Diễn đàn Logistics Việt Nam 2026: Phát triển ngành Logistics Việt Nam rở thành ngành kinh tế mũi nhọn

Logistics từ ngành dịch vụ hỗ trợ đến động lực tăng trưởng

Sự phát triển của thương mại quốc tế và quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu đang làm thay đổi vị trí của logistics trong nền kinh tế. Không còn đơn thuần đảm nhiệm hoạt động vận chuyển, kho bãi hay giao nhận hàng hóa, logistics ngày càng tham gia sâu vào quá trình tổ chức sản xuất, phân phối và tạo ra giá trị gia tăng cho doanh nghiệp.

Đối với Việt Nam, khi quy mô xuất nhập khẩu tiếp tục mở rộng, yêu cầu đặt ra không chỉ là nâng cao năng lực lưu thông hàng hóa mà còn phải phát triển dịch vụ logistics trở thành một ngành kinh tế có sức cạnh tranh, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng và nâng cao vị thế quốc gia trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Phát triển dịch vụ logistics theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, gia tăng giá trị là nền tảng để ngành trở thành động lực tăng trưởng kinh tế

Theo thông tin được công bố tại Diễn đàn Logistics Việt Nam 2025, ngành dịch vụ logistics Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng khoảng 14 - 16% mỗi năm, đóng góp 4,5 - 5% GDP. Chi phí logistics đã giảm từ mức trên 20% GDP năm 2014 xuống còn khoảng 16% GDP. Việt Nam cũng đứng thứ 43 trong số 139 quốc gia về Chỉ số Hiệu quả Logistics (LPI) năm 2023 của Ngân hàng Thế giới, thuộc nhóm 5 nước dẫn đầu ASEAN.

Những kết quả này cho thấy dư địa phát triển của ngành logistics còn lớn. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng và quy mô thị trường mới chỉ phản ánh một phần năng lực của ngành. Vấn đề quan trọng hơn là khả năng cung cấp các dịch vụ có giá trị gia tăng cao, nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng và tăng tỷ lệ giá trị được tạo ra, giữ lại tại Việt Nam.

Định hướng này đã được cụ thể hóa tại Quyết định số 2229/QĐ-TTg ngày 9/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ, phê duyệt Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo Chiến lược, đến năm 2035, dịch vụ logistics phấn đấu đóng góp 5 - 7% GDP, chi phí logistics giảm xuống còn 12 - 15% GDP và Việt Nam thuộc nhóm 40 quốc gia dẫn đầu về Chỉ số Hiệu quả Logistics.

Đây không chỉ là những mục tiêu về quy mô hay chi phí, mà còn thể hiện yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển của ngành theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, có khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Đặc biệt, việc phát triển logistics thành ngành kinh tế mũi nhọn cần được nhìn nhận trong mối quan hệ với các ngành sản xuất, thương mại và xuất nhập khẩu. Một hệ thống logistics hiệu quả không chỉ giúp hàng hóa lưu thông nhanh hơn, mà còn góp phần giảm chi phí đầu vào, nâng cao khả năng thực hiện hợp đồng và mở rộng thị trường cho doanh nghiệp.

Ngược lại, nếu các hoạt động vận tải, lưu kho, phân phối và giao nhận thiếu liên kết, lợi thế về năng lực sản xuất và giá thành hàng hóa có thể bị suy giảm bởi chi phí phát sinh trong chuỗi cung ứng.

Do đó, phát triển logistics không thể chỉ dừng ở mở rộng hệ thống kho bãi, phương tiện vận tải hay năng lực thông quan, mà cần hướng tới hình thành các chuỗi dịch vụ tích hợp, có khả năng đáp ứng toàn diện nhu cầu của doanh nghiệp.

Tạo đột phá về chất lượng dịch vụ và giá trị gia tăng

Để logistics từng bước trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, một trong những yêu cầu quan trọng là chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng của dịch vụ.

