Tài xế, khách hàng được lợi gì sau cuộc rà soát Grab của ngành Công Thương?

Gói cam kết khoảng 2.950,9 tỷ đồng đưa vụ việc liên quan Grab tại Việt Nam lên vị trí thứ sáu trong 14 vụ xử lý các nền tảng gọi xe, giao đồ ăn lớn trên thế giới và đứng đầu trong các vụ việc được đối chiếu tại châu Á.

Chuyến GrabBike dưới 2 km giảm hai phần ba phí nền tảng. Tài xế được tăng tỷ lệ thực nhận tối thiểu từ 7,68 đến 8,59 điểm phần trăm. Gần 1.000 tỷ đồng tiền thưởng, hỗ trợ và bồi hoàn được dành trực tiếp cho người chạy xe. Những điều chỉnh trong gói cam kết khoảng 2.950,9 tỷ đồng mang lại lợi ích cụ thể cho tài xế, hành khách và doanh nghiệp Việt Nam.

Theo thông tin Bộ Công Thương công bố ngày 5/11/2026, từ ngày 10/11/2026, sáu nhóm giải pháp Grab đề xuất sau quá trình làm việc với Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (UBCTQG) bắt đầu có hiệu lực.

Nhiều khoản phí nền tảng GrabBike, GrabCar được điều chỉnh giảm từ ngày 10/11/2026.

Giảm phí, tăng quyền lợi cho tài xế

Theo UBCTQG, tổng giá trị khoảng 2.950,9 tỷ đồng gồm phần doanh thu giảm do điều chỉnh phí và các khoản bồi hoàn, thưởng, hỗ trợ tài xế, khuyến mại cho hành khách. Trong đó, bốn khoản đã được công bố số liệu cụ thể; phần còn lại là doanh thu Grab dự kiến giảm do điều chỉnh phí.

Cơ cấu gói cam kết khoảng 2.950,9 tỷ đồng. Nguồn: UBCTQG. Khoản giảm doanh thu do giảm phí được tính bằng phần còn lại sau khi trừ bốn khoản đã công bố.

Trong tổng giá trị cam kết, tài xế nhận trực tiếp 915,9 tỷ đồng qua thưởng, hỗ trợ và bồi hoàn; hành khách được hưởng 1.808 tỷ đồng khuyến mại. Khoản 227 tỷ đồng từ giảm phí mang lại lợi ích cho cả hai phía.

Theo phương án điều chỉnh, phí nền tảng GrabBike đối với chuyến từ 0 - 2 km giảm từ 3.000 đồng xuống 1.000 đồng; chuyến trên 2 - 6 km giảm từ 3.000 đồng xuống 2.000 đồng. Với GrabCar, phí nền tảng chuyến từ 0 - 3 km giảm từ 5.000 đồng xuống 3.000 đồng; chuyến trên 3 - 4 km giảm từ 5.000 đồng xuống 4.000 đồng.

Đáng chú ý, tổng phí nền tảng và phí sử dụng ứng dụng Grab được hưởng không vượt quá 32% tổng giá trị hành khách thanh toán, thay vì mức tối đa 40,60% đối với GrabBike và 39,81% đối với GrabCar trước đây. Tổng mức khấu trừ, bao gồm thuế thu hộ, được giới hạn ở mức 39,41% đối với GrabBike và 40,32% đối với GrabCar.

Ngoài ra, Grab giảm 10% tổng giá cước đối với chuyến đi từ 10 km trở lên, áp dụng từ ngày 26/2/2027 đến hết ngày 31/12/2027.

Các loại phí, khoản thu được giảm hoặc giới hạn. Nguồn: UBCTQG

Tài xế tăng tỷ lệ thực nhận, được hỗ trợ và bồi hoàn

Theo UBCTQG, sau khi trừ phí và thuế, tài xế GrabBike nhận từ 60,59% đến 85,59%, tài xế GrabCar nhận từ 59,68% đến 84,31% tổng giá trị hành khách thanh toán. Trước điều chỉnh, mức thực nhận thấp nhất là 52%.

Trên mỗi 100.000 đồng khách thanh toán, tài xế GrabBike thực nhận tối thiểu 60.590 đồng, tăng 8.590 đồng so với trước. Với GrabCar, mức thực nhận tối thiểu là 59.680 đồng, tăng 7.680 đồng. Tương ứng, tỷ lệ thực nhận tối thiểu tăng 16,5% và 14,8%. Đây là số liệu Báo Công Thương tính toán từ thông tin UBCTQG công bố, chưa bao gồm tiền thưởng.

