Tổng kết công tác phát triển thị trường nước ngoài năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026

Đóng góp quan trọng vào tăng trưởng GDP

Báo cáo tổng kết công tác năm 2025 của Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, ông Đỗ Quốc Hưng, Quyền Vụ trưởng cho biết, năm 2025, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, Chính phủ bức tranh kinh tế vĩ mô năm 2025 ghi nhận nhiều điểm sáng. GDP tăng trưởng 8,02%; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm đạt 930 tỷ USD tăng 18,2% so với năm 2024, thặng dư thương mại đạt 20 tỷ USD. Việt Nam tiếp tục duy trì xuất siêu liên tục 10 năm, kể từ năm 2016, qua đó góp phần quan trọng tạo nguồn ngoại tệ ổn định, giảm áp lực lên tỷ giá và củng cố dự trữ ngoại hối quốc gia.

Cùng với đó, số lượng mặt hàng xuất khẩu đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD cũng tăng nhanh chóng, từ 10 mặt hàng năm 2007 lên 30 mặt hàng vào năm 2019. Con số này tăng lên thành 33 mặt hàng năm 2023, 36 mặt hàng năm 2024. Việt Nam tiếp tục duy trì có 36 mặt hàng xuất khẩu trên 1 tỷ USD vào năm 2025 (có 8 mặt hàng xuất khẩu trên 10 tỷ USD, chiếm 70,2%).

Ngoài ra, thị trường xuất khẩu tiếp tục được mở rộng, khi số thị trường xuất khẩu đạt trên 1 tỷ USD, tăng từ 27 thị trường vào năm 2013 lên 31 thị trường vào năm 2018, 34 thị trường vào năm 2022 và 35 thị trường vào năm 2024.

Toàn cảnh Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Vụ Phát triển thị trường nước ngoài.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng dự và sẽ có bài phát biểu chỉ đạo tại hội nghị.

Trong kết quả chung ấy, vai trò của Bộ Công Thương, đặc biệt là Vụ Phát triển thị trường nước ngoài được thể hiện rõ nét qua việc chủ động tham mưu, đề xuất và triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển thị trường trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.

Năm 2025, Vụ đã phối hợp chặt chẽ với hệ thống thương vụ Việt Nam tại nước ngoài theo dõi sát tình hình chính trị, kinh tế thương mại tại các thị trường trọng điểm, nhất là những điểm nóng xung đột, các thay đổi chính sách lớn và diễn biến áp thuế đối ứng của Hoa Kỳ.

Từ việc nắm bắt kịp thời thông tin, Vụ đã chủ động tham mưu cho Bộ các phương án ứng phó phù hợp, vừa bảo vệ lợi ích quốc gia, vừa hỗ trợ doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro. Đáng chú ý, công tác vận động Hoa Kỳ hoãn áp thuế đối ứng và tiến tới đàm phán Hiệp định thương mại đối ứng đã được triển khai bài bản, có chiều sâu. Đến nay, hai bên đã tiến hành 5 phiên đàm phán, với sự tham gia tích cực của Vụ trong việc xây dựng phương án, nội dung đàm phán, hướng tới mục tiêu xây dựng quan hệ thương mại cân bằng, công bằng và bền vững.

Song song với việc xử lý các vấn đề trước mắt, công tác mở rộng và đa dạng hóa thị trường tiếp tục được xác định là nhiệm vụ chiến lược lâu dài. Trong năm 2025, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài đã tích cực phối hợp với các đơn vị liên quan thúc đẩy đối tác khởi động đàm phán các hiệp định thương mại mới.

Kết quả nổi bật là việc Việt Nam và Pakistan ký Tuyên bố chung khởi động đàm phán Hiệp định thương mại ưu đãi vào tháng 10/2025 và việc MERCOSUR chính thức đồng ý khởi động đàm phán PTA với Việt Nam vào tháng 12/2025. Những bước đi này không chỉ mở ra dư địa thị trường mới mà còn góp phần giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống, tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài.

Kiến tạo cơ hội, mở rộng thị trường xuất khẩu

Cùng với mở cửa thị trường, công tác tháo gỡ rào cản thương mại được Vụ đặc biệt chú trọng. Trong năm 2025, Vụ phối hợp xử lý các vụ việc phòng vệ thương mại, rào cản kỹ thuật, cũng như nỗ lực tháo gỡ “thẻ vàng” IUU tiếp tục được triển khai quyết liệt, thể hiện vai trò đầu mối điều phối của Bộ Công Thương trong hội nhập kinh tế quốc tế.