Thực tế cho thấy, bên cạnh vận tải và kho bãi, các hoạt động như bảo quản hàng hóa, giao nhận quốc tế, phân phối, quản lý tồn kho và quản trị chuỗi cung ứng đều có khả năng tạo thêm giá trị. Đây cũng là những lĩnh vực cần được chú trọng để doanh nghiệp logistics Việt Nam nâng cao vị thế, từng bước đảm nhận nhiều công đoạn hơn trong chuỗi cung ứng.

Ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương)

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương trước thềm Diễn đàn Logistics Việt Nam 2026, ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), nhấn mạnh vai trò của logistics đối với tăng trưởng xuất nhập khẩu, đặc biệt là những tác động trực tiếp đến thời gian giao hàng, khả năng thực hiện hợp đồng và chi phí hàng hóa.

Theo ông Trần Thanh Hải, khi hoạt động logistics được tổ chức hiệu quả, doanh nghiệp có thể rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí lưu kho, qua đó nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường. Để đạt được mục tiêu này, cần tăng cường liên kết giữa các phương thức vận tải, giữa các địa phương cũng như giữa doanh nghiệp logistics với doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu.

Từ góc độ phát triển ngành, yêu cầu đặt ra là xây dựng hệ sinh thái logistics có sự kết nối chặt chẽ giữa hạ tầng, doanh nghiệp cung ứng dịch vụ và các ngành sản xuất. Trong đó, doanh nghiệp logistics cần từng bước chuyển từ cung cấp các dịch vụ đơn lẻ sang những giải pháp tích hợp, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của khách hàng.

Cùng với đó, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh là hai yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh. Việc ứng dụng công nghệ trong quản lý kho hàng, điều phối vận tải, theo dõi hành trình và xử lý dữ liệu giúp doanh nghiệp tối ưu hoạt động, hạn chế thời gian chờ đợi và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Ở chiều ngược lại, yêu cầu giảm phát thải, sử dụng năng lượng hiệu quả và phát triển vận tải bền vững cũng đặt ra sức ép đổi mới công nghệ, phương thức tổ chức hoạt động đối với doanh nghiệp logistics.

Tuy nhiên, để những chuyển đổi này mang lại hiệu quả thực chất, cần tiếp tục hoàn thiện chính sách, tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư và tăng cường liên kết giữa các chủ thể tham gia chuỗi cung ứng.

Đặc biệt, phát triển logistics thành ngành kinh tế mũi nhọn không thể tách rời lợi thế của từng vùng kinh tế. Tại miền Trung - Tây Nguyên, việc kết nối vùng sản xuất, khu công nghiệp với hệ thống cảng biển, cửa khẩu và các trung tâm logistics sẽ tạo điều kiện nâng cao hiệu quả lưu thông hàng hóa, mở rộng không gian phát triển dịch vụ.

Đây cũng là một trong những vấn đề trọng tâm được đặt ra tại Diễn đàn Logistics Việt Nam 2026, do Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức trong hai ngày 6 - 7/11/2026 tại phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai.

Với chủ đề “Kết nối logistics cao nguyên, vươn ra chuỗi giá trị toàn cầu”, Diễn đàn tập trung thảo luận các giải pháp hoàn thiện chính sách, thể chế pháp luật, thúc đẩy liên kết vùng và tìm kiếm động lực phát triển mới cho ngành logistics.

Việc lựa chọn miền Trung - Tây Nguyên làm trọng tâm kết nối không chỉ hướng tới tháo gỡ những hạn chế trong vận chuyển, phân phối hàng hóa của khu vực, mà còn đặt ra yêu cầu phát triển dịch vụ logistics gắn với lợi thế sản xuất và xuất khẩu của từng địa phương.

Từ những mục tiêu đã được xác lập trong Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam, vấn đề đặt ra hiện nay là chuyển hóa định hướng thành những giải pháp cụ thể, nâng cao năng lực doanh nghiệp và chất lượng dịch vụ. Đây sẽ là nền tảng để logistics không chỉ hỗ trợ các ngành kinh tế khác mà từng bước trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, tạo thêm giá trị và động lực tăng trưởng cho Việt Nam.