Mức phí và tổng khoản khấu trừ trước, sau điều chỉnh đối với GrabBike. 

Mức phí và tổng khoản khấu trừ trước, sau điều chỉnh đối với GrabCar. 

So với các nền tảng trong nước, Be công bố tỷ lệ tài xế nhận sau thuế là 63,6% tại Hà Nội và 69,4% tại TP. Hồ Chí Minh. Xanh SM cam kết chia sẻ từ 80% đến 90% doanh số tùy chương trình (Dân trí, ngày 15/9/2026; Vietstock, tháng 10/2026).

Bên cạnh điều chỉnh phí, Grab dành 860 tỷ đồng thưởng doanh thu giờ cao điểm, hỗ trợ bữa ăn, đồng phục và tài xế có hoàn cảnh đặc biệt; 52 tỷ đồng hỗ trợ chi phí xăng dầu, sạc điện. Các khoản này được triển khai trong quý IV/2026, tương ứng 92 ngày.

Đối với việc bồi hoàn, Grab rà soát các chuyến từ năm 2024, ghi nhận khoảng 0,13% số chuyến có mức khấu trừ vượt 35% doanh thu chia sẻ. Tổng số tiền dự kiến hoàn trả khoảng 3,9 tỷ đồng. Tài xế còn hoạt động được tự động cộng tiền vào ví từ ngày 05/11/2026, không cần làm đơn. Tài xế đã nghỉ được thông báo qua tin nhắn, email và cần cung cấp tài khoản ngân hàng chính chủ trước ngày 30/11/2026 để nhận tiền.

Từ ngày 10/11/2026, ứng dụng Grab Driver hiển thị doanh thu, phí, thuế và các khoản khấu trừ của từng chuyến xe. Tài xế có thể sử dụng kênh chat, tổng đài và biểu mẫu tra soát để đối chiếu, yêu cầu giải thích.

Người tiêu dùng được giảm chi phí, chủ động lựa chọn dịch vụ

Lợi ích đối với hành khách thể hiện ở việc giảm giá cước, tăng quyền chủ động lựa chọn và minh bạch giao dịch. Phí nền tảng giảm từ 1.000 đến 2.000 đồng đối với các chuyến ngắn; chuyến từ 10 km trở lên được giảm 10% giá cước trong năm 2027. Ngoài ra, Grab dành 1.808 tỷ đồng cho chương trình khuyến mại trong quý IV/2026.

Qua kiểm tra Grab, Be và GSM, UBCTQG ghi nhận có khoản phí chưa được hiển thị riêng biệt, rõ ràng; một số dịch vụ thu phí được cài đặt ở trạng thái lựa chọn sẵn.

UBCTQG yêu cầu các doanh nghiệp bảo đảm người tiêu dùng chủ động lựa chọn bảo hiểm chuyến đi và khoản đóng góp trung hòa các-bon trước khi xác nhận giao dịch. Grab cũng phải bảo đảm thống nhất giữa thông tin công bố, chính sách áp dụng thực tế và nội dung hiển thị trên ứng dụng, website.

Doanh nghiệp có thêm chuẩn tham chiếu trong cạnh tranh

Đối với doanh nghiệp trong nước, tác động của quá trình rà soát còn thể hiện ở việc hình thành cơ sở tham chiếu về giá, phí và tỷ lệ phân chia doanh thu trên thị trường gọi xe công nghệ.

Mức trần 32% đối với tổng phí nền tảng Grab được hưởng và mức thực nhận tối thiểu của tài xế khoảng 60% trở thành những thông số để đối chiếu, đánh giá chính sách của các nền tảng. Các doanh nghiệp Việt Nam như Be, Xanh SM vốn công bố tỷ lệ chia sẻ cao hơn có thêm cơ sở so sánh với đối thủ nước ngoài.

Khuyến nghị của UBCTQG không chỉ hướng tới Grab mà còn áp dụng đối với các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ gọi xe công nghệ. Theo đó, doanh nghiệp cần chủ động rà soát chính sách giá, phí, chiết khấu, khấu trừ và công khai điều kiện giao dịch.

Thị trường gọi xe công nghệ Việt Nam hiện có sự cạnh tranh đáng kể. Theo Mordor Intelligence, Xanh SM đã vượt 50% thị phần gọi xe công nghệ. Trong bối cảnh đó, việc cơ quan quản lý tăng cường giám sát tính minh bạch trong chính sách phí góp phần duy trì môi trường cạnh tranh bình đẳng, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam phát triển.

