Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị lấy ý kiến về lộ trình chuyển đổi xăng sinh học E10 trong tháng 4

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân chủ trì hội nghị. Cùng tham gia hội nghị có đại diện Bộ Tài chính; Bộ Khoa học và Công nghệ; các cục, vụ thuộc Bộ Công Thương, Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, đại diện các thương nhân kinh doanh xăng dầu, một số nhà máy cồn trên cả nước.

Doanh nghiệp nỗ lực đưa xăng sinh học vào cuộc sống

Thông tin tại hội nghị cho thấy, sử dụng nhiên liệu sinh học thay thế một phần nhiên liệu hóa thạch là một trong các giải pháp nhằm thực hiện chủ trương nhất quán, xuyên suốt của Đảng và Chính phủ về xây dựng nền kinh tế xanh, phát triển bền vững, bảo vệ môi trường sống và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang dần cạn kiệt.

Thực hiện quy định phân cấp tại Nghị định số 146/2025/NĐ-CP, ngày 07 tháng 11 năm 2025, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 50/2025/TT-BCT quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam. Trong đó quy định, từ ngày 01 tháng 6 năm 2026, xăng không chì (theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành) phải phối trộn, pha chế thành xăng sinh học E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. Tiếp tục phối trộn, pha chế xăng E5RON92 để sử dụng cho động cơ xăng đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2030.

Hội nghị triển khai chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về khả năng triển khai lộ trình chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học (E10) trong tháng 4/2026

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, hội nghị hôm nay có mục tiêu rất rõ ràng: xem xét, quyết định việc có đẩy sớm lộ trình triển khai nhiên liệu sinh học E10 lên trong tháng 4 hay không? Do đó, Thứ trưởng đề nghị các đơn vị trên cơ sở quá trình nghiên cứu, chuẩn bị vừa qua, báo cáo, khẳng định rõ khả năng triển khai trong tháng 4.

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân phát biểu khai mạc hội nghị

Về phía các doanh nghiệp sản xuất nguyên liệu, ông Đỗ Văn Tuấn – Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam cho biết, nhu cầu ethanol phục vụ phối trộn xăng sinh học E10 ước tính khoảng 92.000-100.000 m³ mỗi tháng. Trong khi đó, cả nước hiện có 6 nhà máy sản xuất ethanol, nhưng mới chỉ có 3 nhà máy đang vận hành thực tế.

Tổng công suất lý thuyết của toàn bộ hệ thống nhà máy đạt khoảng 41.000 m³/tháng. Tuy nhiên, với tình trạng vận hành hiện nay, công suất thực tế chỉ đạt khoảng 25.000 m³/tháng, tương đương 25–27% nhu cầu. Khi huy động tối đa các nhà máy, mức đáp ứng nhu cầu ethanol của cả nước khoảng 41%.

Khoảng thiếu hụt lớn này đặt ra bài toán kép: vừa phải tận dụng tối đa năng lực trong nước, vừa phải chủ động nguồn nhập khẩu để bảo đảm tiến độ triển khai E10.

Ông Đỗ Văn Tuấn chia sẻ về năng lực sản xuất nguyên liệu phối trộn

Đáng chú ý, theo ông Đỗ Văn Tuấn, việc nhập khẩu ethanol không phải là trở ngại lớn. Nguồn cung quốc tế hiện chủ yếu đến từ Mỹ và Brazil, với khả năng vận chuyển ổn định qua các tuyến hàng hải không đi qua khu vực Trung Đông, không bị tác động trực tiếp bởi xung đột Trung Đông hiện nay. Giá ethanol cũng có mức biến động thấp hơn đáng kể so với xăng dầu.

Tuy nhiên, thách thức nằm ở yếu tố thời gian và cạnh tranh nguồn hàng. Khi nhiều quốc gia trong khu vực như Ấn Độ, Philippines, Thái Lan hay Trung Quốc đều gia tăng sử dụng xăng sinh học, áp lực lên các trung tâm trung chuyển như Hàn Quốc, Singapore sẽ ngày càng lớn. Nếu doanh nghiệp trong nước không chủ động kế hoạch nhập khẩu sớm, nguy cơ sẽ không thể đáp ứng đủ nhu cầu, hoặc phải mua của các nước lân cận với giá cao hơn.

Về phía Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, ông Trịnh Quang Khanh - Tổng Thư ký Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cho biết, tại hội nghị tổng kết năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Hiệp hội, toàn bộ hội viên đã thống nhất cao chủ trương triển khai Thông tư 50 của Bộ Công Thương, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới. Các doanh nghiệp đều thể hiện tinh thần chủ động, sẵn sàng tham gia và thực hiện nghiêm túc lộ trình chuyển đổi sang xăng sinh học.

