Điện mặt trời mái nhà: Từ giải pháp tiết kiệm đến xu hướng phát triển

Hướng đi thiết thực cho tăng trưởng xanh

Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng ngày càng gia tăng, cùng yêu cầu chuyển đổi xanh và phát triển bền vững, điện mặt trời mái nhà đang ngày càng được nhìn nhận như giải pháp thiết thực, hiệu quả. Không chỉ giúp nâng cao tính chủ động trong sử dụng điện, điện mặt trời còn góp phần sử dụng năng lượng tiết kiệm, giảm phát thải và từng bước hình thành thói quen tiêu dùng năng lượng xanh trong cộng đồng doanh nghiệp và người dân.

Ông Trần Văn Tuyến, Trưởng phòng Kinh doanh Công ty Điện lực Ninh Bình cho biết, phát triển điện mặt trời mái nhà hiện nay được công ty xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm góp phần đảm bảo an ninh năng lượng, giảm áp lực cho hệ thống điện trong các giờ cao điểm, đồng thời thúc đẩy xu hướng sử dụng năng lượng xanh, sạch và bền vững trên địa bàn tỉnh.

“Thời gian qua, công ty đã chủ động triển khai nhiều giải pháp đồng bộ để hỗ trợ và khuyến khích người dân, doanh nghiệp đầu tư lắp đặt điện mặt trời mái nhà theo đúng chủ trương của Chính phủ, Bộ Công Thương, Tập đoàn Điện lực Việt Nam và UBND tỉnh Ninh Bình”, ông Tuyến nhấn mạnh.

Theo đại diện Công ty Điện lực Ninh Bình, công ty tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm giúp khách hàng hiểu rõ lợi ích của điện mặt trời mái nhà. Không chỉ giúp giảm chi phí tiền điện, đặc biệt vào các khung giờ cao điểm ban ngày, hệ thống điện mặt trời mái nhà còn góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính và xây dựng hình ảnh doanh nghiệp xanh, phát triển bền vững.

Không chỉ giúp tiết giảm chi phí vận hành, điện mặt trời mái nhà đang mở ra hướng đi mới cho doanh nghiệp

Bên cạnh công tác truyền thông, công ty đã chỉ đạo các điện lực trực thuộc bố trí đầu mối hỗ trợ trực tiếp khách hàng trong quá trình khảo sát, tư vấn đấu nối và hướng dẫn các thủ tục kỹ thuật liên quan. Đối với các hệ thống đủ điều kiện đấu nối, ngành điện tạo điều kiện thuận lợi tối đa, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, đảm bảo công khai, minh bạch và đúng quy định.

“Tính đến hết tháng 4/2026, toàn tỉnh Ninh Bình đã có 1.224 khách hàng lắp đặt điện mặt trời mái nhà với tổng công suất trên 92,95 MWp. Đây là tín hiệu rất tích cực cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của người dân và doanh nghiệp đối với mô hình năng lượng tái tạo này”, ông Tuyến cho hay.

Ngoài ra, công ty cũng đang tích cực phối hợp triển khai các chủ trương của UBND tỉnh Ninh Bình về thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà giai đoạn 2026-2030. Trong đó, tỉnh đặt mục tiêu hằng năm có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà; đến năm 2030 có khoảng 50% tòa nhà công sở sử dụng nguồn điện này.

Theo ông Tuyến, thời gian tới, công ty sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng, đẩy mạnh tư vấn kỹ thuật, hỗ trợ đấu nối và tăng cường truyền thông để người dân, doanh nghiệp tiếp cận đầy đủ hơn với các cơ chế, lợi ích và hiệu quả của điện mặt trời mái nhà.

Đồng thời, công ty cũng sẽ phối hợp chặt chẽ với các ngành chức năng để đảm bảo việc phát triển điện mặt trời mái nhà diễn ra an toàn, hiệu quả, phù hợp với quy hoạch và góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh, phát triển bền vững của tỉnh Ninh Bình.

“Công ty cũng chủ động phối hợp với Sở Công Thương, Ban Quản lý các khu công nghiệp, chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan để rà soát tiềm năng phát triển điện mặt trời mái nhà tại các cơ quan công sở, nhà máy, khu công nghiệp và hộ gia đình. Đặc biệt, đối với nhóm khách hàng sản xuất công nghiệp có phụ tải lớn vào ban ngày, điện mặt trời mái nhà được xem là giải pháp rất hiệu quả để giảm áp lực chi phí điện năng và tăng tính chủ động trong sản xuất kinh doanh”, ông Trần Văn Tuyến thông tin thêm.

Doanh nghiệp chủ động nguồn điện xanh

Về phía doanh nghiệp, ông Nguyễn Mạnh Quyền, Giám đốc điều hành Công ty TNHH DaeHan Global Thanh Hóa cho hay, hiện tại nhà máy đã lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà với công suất khoảng 1 MW. Mức công suất này về cơ bản tương đương với công suất trạm biến áp của nhà máy, tức là về lý thuyết có thể đáp ứng đáng kể nhu cầu điện. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào cường độ nắng theo từng thời điểm trong ngày.