Một điểm nhấn khác trong hoạt động của Vụ Phát triển thị trường nước ngoài trong năm 2025 là việc khai thác hiệu quả các cơ chế hợp tác song phương và đa phương. Thông qua các Ủy ban Liên Chính phủ, Ủy ban hỗn hợp, Tiểu ban hỗn hợp và các cơ chế thực thi FTA, Vụ đã chủ động đưa ra các vấn đề vướng mắc trong quan hệ thương mại để trao đổi, đàm phán, từ đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp hai bên.

Mặt khác, công tác thực thi và tận dụng các hiệp định thương mại tự do cũng tiếp tục được đẩy mạnh. Vụ đã tập trung phổ biến thông tin, hướng dẫn doanh nghiệp khai thác ưu đãi FTA, phối hợp tháo gỡ vướng mắc phát sinh trong quá trình thực thi. Qua đó, góp phần cải thiện môi trường đầu tư - kinh doanh và tăng sức hấp dẫn của Việt Nam trong mắt nhà đầu tư quốc tế.

Quyền Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài Đỗ Quốc Hưng báo cáo tổng kết công tác phát triển thị trường nước ngoài trong năm 2025

Năm 2026 bên cạnh những yếu tố thuận lợi, hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp vẫn phải đối mặt nhiều khó khăn, thách thức do tác động đan xen từ môi trường quốc tế và trong nước. Chính vì vậy, vai trò tham mưu chính sách, dẫn dắt thị trường và hỗ trợ doanh nghiệp của cơ quan quản lý nhà nước, đặc biệt là Vụ Phát triển thị trường nước ngoài tiếp tục mang ý nghĩa then chốt. Để làm tốt hơn nữa công tác phát triển thị trường nước ngoài, năm 2026 Vụ sẽ tập trung ưu tiên triển khai các nhiệm vụ:

Trước hết, tiếp tục quán triệt và triển khai hiệu quả quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước về đối ngoại, hội nhập kinh tế quốc tế và phát triển thị trường nước ngoài. Trọng tâm là tổ chức thực hiện Bộ tứ Nghị quyết trụ cột và các văn kiện Đại hội Đảng XIV qua đó tạo động lực phát triển mới cho nền kinh tế, nâng cao khả năng thích ứng của doanh nghiệp Việt Nam trước những cú sốc bên ngoài.

Hai là, tập trung kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng tinh, gọn, mạnh; nâng cao hiệu quả phối hợp nội bộ và liên thông với các đơn vị trong Bộ Công Thương.

Công tác cán bộ được đặc biệt coi trọng, từ tuyển dụng, đào tạo, quy hoạch đến luân chuyển, nhất là đào tạo, rèn luyện đội ngũ cán bộ trẻ - lực lượng trực tiếp tham gia vào quá trình hội nhập sâu rộng trong giai đoạn mới.

Ba là, chủ động nắm bắt, phân tích các biến động có thể tác động đến thương mại với Việt Nam, từ đó kịp thời tham mưu cho Chính phủ và Lãnh đạo Bộ các phản ứng chính sách phù hợp, đồng thời đưa ra cảnh báo sớm cho cộng đồng doanh nghiệp. Cách tiếp cận này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro cho doanh nghiệp xuất khẩu, mà còn góp phần nâng cao năng lực điều hành chính sách thương mại của ngành Công Thương trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Bốn là, ưu tiên tập trung triển khai kết quả đàm phán với Hoa Kỳ về thỏa thuận thương mại hướng tới quan hệ thương mại bền vững, xử lý vấn đề về thuế đối ứng và các vấn đề khác do phía Hoa Kỳ nêu ra. Phối hợp với các Bộ, ngành, cơ quan liên quan tổ chức triển khai kịp thời, hiệu quả các cam kết.

Năm là, triển khai các giải pháp đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, thúc đẩy xuất khẩu sang các thị trường mới, song song với các thị trường trọng điểm.

Sáu là, thúc đẩy khởi động đàm phán các FTA mới (với GCC, Pakistan...); tiếp tục khai thác hiệu quả các cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký để thúc đẩy xuất khẩu.

