố tổ chức đoàn khảo sát, học tập kinh nghiệm về công tác khuyến công, quản lý cụm công nghiệp, sản xuất sạch hơn tại Đồng Nai và TP. Hồ Chí Minh; tổ chức các lớp tập huấn nâng cao năng lực quản lý cho cơ sở sản xuất công nghiệp, cơ sở sản xuất sản phẩm lưu niệm phục vụ du lịch với 60 lượt cơ sở tham gia. Các hoạt động tập huấn về tiết kiệm năng lượng, sản xuất sạch hơn gắn với xây dựng nông thôn mới cũng được triển khai. Thành phố tổ chức 3 lớp tập huấn phổ biến thực hiện tiết kiệm năng lượng và sản xuất sạch hơn gắn với nông thôn mới; 3 hội nghị tuyên truyền, vận động hưởng ứng và thực hiện thí điểm mô hình hộ gia đình sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả.

Năm 2026, chương trình khuyến công địa phương được giao 10,8 tỷ đồng, dự kiến hỗ trợ 29 đề án Hỗ trợ ứng dụng máy móc thiết bị tiến tiến; 3 mô hình đánh giá sản xuất sạch; 5 đề án hỗ trợ thương hiệu, bao bì sản phẩm; tham gia 05 chương trình Hội chợ triển lãm hàng CNNTTB tại các tỉnh/thành phố. Nguồn kinh phí hỗ trợ không nhiều so với tổng mức đầu tư của các doanh nghiệp, cơ sở CNNT nhưng chương trình khuyến công đã phát huy tốt vai trò là nguồn vốn ban đầu, khuyến khích các cơ sở sản xuất mạnh dạn đầu tư vốn đối ứng, đổi mới máy móc, thiết bị, công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất, kinh doanh…

Mở rộng không gian, đổi mới cách làm

Sau sáp nhập, Thành phố Đà Nẵng có không gian phát triển rộng hơn, đồng thời hội tụ nhiều tiềm năng về công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, làng nghề, chế biến nông sản và các sản phẩm đặc trưng địa phương. Đây là một thuận lợi lớn để chương trình khuyến công phát huy hiệu quả. Sự đa dạng về ngành nghề và sản phẩm tạo điều kiện để Đà Nẵng xây dựng các chương trình hỗ trợ có tính liên kết cao hơn, hình thành những chuỗi giá trị từ nguyên liệu, sản xuất, chế biến đến tiêu thụ. Đây cũng là cơ sở để các sản phẩm CNNT không chỉ phục vụ thị trường địa phương mà hướng tới thị trường trong nước và xuất khẩu.

Việc sáp nhập đồng thời mở ra cơ hội phát huy lợi thế bổ trợ giữa các khu vực. Những sản phẩm có thế mạnh về nguyên liệu, nghề truyền thống và sản xuất tại khu vực nông thôn có thể được kết nối với thị trường, dịch vụ, du lịch và hệ thống phân phối của khu vực đô thị. Đặc biệt, nhóm sản phẩm thủ công mỹ nghệ, sản phẩm lưu niệm, chế biến thực phẩm có nhiều dư địa để gắn với phát triển du lịch, qua đó gia tăng giá trị sản phẩm.

Tuy nhiên, không gian phát triển lớn hơn cũng đồng nghĩa với yêu cầu hỗ trợ lớn hơn. Quy mô địa bàn rộng, số lượng cơ sở và nhu cầu hỗ trợ gia tăng đặt ra áp lực đối với nguồn lực khuyến công cũng như phương thức tổ chức thực hiện. Thực tế cho thấy, nguồn kinh phí khuyến công vẫn còn hạn chế so với nhu cầu đầu tư của các cơ sở CNNT. Trong khi đó, nhiều cơ sở sản xuất có quy mô nhỏ, khả năng tích lũy vốn hạn chế, gặp khó khăn khi phải tự đầu tư công nghệ, thiết bị, chuyển đổi phương thức sản xuất hoặc đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường.

Sở Công Thương Thành phố Đà Nẵng cho rằng, Bối cảnh mới đồng thời đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức triển khai chính sách khuyến công. Vì vậy, để thực hiện được điều đó, Sở Công Thương cũng đưa ra các giải pháp nhằm đẩy mạnh hơn nữa hiệu quả hoạt động khuyến công.  

Cụ thể: chủ động trong công tác tham mưu, đề xuất đẩy nhanh việc xây dựng, hoàn thiện các cơ chế, chính sách về hoạt động khuyến công đáp ứng kịp thời với yêu cầu thực tiễn. Tham mưu ban hành mới, sửa đổi bổ sung kịp thời văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến công tác khuyến công trên địa bàn tỉnh. Thường xuyên đổi mới, đa dạng hóa các hình thức thông tin tuyên truyền, để cung cấp kịp thời các nội dung, chương trình, cơ chế, chính sách khuyến công và phát triển công nghiệp đến các địa phương và doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, rà soát cập nhật, đăng tin, bài, các văn bản pháp lý liên quan đến hoạt động khuyến công trên các phương tiện truyền thông đại chúng.. 

Bên cạnh đó, tăng cường mối quan hệ phối hợp giữa các Sở, ngành, địa phương để tạo điều kiện, thực hiện tốt chương trình khuyến công; thực hiện cải cách hành chính, đẩy nhanh tiến độ thẩm tra, phê duyệt kinh phí khuyến công; đưa ứng dụng phần mềm trên Website để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp đăng ký đề án khuyến công; tăng cường công tác bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ làm công tác khuyến công; phổ biến kịp thời các văn bản, quy định mới của cấp có thẩm quyền về công tác khuyến công cho đội ngũ làm công tác khuyến công tại các địa phương để nâng cao năng lực quản lý; tạo điều kiện về cơ sở vật chất, điều kiện làm việc cho đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Công Thương thực hiện nhiệm vụ khuyến công.