Ông Trịnh Quang Khanh phát biểu tại hội nghị

Theo tổng hợp của Hiệp hội, năng lực pha chế của các hội viên hiện đạt khoảng 965.000 m³/tháng. Với năng lực này, hoàn toàn có thể đáp ứng nhu cầu xăng sinh học trên phạm vi toàn quốc. Thực tế, các doanh nghiệp đang tích cực đầu tư hạ tầng, nâng cấp hệ thống phối trộn, mở rộng bể chứa ethanol, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để triển khai.

Tuy nhiên, ông Khanh chia sẻ, xăng sinh học là mặt hàng cần thời gian pha chế, không thể xuất bán ngay như xăng khoáng. Nếu công tác điều hành không hợp lý, đặc biệt tại thời điểm chuyển đổi, có thể phát sinh điểm nghẽn cục bộ trong cung ứng, dù tổng năng lực toàn hệ thống là đủ.

Về kiến nghị, Hiệp hội đề xuất một số nội dung cụ thể: Thứ nhất, cần điều chỉnh chi phí kinh doanh định mức đối với xăng E10 cao hơn xăng khoáng. Lý do do quá trình sản xuất xăng sinh học phát sinh thêm nhiều chi phí như pha chế, phối trộn, vận chuyển, bảo quản và đầu tư hệ thống. Nếu không tính đúng, tính đủ, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.

Thứ hai, về thuế tiêu thụ đặc biệt, hiện nay, xăng khoáng dùng làm đầu vào chịu thuế 10%, trong khi xăng sinh học đầu ra chỉ 7%. Chênh lệch 3% này là rất lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền của doanh nghiệp. Đề nghị xem xét áp dụng thống nhất mức thuế 7% để bảo đảm công bằng và khuyến khích chuyển đổi.

Thứ ba, về hàm lượng oxy, xăng trong nước gần như không có oxy, trong khi xăng nhập khẩu phổ biến ở mức 1,3 - 1,5%. Nếu giữ nguyên quy chuẩn hiện hành, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn trong pha chế. Theo tính toán, nếu buộc sử dụng xăng nền không có oxy, giá xăng sinh học có thể tăng thêm khoảng 600 - 700 đồng/lít. Do đó, cần điều chỉnh quy chuẩn theo hướng linh hoạt, hài hòa giữa yêu cầu kỹ thuật và điều kiện thị trường. Mức đề xuất khoảng 5 - 5,2% là phù hợp với thực tế.

Thứ tư, về phòng thử nghiệm, việc đầu tư thiết bị đo chỉ số octan có chi phí rất lớn, có thể lên tới hàng chục tỷ đồng. Trong khi đó, dự thảo quy định mới cho phép thuê phòng thử nghiệm được cấp phép. Đề nghị sớm áp dụng cơ chế này để giảm gánh nặng đầu tư cho doanh nghiệp.

Thứ năm, về tâm lý thị trường. Hiện nay, người tiêu dùng vẫn còn băn khoăn về xăng sinh học, đặc biệt với phương tiện ô tô. Cần có thông tin chính thức, rõ ràng về các dòng xe phù hợp với E10, tránh tâm lý e ngại không cần thiết. Ngoài ra, trong quá trình vận hành thực tế, do tồn chứa và vận chuyển, có thể xảy ra tình trạng xăng E10 giảm xuống mức E8. Đây vẫn là sản phẩm đạt chất lượng, thậm chí được đánh giá tốt, nhưng nếu không có hướng dẫn rõ ràng, doanh nghiệp có thể gặp rủi ro trong kiểm tra, xử lý.

Cuối cùng, về thuế bảo vệ môi trường, đề nghị áp dụng thống nhất một mức đối với xăng sinh học để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và người tiêu dùng trong giai đoạn chuyển đổi.

Đại diện các Bộ ngành, doanh nghiệp, hiệp hội trao đổi tại hội nghị

Tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp

Giải đáp những ý kiến từ doanh nghiệp, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, liên quan đến việc sửa đổi quy chuẩn kỹ thuật về xăng, đặc biệt là điều chỉnh hàm lượng oxy từ 3,7% lên khoảng 5%, hiện nay cơ quan chuyên môn đã ban hành công văn lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp. Công văn đã được ký và phát hành trong ngày hôm nay (26/3), đề nghị các đơn vị liên quan khẩn trương nghiên cứu, có ý kiến góp ý gửi về cơ quan đầu mối để tổng hợp. Theo kế hoạch, hạn cuối nhận ý kiến là ngày 24/4. Sau khi nhận đầy đủ góp ý, trong vòng khoảng 1 tuần, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu, chỉnh sửa, hoàn thiện dự thảo và trình ban hành quy chuẩn mới.