Song song đó, thúc đẩy sớm phê duyệt EVIPA để tăng cường thu hút đầu tư, chuyển giao công nghệ vào Việt Nam trong các lĩnh vực chiến lược, để các nước EU quan tâm đặc biệt tới Việt Nam trong đầu tư, qua đó nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Bảy là, tăng cường nghiên cứu rào cản thương mại và triển khai các hoạt động đàm phán, tháo gỡ rào cản thương mại. Tích cực phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường về thúc đẩy EU sớm gỡ bỏ thẻ vàng IUU đối với xuất khẩu thuỷ sản của Việt Nam, về thúc đẩy mở cửa thị trường cho nông thủy sản.

Tám là, triển khai tổ chức theo kế hoạch một số Kỳ họp Ủy ban liên chính phủ, Ủy ban hỗn hợp, Tiểu ban hỗn hợp, Hội đồng thương mại với các đối tác trên thế giới, để tạo thêm động lực mới cho thúc đẩy thương mại và hợp tác công nghiệp, năng lượng.

Chín là, triển khai hiệu quả Đề án “Thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam tham gia trực tiếp vào hệ thống phân phối nước ngoài đến năm 2030”; chuỗi sự kiện kết nối chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế; các chương trình Tuần hàng Việt Nam ở các thị trường trọng điểm, tiềm năng; đàm phán từng bước đưa hàng Việt Nam thâm nhập vào các hệ thống phân phối lớn trên thị trường thế giới; phối hợp tổ chức hiệu quả các hoạt động xúc tiến thương mại.

Mười là, tiếp tục chú trọng công tác thông tin thị trường nhằm kịp thời thông tin với các Hiệp hội ngành hàng về những diễn biến của thị trường xuất khẩu để doanh nghiệp kịp thời điều chỉnh kế hoạch sản xuất phù hợp, định hướng tìm kiếm đơn hàng từ các thị trường.

Mười một, tăng cường chỉ đạo và quản lý Hệ thống Thương vụ hoạt động hiệu quả trong các công tác chuyên môn, đề xuất xây dựng các Đề án mở mới một số Thương vụ Việt Nam tại các thị trường tiềm năng.

Tăng cường phối hợp, tạo sức mạnh tổng hợp

Hội nghị Tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Vụ Phát triển thị trường nước ngoài đã ghi nhận nhiều ý kiến phát biểu từ các Cục, Vụ, doanh nghiệp, Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài, đơn vị chức năng liên quan. Các ý kiến đóng góp đều hướng đến mục tiêu tầm công tác phát triển thị trường nước ngoài, hỗ trợ thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu.

Phát biểu kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng ghi nhận và đánh giá cao những kết quả mà Vụ Phát triển thị trường nước ngoài đạt được trong năm 2025; những kết quả đó đóng góp quan trọng vào thành tích chung của ngành Công Thương và của đất nước.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng phát biểu chỉ đạo, giao nhiệm vụ cho Vụ Phát triển thị trường nước ngoài

Giao nhiệm vụ cho năm 2026 và giai đoạn mới, Thứ trưởng Phan Thị Thắng đề nghị tập thể Vụ Phát triển thị trường nước ngoài cùng hệ thống thương vụ quán triệt, triển khai nhiệm vụ bám sát các chỉ đạo của Quyền Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng tại Hội nghị Tham tán Thương mại năm 2025. Cùng với đó, tăng cường khối đại đoàn kết, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị, Bộ, ngành liên quan trong triển khai các nhiệm vụ.

Ngoài ra, đẩy mạnh phối hợp giữa các phòng trong Vụ, giữa Vụ với các đơn vị trong Bộ, với hệ thống Thương vụ, các địa phương, hiệp hội, ngành hàng và doanh nghiệp. Trong tham mưu chính sách, cần tham mưu mạnh mẽ hơn, sâu rộng hơn. Mặt khác, tăng cường các giải pháp giúp doanh nghiệp, địa phương tận dụng và thực thi hiệu quả các FTA, chú trọng khai thác “cơ hội vàng” từ các FTA đã ký.

Đối với công tác thương vụ, Thứ trưởng đề nghị xây dựng tiêu chí đánh giá hoạt động rõ ràng của các Tham thán thương mại, Trưởng Cơ quan thương vụ; chú trọng công tác đào tạo cán bộ, nhân lực cho đội ngũ làm thương vụ.

Với định hướng rõ ràng và quyết tâm hành động được xác lập ngay từ những ngày đầu năm, công tác hội nhập kinh tế và phát triển thị trường nước ngoài trong năm 2026 được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng góp thiết thực vào mục tiêu tăng trưởng hai con số, khẳng định vai trò trụ cột của ngành Công Thương trong tiến trình phát triển kinh tế đất nước.