Bộ trưởng Bộ Công Thương trả lời Cử tri tỉnh Thừa Thiên - Huế
Bộ trưởng Bộ Công Thương trả lời Cử tri tỉnh Thừa Thiên - Huế
Bộ Công Thương xin được trả lời Đại biểu về vấn đề này như sau:
I. Về dự án nhiên liệu sinh học Ethanol Dung Quất
Các cơ quan chịu trách nhiệm liên quan công tác phê duyệt công nghệ, thiết bị
- Chủ Đầu tư phê duyệt thiết kế tổng thể (bao gồm công nghệ, thiết bị chính của Dự án) và danh mục thiết bị của Dự án
- Tổng thầu EPC chịu trách nhiệm thực hiện công việc liên quan tới thiết kế, mua sắm thiết bị theo Hợp đồng EPC và danh mục thiết bị do Chủ Đầu tư phê duyệt.
- Trong toàn bộ thời gian giám sát thiết kế, thi công, quản lý dự án: Công ty có thuê Ban Quản lý Dự án Nhà máy lọc dầu Dung Quất thực hiện toàn bộ các công việc quản lý dự án (PMC).
- Đơn vị kiểm định: Chủ Đầu tư thuê Tư vấn thẩm định DNV.
II. Về dự án xơ sợi polyester Đình Vũ
Các cơ quan chịu trách nhiệm liên quan công tác phê duyệt công nghệ, thiết bị
- Chủ Đầu tư phê duyệt thiết kế tổng thể (bao gồm công nghệ, thiết bị chính của Dự án) và danh mục thiết bị của Dự án
- Tổng thầu EPC chịu trách nhiệm thực hiện công việc liên quan tới thiết kế, mua sắm thiết bị theo Hợp đồng EPC và danh mục thiết bị do Chủ Đầu tư phê duyệt.
- Đơn vị đăng kiểm: Chủ Đầu tư thuê Tư vấn đăng kiểm (CA – Germanischer Lloyd IS) để kiểm định và cấp chứng chỉ về thiết kế, công nghệ cho Dự án.
III. Về Dự án Nhà máy Đạm Ninh Bình
Các cơ quan chịu trách nhiệm liên quan công tác phê duyệt công nghệ, thiết bị
Việc lựa chọn thiết bị, công nghệ trên cơ sở tìm hiểu của Chủ đầu tư về công nghệ sản xuất phân đạm trên thế giới, tính toán, lựa chọn và đề xuất của Nhà thầu EPC. Chủ đầu tư đã thuê thuê liên danh Công ty Thiên Thìn Trung Quốc – Công ty Shell - Công ty CP Thiết kế công nghiệp hóa chất (Công ty CP Thiết kế công nghiệp hóa chất là một đơn vị thành viên thuộc Tập đoàn) lập Báo cáo nghiên cứu khả thi (FS) của Dự án. Do không đảm bảo đủ trữ lượng về khí thiên nhiên và nguyên liệu than bùn tại miền Bắc không thích hợp với công nghệ Texaco nên Dự án phải tìm kiếm lựa chọn công nghệ và nguyên liệu khác. Nguồn nguyên liệu than cám từ Quảng Ninh phù hợp với Công nghệ khí hóa than của hãng Shell nghiên cứu và phát triển. Thời điểm những năm 2000, công nghệ này được áp dụng tại một số dự án tại Trung Quốc. Tại thời điểm đó, theo Quy chế quản lý đầu tư và xây dựng được ban hành tại Nghị định số 52/1999/NĐ-CP ngày 08 tháng 07 năm 1999 của Chính phủ, và được sửa đổi, bổ sung một số Điều tại Nghị định số 12/2000/NĐ-CP ngày 05 tháng 05 năm 2000 và Nghị định số 07/2003/NĐ-CP ngày 30 tháng 7 năm 2003 của Chính phủ: Đối với các dự án sử dụng vốn tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước, vốn tín dụng do nhà nước bảo lãnh, các dự án nhóm A, B, C do doanh nghiệp đầu tư, doanh nghiệp tự thẩm định dự án, tự quyết định đầu tư theo quy định và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật; Bộ quản lý ngành, ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức thẩm tra báo cáo nghiên cứu khả thi dự án nhóm A của doanh nghiệp thuộc quyền quản lý và có trách nhiệm lấy ý kiến bằng văn bản của các Bộ, ngành, địa phương có liên quan đến dự án để tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ cho phép đầu tư.
Thực hiện quy định trên, Bộ Công nghiệp đã tổ chức thẩm tra báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án và lấy ý kiến của các Bộ, ngành liên quan: Bộ Giao thông vận tải (Văn bản số 138/GTVT-KHĐT ngày 11 tháng 01 năm 2005); Bộ Khoa học và Công nghệ (Văn bản số 70/BKHCN-ĐTG ngày 12 tháng 01 năm 2005); Bộ Xây dựng (Văn bản số 48/BXD-XL ngày 13 tháng 01 năm 2005); Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Văn bản số 101 CV/BNN-KH ngày 14 tháng 01 năm 2005); Qũy Hỗ trợ phát triển (Văn bản số 187/HTPT-TĐ ngày 25 tháng 01 năm 2005); Bộ Tài chính (Văn bản số 2206/TC-ĐT ngày 24 tháng 02 năm 2005); Bộ Kế hoạch và Đầu tư (Văn bản số 85/BKH-KTCN ngày 07 tháng 02 năm 2005); Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (Văn bản số 320/TC-ĐT ngày 16 tháng 3 năm 2005). Đa số các Bộ, ngành đều đánh giá việc sản xuất phân đạm từ nguyên liệu than để có lãi và có hiệu quả kinh tế cao là rất khó khăn, nhưng việc đầu tư sản xuất phân đạm là rất cần thiết để phục vụ nông nghiệp, đảm bảo an ninh lương thực.
