Uruguay mở đường cho hàng Việt vào Nam Mỹ

Cửa ngõ chiến lược vào thị trường Nam Mỹ

Trong dòng chảy thương mại Nam Mỹ, Uruguay thường bị "che khuất" bởi những nền kinh tế lớn như Brazil hay Argentina. Tuy nhiên, quốc gia với dân số chỉ khoảng 3,5 triệu người này không chỉ là một thị trường giàu tiềm năng mà còn giữ vai trò cửa ngõ quan trọng để hàng hóa Việt Nam tiếp cận khu vực Nam Mỹ. 

Theo Thương vụ Việt Nam tại Argentina (kiêm nhiệm Uruguay và Paraguay), không giống nhiều nền kinh tế trong khu vực thường xuyên chịu tác động của lạm phát cao hoặc biến động tỷ giá, Uruguay được đánh giá là một trong những quốc gia ổn định nhất Mỹ Latinh. Hệ thống chính trị ổn định, pháp luật minh bạch và chính sách không kiểm soát ngoại hối giúp doanh nghiệp nước ngoài thuận lợi trong hoạt động đầu tư, thanh toán và chuyển lợi nhuận. Đây là những yếu tố tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt của Uruguay đối với các nhà xuất khẩu quốc tế.

Bên cạnh đó, Uruguay còn là thành viên sáng lập của Mercosur (Khối thị trường chung Nam Mỹ) và sở hữu hệ thống cảng biển cùng các khu thương mại tự do hiện đại như Khu thương mại tự do Zonamerica. Nhờ lợi thế này, nhiều doanh nghiệp quốc tế đã lựa chọn Uruguay làm trung tâm logistics để phân phối hàng hóa sang Brazil, Argentina, Paraguay và các thị trường lân cận. 

Vì vậy, đối với doanh nghiệp Việt Nam, Uruguay không chỉ là một thị trường tiêu dùng mà còn là "bàn đạp" để mở rộng hiện diện tại toàn bộ khu vực Nam Mỹ.

Mặc dù dân số không lớn nhưng sức mua của Uruguay lại thuộc nhóm cao nhất khu vực. Với GDP bình quân đầu người khoảng 24.000-26.000 USD và dự kiến tiếp tục tăng trong những năm tới, tầng lớp trung lưu đông đảo cùng tỷ lệ đô thị hóa trên 95% đã tạo nên một thị trường tiêu dùng có chất lượng. Người dân Uruguay không quá nhạy cảm về giá mà quan tâm nhiều hơn đến chất lượng, thương hiệu, độ bền và các yếu tố phát triển bền vững của sản phẩm. Đây là lợi thế đối với những doanh nghiệp Việt Nam đang chuyển dịch từ cạnh tranh bằng giá sang cạnh tranh bằng chất lượng và giá trị gia tăng.

Quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Uruguay cũng ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực trong những năm gần đây. Số liệu thống kê chỉ ra kim ngạch thương mại song phương giai đoạn 2021-2025 đã tăng gần ba lần. Tuy nhiên, việc hàng hóa Việt Nam mới chiếm khoảng 1% tổng kim ngạch nhập khẩu của Uruguay cũng cho thấy tiềm năng mở rộng thị phần còn rất lớn. Với quy mô nhập khẩu hằng năm xấp xỉ 13 tỷ USD, thị trường này vẫn còn nhiều không gian để doanh nghiệp Việt Nam gia tăng hiện diện và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Nhiều cơ hội cho hàng công nghiệp và tiêu dùng Việt Nam

Những mặt hàng Việt Nam đang có lợi thế cạnh tranh rõ nét gồm máy móc, thiết bị điện và điện tử, điện thoại, giày dép, dệt may, máy móc cơ khí, phân bón, nhựa và các sản phẩm nhựa. 

Đáng chú ý, giày dép Việt Nam hiện chiếm gần 22% thị phần nhập khẩu của Uruguay trong nhóm hàng này. Trong khi máy móc, thiết bị điện tử cũng đã đạt gần 6% thị phần. Đây là những nền tảng thuận lợi để doanh nghiệp tiếp tục mở rộng xuất khẩu trong thời gian tới.

Bên cạnh các mặt hàng truyền thống, xu hướng tiêu dùng xanh tại Uruguay cũng mở ra cơ hội cho nhiều sản phẩm mới. Là quốc gia có tỷ lệ sử dụng năng lượng tái tạo thuộc nhóm cao nhất khu vực, Uruguay ngày càng ưu tiên các sản phẩm tiết kiệm năng lượng, thiết bị điện thông minh, vật liệu thân thiện môi trường và hàng hóa có chứng nhận phát triển bền vững.

Ngoài ra, thực phẩm chế biến, nông sản giá trị gia tăng, gia vị, trái cây sấy, thủy sản chế biến và vật liệu xây dựng chất lượng cao cũng được đánh giá có nhiều tiềm năng nhờ người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng và nguồn gốc sản phẩm.

Dù vậy, theo thương vụ, để khai thác hiệu quả thị trường này, doanh nghiệp Việt Nam cần thay đổi cách tiếp cận. 

Uruguay không phải là thị trường phù hợp với chiến lược cạnh tranh bằng giá thấp. Người tiêu dùng đánh giá cao uy tín thương hiệu, chất lượng ổn định và dịch vụ sau bán hàng. Tiếng Tây Ban Nha là ngôn ngữ giao dịch chủ yếu. Vì vậy doanh nghiệp cần đầu tư website, catalogue, bao bì và tài liệu kỹ thuật bằng tiếng Tây Ban Nha hoặc song ngữ Anh - Tây Ban Nha để nâng cao tính chuyên nghiệp.

Khoảng cách địa lý xa và chi phí logistics vẫn là thách thức lớn. Tuy nhiên, doanh nghiệp hoàn toàn có thể tận dụng các khu thương mại tự do của Uruguay để xây dựng kho trung chuyển, rút ngắn thời gian giao hàng và mở rộng phân phối sang các nước thành viên Mercosur. Đồng thời, việc tích cực tham gia các hội chợ, triển lãm chuyên ngành tại Montevideo sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp các nhà nhập khẩu và hệ thống phân phối lớn của khu vực.

Đặc biệt, việc thúc đẩy đàm phán Hiệp định Thương mại Ưu đãi (PTA) giữa Việt Nam và Mercosur sẽ là động lực quan trọng giúp giảm thuế quan, nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam. Đáng chú ý, Uruguay luôn là quốc gia ủng hộ mạnh mẽ chủ trương mở cửa thương mại trong nội khối Mercosur và tích cực thúc đẩy đàm phán các hiệp định thương mại với các đối tác ngoài khu vực, trong đó có Việt Nam.

Thương vụ nhận định, trong thời gian tới, nếu tiến trình đàm phán PTA Việt Nam - Mercosur được thúc đẩy, cùng với việc mở rộng hoạt động xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng mạng lưới phân phối và tiếp tục mở cửa thị trường đối với các mặt hàng nông sản, thực phẩm chế biến, xuất khẩu của Việt Nam sang Uruguay sẽ có thêm dư địa tăng trưởng.