Đối với các nội dung liên quan đến phòng thử nghiệm, cấp phép và chứng nhận hợp quy, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ đề nghị các doanh nghiệp tổng hợp đầy đủ kiến nghị, gửi chính thức về Bộ Khoa học và Công nghệ thông qua cơ quan tiêu chuẩn. Việc góp ý cần thực hiện ngay trên cơ sở công văn đã phát hành, gửi đồng thời cho Bộ Công Thương để phối hợp xử lý.

Về các kiến nghị liên quan đến thuế, đại diện Bộ Tài chính cho biết, hiện nay, Bộ vẫn đang tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các đề xuất chính sách liên quan. Đối với kiến nghị về thuế bảo vệ môi trường, đề nghị các doanh nghiệp phải làm rõ nội dung đề xuất: giảm hay miễn, giảm ở mức nào, áp dụng với toàn bộ hay từng loại xăng. Đồng thời cần đánh giá cụ thể tác động đến ngân sách và thị trường, để có cơ sở xem xét.

Riêng với đề xuất xác định mức thuế tuyệt đối trên một lít xăng sinh học, hiện nay việc kê khai thuế đã được hướng dẫn theo tỷ lệ phần trăm dựa trên thành phần xăng khoáng trong sản phẩm. Nếu có vướng mắc, đề nghị doanh nghiệp nêu rõ để có hướng xử lý cụ thể.

Quyết tâm đưa xăng sinh học vào đời sống sớm hơn lộ trình

Phát biểu kết luận tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh, lộ trình từ ngày 01 tháng 6 năm 2026, xăng không chì (theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành) phải phối trộn, pha chế thành xăng sinh học E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc là bắt buộc, không có chuyện điều chỉnh hay dịch chuyển. Vấn đề được đưa ra bàn trong hội nghị ngày hôm nay là đẩy sớm lộ trình. Việc đẩy sớm này phụ thuộc rất lớn vào mức độ chuẩn bị của doanh nghiệp.

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân phát biểu kết luận hội nghị

"Chúng ta đang nỗ lực rút ngắn lộ trình khoảng 1 tháng, tức là triển khai ngay trong tháng 4. Đây là một yêu cầu rất cao, không phải dễ và đòi hỏi toàn bộ hệ thống phải vào cuộc với tinh thần khẩn trương, quyết liệt hơn bình thường" - Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh.

Qua trao đổi với đại diện các bộ, ngành, Hiệp hội, doanh nghiệp tại hội nghị, có thể thấy nhiều khó khăn đã được nhận diện rõ và từng bước tháo gỡ. Các vấn đề về cơ chế, quy chuẩn, điều kiện kỹ thuật đang được xử lý. Tuy nhiên, điều được quan tâm nhất lúc này không phải là cơ chế mà là sản lượng.

Nhu cầu thị trường là rất rõ. Với tỷ lệ phối trộn 10%, nhu cầu ethanol sẽ vào khoảng 100.000 - 110.000 m³ mỗi tháng. Đây là con số không thay đổi, và chúng ta phải trả lời được câu hỏi là có đáp ứng được hay không. Vì vậy, sau cuộc họp này, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân đề nghị tất cả các doanh nghiệp phải có văn bản chính thức, báo cáo và khẳng định rõ năng lực của mình. Doanh nghiệp phải nói rõ có thể cung cấp bao nhiêu ethanol, trong thời gian nào, bằng nguồn nào, với điều kiện gì. Đây là cơ sở để tổng hợp, đánh giá và báo cáo cấp có thẩm quyền quyết định.

Về các kiến nghị của doanh nghiệp, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân yêu cầu những nội dung nào thuộc thẩm quyền Bộ Khoa học và Công nghệ thì đề nghị các đơn vị gửi ngay, đồng thời gửi Bộ Công Thương để tổng hợp. Những vấn đề liên quan đến cơ chế, tiêu chuẩn, quy chuẩn, phòng thử nghiệm, chi phí… đều phải được tổng hợp đầy đủ. Tinh thần chung là phải quyết tâm cao nhất để đẩy sớm lộ trình. Mục tiêu không chỉ là đúng tiến độ, mà là cố gắng thực hiện sớm hơn, ngay trong tháng 4 nếu đủ điều kiện.

Đối với vấn đề nguyên liệu để phối trộn, Thứ trưởng đề nghị Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam và các doanh nghiệp xây dựng kế hoạch cụ thể, chi tiết. Không chỉ là có nguồn để phối trộn hay không, mà phải làm rõ nguồn từ đâu, trong nước hay nhập khẩu, khả năng ổn định thế nào, giá thành ra sao? Đặc biệt là phải tính đến yếu tố biến động thị trường quốc tế./.