Bộ trưởng Bộ Công Thương trả lời Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hậu Giang

Hiện nay, thị trường quảng cáo, mua bán, giao dịch bằng thương mại điện tử ngày càng phát triển. Bên cạnh mặt tích cực thì còn rất nhiều tổ chức, cá nhân chưa tuân thủ quy định pháp luật về Luật quảng cáo, Luật Giao dịch điện tử, Luật Chất lượng sản phẩm hàng hoá… Kiến nghị tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra trên lĩnh vực quảng cáo và giao dịch thương mại điện tử (mua bán online), nhằm bảo vệ người tiêu dùng, chống thất thu thuế và gian lận thương mại, xử lý nghiêm đối với những cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm pháp luật; công bố thông tin đối với những cá nhân, tổ chức vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng để Nhân dân biết và phòng ngừa.

Hiện nay, công tác thanh tra, xử lý vi phạm về thương mại điện tử (TMĐT) được chú trọng, đã có nhiều hành vi vi phạm về TMĐT đã được phát hiện và xử lý kịp thời. Trên cơ sở các quy định tại Nghị định số 52/2013/NĐ-CP ngày 16/5/2013 của Chính phủ về thương mại điện tử, Bộ Công Thương đã tiến hành thanh tra, kiểm tra nhiều trường hợp vi phạm hành chính trong TMĐT, xử lý nhiều trường hợp vi phạm liên quan đến hàng giả hàng nhái trên môi trường mạng. Cụ thể, tổng mức xử phạt vi phạm hành chính năm 2015 là 3,5 tỷ đồng, năm 2016 là 4.5 tỷ VNĐ và năm 2017 là gần 6 tỷ đồng, năm 2018 là 7 tỷ đồng.
Thông qua Cổng thông tin Quản lý hoạt động TMĐT tại địa chỉ www.online.gov.vn, Bộ Công Thương đã tiếp nhận nhiều thông tin phản ánh của các tổ chức, cá nhân về các trường hợp vi phạm liên quan đến TMĐT, đây cũng là địa chỉ các thông tin cảnh báo được đăng tải đến người tiêu dùng.
Nhằm tăng cường hoạt động quản lý, giám sát hàng hóa trên môi trường mạng, tạo niềm tin cho người tiêu dùng trong hoạt động mua sắm trực tuyến, bảo vệ các thương nhân, tổ chức kinh doanh lành mạnh và thúc đẩy thương mại điện tử phát triển, trong thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ triển khai các hoạt động sau:
1. Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và thể chế
- Nghiên cứu, đề xuất, sửa đổi, bổ sung các quy định về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực thương mại điện tử đặc biệt với đối tượng cung cấp thông tin hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng cấm tại Nghị định sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một số điều của Nghị định số 185/2013/NĐ-CP ngày 15/11/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán nguồn gốc xuất xứ, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo quy định tại Nghị định số 124/2015/NĐ-CP ngày 19/11/2015 của Chính phủ.
- Thực hiện rà soát Nghị định số 52/2013/NĐ-CP ngày 16/5/2013 của Chính phủ về Thương mại điện tử, đặc biệt các nội dung liên quan tới (i) điều kiện thiết lập các website và ứng dụng thương mại điện tử để kinh doanh các nhóm mặt hàng dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, dược liệu và vị thuốc y học cổ truyền…(ii) minh bạch hóa thông tin sản phẩm, các thông tin cụ thể cần phải đăng tải khi bán hàng, thông tin về người bán, v.v…(iii) các mô hình kinh doanh mới…
2. Tăng cường sự tham gia của xã hội trong công tác phòng chống hàng giả, hàng nhái
- Dự kiến trong Quý IV năm 2019, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với Ban chỉ đạo 389 Quốc gia tiếp tục chủ trì và mở rộng triển khai lễ ký cam kết “Nói không với hàng giả trong TMĐT”. Đồng thời tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền để hoạt động này lan tỏa rộng rãi trong doanh nghiệp TMĐT, đặc biệt là đối với các sàn giao dịch TMĐT điện tử và người tiêu dùng.
