Giao ban xúc tiến thương mại tháng 3: Tìm giải pháp thúc đẩy xuất nhập khẩu

Chủ động phòng ngừa rủi ro và đáp ứng tiêu chuẩn thị trường

Hội nghị có sự tham dự và chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn, khẳng định sự quan tâm chỉ đạo của Lãnh đạo Chính phủ đối với việc phối hợp liên ngành trong phát triển thương mại quốc tế. Hội nghị thực hiện theo hình thức trực tiếp và trực tuyến với các thương vụ Việt Nam trên toàn thế giới do quyền Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng chủ trì. Hội nghị có chủ đề: “Giải pháp thúc đẩy phát triển ngoại thương đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026”.

Hội nghị là một trong những hoạt động điều hành quyết liệt của Bộ Công Thương nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu từ 15–16% so với năm 2025, với kim ngạch dự kiến đạt khoảng 546–550 tỷ USD, góp phần hiện thực hóa Nghị quyết số 01/NQ-CP của Chính phủ.

Hội nghị quý I năm 2026 không chỉ dừng lại ở công tác giao ban định kỳ mà còn đánh dấu những bước tiến mới trong phương thức hỗ trợ doanh nghiệp. Trong đó, điểm nhấn là hoạt động khai trương Nền tảng số về phát triển thị trường nước ngoài. Đây là bước đột phá trong việc ứng dụng công nghệ để cung cấp thông tin thị trường nhanh chóng, chính xác cho cộng đồng doanh nghiệp.

Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn, Quyền Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng và Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Hoàng Văn Thạch thực hiện nghi thức khai trương Nền tảng số về phát triển thị trường nước ngoài. Ảnh: Cấn Dũng

Trong khuôn khổ Hội nghị, các đơn vị, hiệp hội doanh nghiệp, ngành hàng, và địa phương đã tập trung thảo luận các giải pháp nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 15–16%, tương ứng với kim ngạch 546–550 tỷ USD.

Xác định logictics có tác động mạnh tới hoạt động xuất nhập khẩu, theo các chuyên gia của Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) chia sẻ, căng thẳng tại Trung Đông đang tạo ra ba lớp rủi ro lớn đối với doanh nghiệp Việt Nam: năng lượng – logistics – tỷ giá (foreign exchange – FX).

Cụ thể, ông Ngô Khắc Lễ – Phó Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam chỉ ra, thứ nhất, nguy cơ gián đoạn các tuyến vận tải chiến lược có thể khiến giá dầu và nhiên liệu tăng, kéo theo chi phí vận tải leo thang.

Thứ hai, các hãng tàu có thể tái định tuyến, áp dụng phụ phí hoặc kéo dài thời gian vận chuyển, làm gia tăng chi phí logistics và ảnh hưởng đến kế hoạch giao hàng của doanh nghiệp.

Thứ ba, trong bối cảnh bất ổn địa chính trị, đồng USD thường có xu hướng mạnh lên, khiến các doanh nghiệp nhập khẩu đối mặt với rủi ro tỷ giá khi phần lớn cước vận tải, nhiên liệu và bảo hiểm quốc tế được thanh toán bằng USD.

Hội nghị thực hiện theo hình thức trực tiếp và trực tuyến với các Thương vụ Việt Nam trên toàn thế giới do Quyền Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng chủ trì. Ảnh: Cấn Dũng

Theo ông Lễ, trong bối cảnh đó, doanh nghiệp xuất nhập khẩu và logistics Việt Nam cần theo dõi sát diễn biến thị trường, dự phòng chi phí và chủ động quản trị rủi ro trong các hợp đồng vận tải và thương mại. 

Trong bối cảnh nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng có thể lan rộng sang nhiều tuyến vận tải quốc tế, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng các biện pháp phòng ngừa rủi ro trong dài hạn. Trước hết, doanh nghiệp nên đánh giá lại các hợp đồng vận chuyển và vận đơn, đặc biệt là các điều khoản liên quan đến chiến tranh hoặc điều khoản cho phép tàu đi chệch hành trình (deviation clause). Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần tăng cường bảo hiểm cho chuỗi logistics, xem xét mở rộng phạm vi bảo hiểm đối với các rủi ro phát sinh trong bối cảnh địa chính trị bất ổn.

Một giải pháp quan trọng khác là đa dạng hóa tuyến vận tải và cảng trung chuyển, tránh phụ thuộc hoàn toàn vào một tuyến hoặc một hãng tàu.

Đại diện các thương vụ, địa phương tham dự hội nghị trực tuyến. Ảnh: Cấn Dũng

Đề cập nhiều thông tin đáng chú ý tại hội nghị, đại diện các thương vụ tại những thị trường trọng điểm như Hoa Kỳ, Trung Quốc, EU, UAE, Indonesia và Brazil đã cập nhật trực tiếp tình hình biến động địa chính trị, đặc biệt là những tác động từ khu vực Trung Đông đến chi phí logistics và an ninh năng lượng. 

