Tiết kiệm năng lượng: Mở dư địa tăng trưởng cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp tối ưu năng lượng

Trong các ngành sản xuất công nghiệp, năng lượng không chỉ là yếu tố đầu vào quan trọng mà còn chiếm tỷ trọng đáng kể trong chi phí sản xuất. Khi yêu cầu giảm phát thải, chuyển đổi xanh và nâng cao sức cạnh tranh ngày càng rõ nét, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đang trở thành một trong những giải pháp thiết thực giúp doanh nghiệp giảm chi phí, tối ưu vận hành và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường.

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp đã chủ động đầu tư công nghệ, cải tiến thiết bị, tận dụng nguồn năng lượng dư thừa và xây dựng hệ thống quản lý năng lượng bài bản. Từ dệt may đến sản xuất thép, những giải pháp này đang mang lại hiệu quả rõ rệt, không chỉ giúp tiết giảm điện năng, nhiên liệu mà còn góp phần giảm phát thải và tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi xanh trong sản xuất.

Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), mỗi năm ngành dệt may chi khoảng 3 tỷ USD cho tiêu thụ năng lượng, chiếm khoảng 8% tổng nhu cầu năng lượng của toàn ngành công nghiệp và phát thải xấp xỉ 5 triệu tấn CO2. Tại Việt Nam, năng lượng hiện chiếm khoảng 8-10% tổng chi phí sản xuất toàn ngành, thậm chí có thể lên tới 20-25% ở các công đoạn tiêu tốn nhiều năng lượng như nhuộm, giặt.

Từ cải tiến thiết bị đến quản lý năng lượng, nhiều doanh nghiệp đang tiết giảm đáng kể chi phí.

Trước áp lực đó, nhiều doanh nghiệp dệt may đã chủ động triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng. Công ty TNHH Polytex Far Eastern Việt Nam (Polytex) là một doanh nghiệp điển hình áp dụng các giải pháp tiết kiệm năng lượng, mang lại hiệu quả rõ rệt.

Để sản xuất ra các sản phẩm có chất lượng, bảo đảm nhu cầu tiêu thụ của thị trường theo hướng thân thiện với môi trường, tiết kiệm nguyên liệu, tiết kiệm chi phí sản xuất, Polytex đã đẩy mạnh triển khai các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Ông Hoàng Văn Tâm, Phó Giám đốc Phòng Kỹ thuật Polytex cho biết, với đặc thù là doanh nghiệp vải sợi, dệt nhuộm sử dụng đa dạng nguồn năng lượng như điện, dầu DO, than và viên nén sinh khối, Polytex xác định quản lý năng lượng không chỉ là bài toán kỹ thuật mà còn là bài toán quản trị.

Từ định hướng đó, doanh nghiệp đã từng bước triển khai các giải pháp cải tiến thiết bị, nâng cao hiệu quả sản xuất. Nổi bật là giải pháp ứng dụng hệ thống chiller hấp thụ nhiệt, tận dụng hơi nước phát sinh từ quá trình sản xuất để tạo nước lạnh. Giải pháp này đã giúp giảm đáng kể nhu cầu vận hành các chiller sử dụng máy nén điện, qua đó tiết kiệm điện năng tiêu thụ cho hệ thống làm lạnh và mang lại hiệu quả kinh tế khoảng 7,5 tỷ đồng mỗi năm.

Bên cạnh đó, Polytex đã triển khai đồng loạt nhiều giải pháp cải tiến. Tại xưởng dệt nhuộm, mô-tơ quạt cấp gió hệ thống làm mát bằng màn nước và mô-tơ thiết bị sản xuất tại xưởng dệt nhuộm cũng được thay thế với hiệu suất cao hơn, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng. Ngoài ra, việc thay thế toàn bộ đèn chiếu sáng tại xưởng dệt kim bằng đèn LED hiệu suất cao đã giúp Polytex tiết kiệm gần 96.000 kWh/năm.

Đối với hệ thống xử lý nước thải, khi nhận thấy lưu lượng nước thải thực tế thấp hơn so với thiết kế, Polytex đã lắp đặt biến tần cho các bơm, cho phép điều chỉnh lưu lượng phù hợp với nhu cầu vận hành, qua đó giảm điện năng tiêu thụ không cần thiết.

Hiệu quả sử dụng năng lượng tại Polytex không chỉ đến từ việc nâng cấp thiết bị và công nghệ, mà còn từ việc xây dựng và vận hành hệ thống quản lý năng lượng. Nhằm đánh giá định kỳ mức tiêu hao năng lượng của từng khu vực sản xuất, công ty đã ứng dụng hệ thống điều khiển tích hợp PLC và HMI, cho phép giám sát và điều chỉnh các thông số vận hành theo thời gian thực. Hay việc điều chỉnh nhiệt độ cài đặt của hệ thống sử dụng nguyên liệu tái chế đã góp phần giúp doanh nghiệp tiết kiệm khoảng 108.000 kWh điện/năm, giảm 71 tấn CO2 và mang lại hiệu quả kinh tế hơn 207 triệu đồng/năm.

Bên cạnh điện năng, Polytex cũng đặc biệt chú trọng tối ưu việc sử dụng năng lượng nhiệt. Nhờ điều chỉnh nhiệt độ sấy hợp lý trong công đoạn sấy bông, nhà máy đã giảm tiêu thụ khoảng 300-360 tấn hơi nước mỗi tháng, tương đương hơn 64.000-77.000 kg than mỗi năm. Việc lắp đặt hệ thống thu gom bột than phát sinh để tái sử dụng làm nhiên liệu đốt cũng giúp tiết kiệm trung bình khoảng 700 kg bột than mỗi ngày.

Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp trên, hiệu quả sử dụng năng lượng của Polytex được cải thiện rõ rệt.

“Trong giai đoạn 2020-2024, suất tiêu hao năng lượng bình quân của nhà máy có xu hướng giảm đều qua các năm; riêng năm 2024 đạt 0,167 TOE/tấn sản phẩm, giảm 15,9% so với năm 2020 (0,199 TOE/tấn), tỉ lệ tiết kiệm năng lượng cũng tăng từ 0,9% (năm 2020) lên 2,4% (năm 2024)”, ông Hoàng Văn Tâm nhấn mạnh.

Xanh hóa sản xuất

Những kết quả tại Polytex cho thấy, tiết kiệm năng lượng không nhất thiết bắt đầu từ những khoản đầu tư lớn, mà có thể được thực hiện từ việc tối ưu thiết bị, tận dụng nguồn nhiệt dư, kiểm soát chặt chẽ quá trình vận hành và xây dựng hệ thống quản lý năng lượng bài bản. Khi các giải pháp được triển khai đồng bộ, doanh nghiệp vừa giảm chi phí sản xuất, vừa từng bước giảm phát thải và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.

Không chỉ trong ngành dệt may, yêu cầu sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả cũng đang được nhiều doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực sản xuất công nghiệp chủ động thực hiện. Trong ngành thép, nơi các dây chuyền sản xuất sử dụng lượng lớn điện năng và nhiên liệu, việc đổi mới công nghệ, tối ưu thiết bị và tăng cường sử dụng năng lượng sạch đang trở thành một phần quan trọng trong quá trình chuyển đổi xanh. Công ty Cổ phần Tôn mạ VNSTEEL Thăng Long là một trong những doanh nghiệp đang đi theo hướng này.

Tiết kiệm năng lượng không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất mà còn trở thành động lực để doanh nghiệp đổi mới công nghệ.

Là đơn vị thành viên của Tổng Công ty Thép Việt Nam - CTCP (VNSTEEL), Công ty Cổ phần Tôn mạ VNSTEEL Thăng Long đã từng bước khẳng định vị thế là một trong những doanh nghiệp sản xuất tôn mạ tôn mạ có chất lượng cao, thân thiện với môi trường.

Với công suất thiết kế đạt 100.000 tấn tôn mạ kẽm và 70.000 tấn tôn mạ màu mỗi năm, VNSTEEL Thăng Long không chỉ đáp ứng hiệu quả nhu cầu thị trường mà còn góp phần cung cấp nguồn vật liệu chất lượng cao cho các công trình dân dụng, công nghiệp và hạ tầng trên cả nước.

Bên cạnh việc mở rộng năng lực sản xuất, doanh nghiệp xác định chuyển đổi xanh là một trong những định hướng phát triển trọng tâm. Theo đó, VNSTEEL Thăng Long liên tục đầu tư công nghệ theo hướng hiện đại, tiết kiệm năng lượng và thân thiện với môi trường nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, đồng thời đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao về phát triển bền vững.

Các sản phẩm tôn mạ kẽm của doanh nghiệp được sản xuất trên dây chuyền mạ kẽm nhúng nóng liên tục với công nghệ tiên tiến của thế giới, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, tối ưu hóa quy trình sản xuất và giảm thiểu tác động đến môi trường.

Theo ông Vũ Tất Thành, Phó Tổng Giám đốc VNSTEEL Thăng Long, trong lĩnh vực tiết kiệm năng lượng, khoảng 5-6 năm trở lại đây, doanh nghiệp tập trung tối ưu hóa hệ thống thiết bị sản xuất như bơm, động cơ chính và các hệ thống quạt hút công suất lớn bằng việc lắp đặt biến tần đồng bộ. Giải pháp này giúp giảm đáng kể mức tiêu hao điện năng và nâng cao hiệu quả vận hành của thiết bị.

“Công ty cũng đang tiếp tục nghiên cứu triển khai điện mặt trời mái nhà nhằm tăng cường sử dụng năng lượng sạch trong thời gian tới”, ông Vũ Tất Thành thông tin.

Bên cạnh đó, ngay từ khi đầu tư nhà máy, Công ty đã lựa chọn sử dụng khí LPG cho hệ thống lò sấy sơn và lò đốt của dây chuyền mạ kẽm. So với nhiều loại nhiên liệu truyền thống, việc sử dụng LPG giúp quá trình sản xuất thân thiện hơn với môi trường và giảm lượng khí phát thải CO2.

Các hệ thống lò đốt cũng được thường xuyên tối ưu để nâng cao hiệu suất, giảm mức tiêu hao nhiên liệu. Công ty đồng thời tiếp tục nghiên cứu các giải pháp mới, trong đó có phương án đầu tư điện mặt trời mái nhà nhằm từng bước tăng tỷ lệ sử dụng năng lượng sạch trong sản xuất.

Không chỉ đầu tư vào thiết bị và công nghệ, VNSTEEL Thăng Long còn duy trì đồng thời các hệ thống quản lý ISO 9001 về quản lý chất lượng, ISO 14001 về quản lý môi trường và ISO 50001 về quản lý năng lượng. Việc áp dụng đồng bộ các hệ thống quản lý tiên tiến giúp doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ chất lượng sản phẩm, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, giảm phát thải và tối ưu hóa nguồn lực trong toàn bộ chuỗi sản xuất.

Cũng theo ông Vũ Tất Thành, trong thời gian tới, VNSTEEL Thăng Long sẽ tiếp tục đẩy mạnh hiện đại hóa dây chuyền sản xuất, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và triển khai các giải pháp sử dụng năng lượng hiệu quả, giảm phát thải, tiết kiệm tài nguyên.