Bộ trưởng Bộ Công Thương trả lời Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai

Việt Nam đã hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới, hầu hết các hạn chế về thuế quan được xóa bỏ. Tuy nhiên đối với các nước phát triển thì hàng rào phi thuế quan ngày càng chặt chẽ hơn để bảo vệ kinh tế của từng quốc gia. Đối với Việt Nam hội nhập càng sâu nhưng hàng rào phi thuế quan chưa được quan tâm đúng mức, hàng hóa nhập khẩu vào Việp Nam chưa được kiểm tra theo quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia nhằm bảo vệ hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam và bảo vệ Quyền lợi Người tiêu dùng, chính điều này đã ảnh hưởng nhiều đến sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong nước và chưa bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Việt Nam. Đề nghị các Bộ ngành nghiên cứu để ban hành các tiêu chuẩn kỹ thuật bảo hộ hàng sản xuất trong nước.

Việt Nam là thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), do vậy phải tuân thủ các quy định tại các Hiệp định của WTO, trong đó có Hiệp định hàng rào kỹ thuật trong thương mại (Hiệp định TBT). TBT bao gồm các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật mà một nước áp dụng đối với hàng hóa nhập khẩu và/hoặc quy trình đánh giá sự phù hợp của hàng hóa nhập khẩu đối với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đó (còn gọi là biện pháp kỹ thuật nhằm đảm bảo tiêu chuẩn, chất lượng sản phẩm).
Dưới sự chỉ đạo thống nhất của Chính phủ, các Bộ, ngành và địa phương chủ động phối hợp nghiên cứu xây dựng, áp dụng các biện pháp kỹ thuật nhằm quản lý chất lượng hàng hóa nhập khẩu, nhất là đối với các mặt hàng không thiết yếu cần hạn chế nhập khẩu, các mặt hàng trong nước đã sản xuất được và đáp ứng yêu cầu chất lượng; đảm bảo hình thành một rào cản kỹ thuật ngăn chặn kịp thời việc nhập khẩu hàng hóa kém chất lượng, không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, máy móc, thiết bị và công nghệ lạc hậu, có khả năng làm tổn hại môi trường, tiêu hao nhiều năng lượng, nguyên liệu.
Theo báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ, số lượng Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) hiện hành có trên 10.500 TCVN. Trong đó, tỷ lệ hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực, tiêu chuẩn nước ngoài tiên tiến đạt 51% (ISO, IEC, CODEX).
Hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) bắt buộc áp dụng được hình thành và phát triển trên cơ sở quy định của Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật và Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa. Vai trò của các QCVN ngày càng trở nên quan trọng và là công cụ quản lý của các Bộ, ngành nhằm đáp ứng kịp thời yêu cầu quản lý, ngăn chặn các sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ kém chất lượng ảnh hưởng đến môi trường sức khỏe, bảo vệ lợi ích quốc gia, lợi ích doanh nghiệp và người tiêu dùng. Theo lĩnh vực được phân công, các Bộ, ngành đã và đang đẩy mạnh việc xây dựng các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, đến nay đã có khoảng 770 QCVN được ban hành.
Những quy định về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật của Việt Nam đã phần nào đáp ứng được mục tiêu cung cấp những yêu cầu về kỹ thuật đối với sản phẩm, hàng hóa nhập khẩu (hoặc trực tiếp hoặc tham chiếu những quy định về tiêu chuẩn) nhằm mục đích bảo vệ cuộc sống và sức khỏe con người, bảo vệ môi trường sinh thái và đa dạng sinh học.