- Đẩy mạnh và đa dạng hóa công tác tiếp nhận phản ánh, tố cáo về hàng giả, hàng nhái. Đặc biệt là phản ánh trực tuyến thông qua Cổng thông tin quản lý hoạt động TMĐT (online.gov.vn). Đồng thời triển khai Giải pháp tổng thể thí điểm quốc gia về quản lý, giám sát và bảo vệ người tiêu dùng trong thương mại điện tử, xây dựng cơ sở dữ liệu doanh nghiệp và website, hỗ trợ cho các lực lượng QLTT tại các địa phương có công cụ tra cứu và xử lý tranh chấp, phản ánh và các vi phạm về hàng giả.
- Đẩy mạnh xúc tiến làm việc với Facebook để hợp tác, xử lý nhanh các vấn đề liên quan tới bán hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên facebook.
3. Nâng cao năng lực thực thi pháp luật về thương mại điện tử
- Đẩy mạnh đào tạo, tập huấn cho các cán bộ quản lý nhà nước về thương mại điện tử, các cán bộ thực thi công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trong TMĐT của Bộ Công Thương, các Sở Công Thương và các đơn vị thuộc Tổng cục Quản lý thị trường. Đặc biệt các kỹ năng liên quan tới điều tra, thu thập chứng cứ, thông tin đối tượng.
- Tập huấn, đào tạo cho các doanh nghiệp, đặc biệt các chủ sở hữu các nhãn hiệu đã được bảo hộ nhằm tạo cơ chế thuận lợi trong việc giải quyết khiếu nại, thẩm tra, xác minh và giám định các sản phẩm hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
4. Tăng cường phối hợp, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm
- Tăng cường công tác phối hợp rà soát, trao đổi và cung cấp thông tin giữa các đơn vị để tiến hành thanh tra, kiểm tra các đối tượng lợi dụng thương mại điện tử để kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
- Đẩy mạnh công tác phối hợp giữa các cơ quan liên quan trong việc thanh tra, kiểm tra, kiểm soát hoạt động lợi dụng TMĐT để kinh doanh hàng giả, hàng nhái. Đặc biệt là phối hợp với các đơn vị bán tên miền và cung cấp dịch vụ máy chủ, ngân hàng, viễn thông, Công an trong việc xác minh đối tượng để kiểm tra và xử lý vi phạm.
- Kiểm tra rà soát, phân loại danh sách các website, ứng dụng thương mại điện tử kinh doanh các nhóm mặt hàng dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, dược liệu và vị thuốc y học cổ truyền và nhóm các mặt hàng xuất hiện nhiều giả, hàng nhái xuất hiện nhiều trên mạng như thời trang, quần áo, giầy dép, túi xách, đồng hồ... và các nhóm mặt hàng kinh doanh có điều kiện khác, từ đó đề xuất kiểm tra, xử lý.- Trên thực tế hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ không chỉ bán trên môi trường mạng mà vẫn được bày bán công khai tại các cửa hàng, chợ, trung tâm thương mại,v.v… 

Thương mại điện tử chỉ là phương thức kinh doanh mới bên cạnh phương thức kinh doanh truyền thống, vấn đề cuối cùng là phải kiểm soát được nguồn gốc xuất xứ của hàng hóa, hàng hóa được sản xuất làm giả ngay tại Việt Nam hay nhập khẩu qua các cửa khẩu, hay nhập lậu theo đường tiểu ngạch…

Để giải quyết hiệu quả và triệt để vấn đề, không chỉ riêng Bộ Công Thương mà cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan như Công An, Ngân hàng, Hải quan, Thông tin và truyền thông cùng các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành (đối với từng nhóm mặt hàng) để kiểm soát hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ ngay tại các cơ sở sản xuất trong nước và tại các cửa khẩu.