“Hiện nay, theo chủ trương của Chính phủ, cơ chế cho doanh nghiệp đầu tư điện mặt trời mái nhà đã cởi mở hơn. Chúng tôi cũng đã xây dựng phương án để tiếp tục đầu tư trên phần diện tích mái nhà xưởng còn trống. Hiện tại vẫn còn khoảng 8.000 m2 mái có thể khai thác, tương đương khả năng đầu tư thêm khoảng 1 MW công suất nữa, tức tương đương với quy mô hệ thống hiện tại”, ông Quyền chia sẻ về kế hoạch thời gian tới.

Với các giải pháp tiết kiệm điện, đại diện DaeHan Global cho biết, thứ nhất là về công nghệ. Trước đây, nhiều nhà máy thường sử dụng các loại mô tơ lồng sóc, mô tơ bơm truyền thống, vốn tiêu tốn khá nhiều điện năng. Tuy nhiên, ngay từ khi đầu tư, chúng tôi đã lựa chọn toàn bộ hệ thống mô tơ điện tử tiết kiệm năng lượng.

Từ các nhà máy, khu công nghiệp đến tòa nhà thương mại, điện mặt trời mái nhà ngày càng được đón nhận nhờ hiệu quả kinh tế rõ rệt

Bên cạnh đó, 100% hệ thống chiếu sáng trong nhà máy đều sử dụng đèn LED, không sử dụng bóng huỳnh quang nữa. Nhà máy cũng áp dụng hệ thống tự động đóng/ngắt điện tại các khung giờ phù hợp. Ví dụ như khu vực hành lang hoặc những vị trí có người qua lại sẽ sử dụng hệ thống cảm biến tự động, giúp tối ưu tiêu thụ điện.

“Đối với làm mát, thay vì sử dụng hệ thống điều hòa trung tâm như nhiều nhà máy khác, chúng tôi áp dụng hệ thống làm mát bằng tấm cooling pad (tấm làm mát) kết hợp nước làm mát. Giải pháp này giúp giảm đáng kể chi phí điện năng so với phương án điều hòa tập trung”, ông Quyền thông tin.

Cũng theo đại diện DaeHan Global, với giải pháp trên có thể giúp giảm khoảng 40% chi phí sử dụng điện so với phương án điều hòa tập trung truyền thống. “Ví dụ, nếu đầu tư hệ thống điều hòa trung tâm, chi phí ban đầu có thể lên tới khoảng 1 triệu USD, trong khi đầu tư hệ thống cooling pad chỉ khoảng 10.000 USD,  thấp hơn rất nhiều”, ông Quyền nói.

Cùng chung xu hướng này, ông Nguyễn Văn Tuyến, Giám đốc Công ty cổ phần Nhựa Y tế Việt Nam cho biết, điện mặt trời mái nhà cũng là giải pháp đơn vị lựa chọn đầu tư để giảm áp lực chi phí điện trong giờ cao điểm.

“Điện mặt trời mái nhà giúp công ty chúng tôi giải quyết bài toán giờ cao điểm nhất là ở thời điểm buổi trưa, giảm đáng kể chi phí vận hành, tăng sức cạnh tranh. Hơn nữa, sử dụng năng lượng sạch cũng là cách chúng tôi xây dựng hình ảnh một thương hiệu có trách nhiệm với cộng đồng”, ông Tuyến nhấn mạnh.

Tại Hà Nội, nhiều doanh nghiệp và tòa nhà thương mại đã chủ động đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà, mang lại hiệu quả rõ rệt cả về kinh tế lẫn vận hành hệ thống điện.

Khu công nghiệp Thăng Long (xã Đông Anh, Hà Nội) hiện đang vận hành hệ thống điện mặt trời áp mái với công suất 90MWp, góp phần đáng kể vào việc giảm chi phí điện cho các nhà máy. Bà Lisa Iguchi, Trợ lý Tổng giám đốc khu công nghiệp Thăng Long cho biết: “Chúng tôi sử dụng điện mặt trời mái nhà bắt đầu từ năm 2021 với hai lý do chính. Thứ nhất là nhu cầu thực tế từ các nhà máy, đặc biệt là ngành công nghiệp điện tử; thứ hai là trách nhiệm với môi trường”.

Cũng theo bà Lisa Iguchi, việc sử dụng điện mặt trời giúp các doanh nghiệp trong khu công nghiệp vừa tối ưu chi phí, vừa đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững.

Không chỉ trong khu công nghiệp, điện mặt trời mái nhà cũng phát huy hiệu quả tại các tòa nhà thương mại. Điển hình, tòa nhà Corner Stone Building (phố Phan Chu Trinh, Hà Nội) đã đầu tư khoảng 1,8 tỷ đồng để lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà, với sản lượng điện hằng năm của hệ thống này khoảng trên 132,1 nghìn kWh, giúp giảm được trung bình trên 300 triệu đồng tiền điện mỗi năm.