Vụ việc tại Việt Nam đứng thứ sáu thế giới về tổng giá trị

Báo Công Thương đối chiếu 14 vụ xử lý, dàn xếp liên quan đến các hãng xe công nghệ, giao đồ ăn trên thế giới có công bố giá trị tài chính, quy đổi sang USD theo tỷ giá gần đúng tại thời điểm quyết định. Thống kê không bao gồm các vụ kiện tập thể của nhà đầu tư do đây là tranh chấp dân sự.

Xếp hạng 14 vụ xử lý hãng xe công nghệ, giao đồ ăn theo tổng giá trị.

Theo kết quả đối chiếu, vụ việc giữa UBCTQG và Grab tại Việt Nam đứng thứ sáu trong 14 vụ về tổng giá trị tài chính. Nếu xét riêng các vụ có khoản tiền chuyển trực tiếp tới tài xế và hành khách, Việt Nam đứng thứ ba, sau hai vụ dàn xếp tại New York và Massachusetts. Trong các vụ việc tại châu Á được đối chiếu, Việt Nam đứng đầu.

Trong các vụ việc tại châu Á được đối chiếu, giá trị cam kết tại Việt Nam gấp khoảng hai lần vụ Kakao Mobility trước khi tính lại và khoảng 10 lần sau khi tính lại. Trong các vụ liên quan Grab, mức này gấp khoảng năm lần mức MyCC đề xuất tại Malaysia và khoảng 12 lần tổng mức phạt CCCS áp dụng đối với Grab và Uber tại Singapore.

Tại Việt Nam, giá trị cam kết khoảng 2.950,9 tỷ đồng gấp khoảng 2.170 lần mức phạt 1,36 tỷ đồng mà UBCTQG áp dụng đối với Grab tháng 8/2026; gấp khoảng 615 lần khoản Grab phải bồi thường Vinasun hơn 4,8 tỷ đồng và gần 1.000 lần số thuế Grab bị xử lý 2,961 tỷ đồng năm 2017.

Giám sát để cam kết được thực hiện thực chất

So với các vụ việc quốc tế, cách xử lý của UBCTQG có điểm đáng chú ý về thời gian và đối tượng thụ hưởng. Từ khi ghi nhận phản ánh cuối tháng 8/2026 đến khi có gói giải pháp chỉ khoảng hai tháng rưỡi. Trong khi đó, vụ việc liên quan Grab tại Malaysia kéo dài sáu năm qua ba cấp tòa; vụ việc tại Indonesia kết thúc sau chưa đầy một năm với kết quả cơ quan cạnh tranh không bảo vệ được quyết định xử phạt.

Trong phần lớn vụ việc được đối chiếu, tiền phạt được nộp vào ngân sách nhà nước, trong khi tài xế và hành khách nhận rất ít hoặc không nhận được khoản bồi hoàn trực tiếp. Tại Việt Nam, giá trị cam kết được dành cho tài xế và hành khách thông qua các khoản giảm phí, khuyến mại, thưởng, hỗ trợ và bồi hoàn.

Cách làm của UBCTQG không thay thế chế tài xử lý vi phạm. Luật Cạnh tranh số 23/2018/QH14 vẫn quy định mức phạt tối đa tới 10% tổng doanh thu trên thị trường liên quan đối với hành vi vi phạm. UBCTQG cũng khẳng định sẽ xem xét, xử lý theo quy định nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm.

Để bảo đảm cam kết được thực hiện, UBCTQG sẽ tiếp tục theo dõi, yêu cầu Grab báo cáo định kỳ về tình hình triển khai, đồng thời xem xét tỷ lệ doanh thu thực nhận của tài xế và việc cung cấp thông tin cho khách hàng.

Các kiến nghị đặt ra gồm thể chế hóa việc báo cáo thực hiện cam kết theo quý, công khai các khoản khuyến mại, thưởng và hỗ trợ; đối chiếu số liệu của Grab với thông tin từ tài xế; nghiên cứu cơ chế yêu cầu nền tảng có thị phần lớn thông báo trước khi tăng phí. Cùng với đó là bổ sung cơ chế chia sẻ dữ liệu về giá, phí, tỷ lệ thực nhận của tài xế cho cơ quan quản lý cạnh tranh; mở rộng yêu cầu minh bạch thuật toán trong hoạt động phân bổ chuyến xe, tính phí và áp dụng tiêu chuẩn minh bạch phí đối với tất cả nền tảng gọi xe.