Đại diện các hiệp hội ngành hàng (Dệt may, Da giày, Thủy sản, Logistics...) và các địa phương cùng trao đổi, đánh giá các động lực tăng trưởng thương mại của một số ngành, địa phương, đề xuất nhu cầu phối hợp với các Thương vụ Việt Nam để hỗ trợ doanh nghiệp vượt khó, mở rộng thị trường.

Điều hành xuất khẩu linh hoạt, giao 'KPI thị trường' cho các thương vụ

Chia sẻ về giải pháp điều hành xuất khẩu năm 2026, đề xuất giao nhiệm vụ các thương vụ để góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 15 - 16% tại hội nghị, ông Nguyễn Anh Sơn - Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, cho biết bức tranh xuất nhập khẩu của Việt Nam trong hai tháng đầu năm 2026 tiếp tục ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực, tạo nền tảng quan trọng để hướng tới mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu hai con số trong cả năm.

Theo số liệu tổng hợp, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam trong hai tháng đầu năm đạt 76,39 tỷ USD, tăng 18,3% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mục tiêu tăng trưởng 15 - 16% mà Chính phủ đặt ra cho năm 2026. Xét theo khu vực thị trường, xuất khẩu của Việt Nam duy trì tăng trưởng ở hầu hết các thị trường lớn. 

Để duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu trong năm 2026, Cục Xuất nhập khẩu đề xuất Bộ Công Thương tiếp tục theo dõi sát diễn biến thương mại toàn cầu, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan để triển khai các giải pháp điều hành linh hoạt. Theo đó, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với các bộ, ngành như Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và Bộ Xây dựng nhằm triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu.

Ông Nguyễn Anh Sơn - Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Cấn Dũng

Một trong những giải pháp quan trọng được Cục Xuất nhập khẩu đề xuất là tăng cường vai trò của hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài trong việc thúc đẩy xuất khẩu. Theo ông Nguyễn Anh Sơn, Bộ Công Thương sẽ nghiên cứu giao chỉ tiêu cụ thể (KPI) cho từng thương vụ, gắn với từng khu vực thị trường. Các thương vụ sẽ phối hợp với Cục Xúc tiến thương mại và các đơn vị liên quan để hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm đối tác, mở rộng thị trường và khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do.

Bên cạnh các giải pháp từ cơ quan quản lý, Cục Xuất nhập khẩu cũng khuyến nghị hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp xuất khẩu nâng cao năng lực quản trị rủi ro trong thương mại quốc tế. Các hiệp hội cần tăng cường cung cấp thông tin thị trường cho hội viên, đặc biệt là những cảnh báo về thay đổi chính sách thương mại, tiêu chuẩn kỹ thuật và rào cản thương mại.

Thực tế cho thấy, trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiếp tục biến động, việc duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành Công Thương trong năm 2026. Để đạt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu từ 15-16%, Bộ Công Thương đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, trong đó hoạt động xúc tiến thương mại và vai trò của hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài được coi là yếu tố then chốt.

Đại diện các đơn vị tham dự hội nghị. Ảnh: Cấn Dũng

Đánh giá về hiệu quả của các hoạt động xúc tiến thương mại thời gian qua, ông Vũ Bá Phú - Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết các chương trình kết nối giữa doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng, địa phương với hệ thống thương vụ đã và đang mang lại hiệu quả tích cực trong việc hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường.

“Chúng tôi mong muốn tiếp tục phối hợp chặt chẽ với hệ thống thương vụ để triển khai hiệu quả các hoạt động xúc tiến thương mại, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu của năm 2026”, ông Phú nhấn mạnh.

Để duy trì và thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu trong thời gian tới, Cục Xúc tiến thương mại cho rằng cần tiếp tục phát huy vai trò của các hoạt động xúc tiến thương mại tại các thị trường trọng điểm.

Trong các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu, việc duy trì sự hiện diện của doanh nghiệp Việt Nam tại các hội chợ, triển lãm chuyên ngành lớn trên thế giới tiếp tục được xem là kênh xúc tiến thương mại quan trọng. Thông qua các sự kiện này, doanh nghiệp không chỉ quảng bá sản phẩm mà còn mở rộng mạng lưới đối tác và từng bước nâng cao hình ảnh, vị thế của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế

Ông Vũ Bá Phú - Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương)

Bên cạnh việc củng cố các thị trường truyền thống, việc tìm kiếm các động lực tăng trưởng mới cho xuất khẩu cũng cần được chú trọng, đặc biệt thông qua việc phát triển thêm các ngành hàng mới và mở rộng thị trường tiêu thụ. Trong quá trình này, sự phối hợp giữa Cục Xúc tiến thương mại, các hiệp hội ngành hàng và hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các thị trường tiềm năng.

Ông Phú cho rằng, việc chủ động phát hiện các cơ hội thị trường, đa dạng hóa sản phẩm xuất khẩu và tăng cường kết nối giao thương sẽ góp phần tạo thêm dư địa tăng trưởng cho xuất khẩu trong thời gian tới. Đặc biệt, với sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, hệ thống thương vụ và cộng đồng doanh nghiệp, hoạt động xúc tiến thương mại được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng góp quan trọng vào việc mở rộng thị trường xuất khẩu, qua đó hỗ trợ thực hiện mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu của năm 2026.