Tại văn bản số 604/TTg-CN ngày 16 tháng 5 năm 2005, Thủ tướng Chính phủ có ý kiến cho phép đầu tư xây dựng Dự án trên cơ sở đề nghị của Tổng công ty Hóa chất Việt Nam (nay là Tập đoàn Hóa chất Việt Nam) và giao Hội đồng quản trị Tổng công ty Hóa chất Việt Nam tổ chức thẩm định và quyết định đầu tư Dự án; Bộ Công nghiệp chỉ đạo chủ đầu tư thực hiện dự án đúng tiến độ, đảm bảo hiệu quả, tuân thủ quy định về đảm bảo đầu tư xây dựng. Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng, Tổng công ty Hóa chất Việt Nam đã tổ chức thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi và ngày 29 tháng 8 năm 2005, Hội đồng quản trị Tổng công ty Hóa chất Việt Nam phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi của Dự án theo Quyết định số 968/QĐ-HĐQT.
Việc thẩm định công nghệ tại thời điểm đó được quy định tại Thông tư số 55/2002/TT-BKHCNMT ngày 23 tháng 7 năm 2002 hướng dẫn thẩm định công nghệ và môi trường các dự án đầu tư, Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường tổ chức thẩm định công nghệ và môi trường các dự án đầu tư nhóm A và nhóm B (trừ các dự án nhóm B được phân cấp). Tuy nhiên, các giấy tờ, tài liệu về Dự án không có kết quả thẩm định công nghệ riêng theo đúng quy định tại Thông tư số 55/2002/TT-BKHCNMT. Bộ Khoa học và Công nghệ có ý kiến đối với công nghệ, thiết bị của Dự án tại văn bản tham gia ý kiến thẩm tra gửi Bộ Công nghiệp số 70/BKHCN-ĐTG, đánh giá công nghệ khí hóa thân của Shell, công nghệ tổng hợp NH3 của Haldoe Topsoe với tháp tổng hợp S-200, công nghệ tổng hợp phân đạm Snamprogetti là hợp lý, đây là những công nghệ tiên tiến trên thế giới có khả năng sử dụng hầu hết các loại than làm nguyên liệu đầu vào, đặc biệt phù hợp với nguồn nguyên liệu than cám của Việt Nam và đề nghị Chủ đầu tư cần lập Hợp đồng chuyển giao công nghệ trình cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt theo quy định hiện hành. Chủ đầu tư đã ký kết Hợp đồng chuyển giao công nghệ và được Bộ Khoa học và Công nghệ xác nhận tại các văn bản số 316/XN-BKHCN ngày 20 tháng 02 năm 2008 đối với công nghệ sản xuất khí tổng hợp CO và H2, số 439/XN-BKHCN ngày 29 tháng 02 năm 2008 đối với Công nghệ sản xuất Urê số 440/XN-BKHCN ngày 29 tháng 02 năm 2008 đối với Công nghệ sản xuất NH3, số 441/XN-BKHCN ngày 29 tháng 02 năm 2008 đối với Công nghệ sản xuất khí tổng hợp và khí sạch.
IV. Về Dự án Công ty cổ phần Gang Thép Thái Nguyên (TISCO)
Các cơ quan chịu trách nhiệm liên quan công tác phê duyệt công nghệ, thiết bị
Trong giai đoạn 2003-2009, theo quy định pháp luật về đầu tư giai đoạn đó, các Tập đoàn, tổng công ty được thành lập theo Quyết định số 90 và 91 của Thủ tướng Chính phủ, trực tiếp trình Thủ tướng Chính phủ các dự án có quy mô lớn quyết định chủ trương đầu tư. Sau khi được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư, Hội đồng thành viên của Tập đoàn, Tổng công ty đó tự thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Đối với dự án của TISCO, trên cơ sở ý kiến chấp thuận chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ, Tổng công ty thép Việt Nam đã thuê đơn vị tư vấn trong và ngoài nước thẩm tra thiết kế trên cơ sở kết quả thẩm tra và các ý kiến của các cơ quan liên quan, Hội đồng thành viên của Tổng công ty thép Việt Nam đã chủ trì thẩm định và phê duyệt dự án. Như vậy, nếu có sai phạm thì trách nhiệm chính là chủ đầu tư
V. Về Dự án Nhà máy bột giấy Phương Nam
Các cơ quan chịu trách nhiệm liên quan công tác phê duyệt công nghệ, thiết bị
Theo quy định đối với các dự án do các Tập đoàn, Tổng công ty do Bộ Công Thương trực tiếp quản lý thì Bộ Công Thương có trách nhiệm phê duyệt Dự án. Các dự án do địa phương quản lý và các thành phần kinh tế khác (tư nhân hoặc FDI) đầu tư, thì do Ủy ban Nhân dân các địa phương cấp giấy chứng nhận đầu tư sau khí có ý kiến góp ý của các Bộ quản lý lĩnh vực liên quan. Vì vậy, Dự án Nhà máy bột giấy Phương Nam do Tracodi làm chủ đầu tư, là đơn vị thuộc quyền quản lý của Ủy nhân dân tỉnh Long An nên việc thẩm định và phê duyệt thuộc thẩm quyền của Ủy ban Nhân dân tỉnh Long An. Đối với Dự án Nhà máy bột giấy Phương Nam bên cạnh những nguyên nhân chủ quan như của chủ đầu tư đã nói trên, thì cơ quan phê duyệt cũng có thiếu sót là không xem xét kỹ những khó khăn đối với việc cung ứng, dự trữ và bảo quản nguyên liệu cho Dự án cũng như việc tăng giá của nguyên liệu.
