Bộ trưởng Bộ Công Thương trả lời Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Bình Định
Bộ trưởng Bộ Công Thương trả lời Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Bình Định
Bộ Công Thương xin được trả lời Đại biểu về vấn đề này như sau:
Trên mặt trận chống buôn lậu và gian lận thương mại:
Trước hết về quan điểm chỉ đạo, Bộ Công Thương đã chỉ đạo triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả như: triển khai kịp thời các nghị quyết, chỉ đạo của Chính phủ, Ban chỉ đạo 389 quốc gia, đôn đốc sửa đổi, bổ sung các văn bản, chính sách về công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại; chỉ đạo lực lượng Quản lý thị trường mở các đợt cao điểm trong công tác tra, kiểm soát ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động thương mại trên thị trường nội địa.
Với trách nhiệm quản lý nhà nước đối với lực lượng Quản lý thị trường, trong thời gian qua, Bộ Công Thương đã quan tâm, chú trọng công tác xây dựng lực lượng Quản lý thị trường như xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật về đào tạo, bồi dưỡng; ban hành Thông tư số 13/2014/TT-BCT quy định về hoạt động công vụ của công chức Quản lý thị trường, Chỉ thị số 14/CT-BCT của Bộ trưởng Bộ Công Thương về thực hiện một số biện pháp cấp bách nâng cao chất lượng hoạt động công vụ của công chức Quản lý thị trường với nội dung tổ chức cuộc vận động trong toàn lực lượng Quản lý thị trường với chủ đề “Rèn tác phong chính quy, luyện ứng xử văn hóa”; chấn chỉnh tác phong, thái độ ứng xử, phương pháp làm việc, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ công chức Quản lý thị trường; tăng cường công tác quản lý, giám sát, kiểm tra, hoạt động công vụ của công chức do cấp mình quản lý để chấn chỉnh, ngăn ngừa, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật.
Mặc dù Bộ Công Thương đã quan tâm, chú trọng công tác xây dựng lực lượng Quản lý thị trường, nhưng thực tế vẫn còn hiện tượng bao che, nương nhẹ trong xử lý vi phạm, đôi khi là bỏ lọt hành vi vi phạm dẫn đến còn có công chức Quản lý thị trường địa phương bị xử lý, kỷ luật, cụ thể: năm 2014 có 28 trường hợp bị kỷ luật; năm 2015 có 21 trường hợp, cá biệt có 4 công chức bị khởi tố hình sự; năm 2016 có 16 trường hợp bị kỷ luật, trong đó có công chức là Lãnh đạo Chi cục Quản lý thị trường, là Đội trưởng Đội Quản lý thị trường,
Để xảy ra sự buông lỏng quản lý trên mặt trận chống buôn lậu, gian lận thương mại trong thị trường nội địa có một phần trách nhiệm của Bộ Công Thương; trách nhiệm của chính quyền các địa phương được giao quản lý, sử dụng công chức Chi cục Quản lý thị trường, trực tiếp chỉ đạo quản lý thị trường trong công tác kiểm tra, kiểm soát, xử lý vi phạm trên địa bàn (Cơ cấu tổ chức của Quản lý thị trường hiện nay: ở Trung ương có Cục Quản lý thị trường trực thuộc Bộ Công Thương, chỉ được giao 62 biên chế; cấp tỉnh có 63 Chi cục Quản lý thị trường chịu sự chỉ đạo, điều hành trực tiếp của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Sở Công Thương, với tổng số 6.555 công chức, người lao động).
Giải pháp trong thời gian tới:
- Chủ động phối hợp với Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố trong công tác chỉ đạo điều hành và quản lý, sử dụng công chức quản lý thị trường, đặc biệt là các địa bàn trọng điểm, dễ phát sinh tiêu cực;
- Xây dựng đề án kiện toàn cơ cấu tổ chức lực lượng Quản lý thị trường tập trung thống nhất từ trung ương đến địa phương để đảm bảo sự chỉ đạo, điều hành, quản lý và sử dụng công chức;
- Tăng cường thực hiện công tác kiểm tra nội bộ việc chấp hành pháp luật trong hoạt động kiểm tra, xử lý vi phạm hành chính tại các Chi cục Quản lý thị trường.
Về chính sách biên mậu
Hoạt động thương mại biên giới bao gồm:
- Hoạt động mua bán hàng hóa qua biên giới của thương nhân.
- Hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa của cư dân biên giới.
- Hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa tại chợ biên giới, chợ cửa khẩu và chợ trong Khu kinh tế cửa khẩu.
- Dịch vụ hỗ trợ thương mại tại khu vực cửa khẩu, lối mở biên giới.
Về cửa khẩu, hoạt động thương mại biên giới được thực hiện tại các cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu chính (hay cửa khẩu song phương), cửa khẩu phụ, lối mở biên giới:
- Cửa khẩu quốc tế được mở cho người, phương tiện của Việt Nam và nước ngoài xuất cảnh, nhập cảnh; hàng hóa, vật phẩm xuất khẩu, nhập khẩu.
- Cửa khẩu chính (cửa khẩu song phương) được mở cho người, phương tiện Việt Nam và nước láng giềng có chung cửa khẩu xuất cảnh, nhập cảnh; hàng hóa, vật phẩm xuất khẩu, nhập khẩu.
- Cửa khẩu phụ được mở cho người, phương tiện Việt Nam và nước láng giềng thuộc tỉnh biên giới hai bên xuất cảnh, nhập cảnh; hàng hóa, vật phẩm xuất khẩu, nhập khẩu.
- Lối mở biên giới được mở cho cư dân biên giới hai bên, phương tiện, hàng hóa của cư dân biên giới hai bên qua lại và các trường hợp khác nhằm thực hiện chính sách thương mại biên giới theo quy định của Thủ tướng Chính phủ.
Tại các cửa khẩu quốc tế và cửa khẩu quốc tế và các cửa khẩu song phương, hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa có sự thống nhất quản lý của các lực lượng chức năng chuyên ngành gồm Hải quan, Biên phòng, Kiểm dịch và các lực lượng khác
Công tác quản lý tại cửa khẩu biên giới đất liền được thực hiện thống nhất, đồng bộ, phối hợp chặt chẽ, có trật tự, có nề nếp. Điều này, một mặt tạo điều kiện thuận lợi, thúc đẩy các hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa, xuất nhập cảnh người, phương tiện giao thông vận tải qua các cửa khẩu theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, mặt khác các lực lượng chức năng chuyên ngành thường xuyên kiểm tra, giám sát lẫn nhau và phối hợp chặt chẽ trong quản lý.
Cửa khẩu phụ, lối mở biên giới được thực hiện hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa khi đáp ứng đủ các điều kiện
a) Đủ các lực lượng quản lý chuyên ngành Hải quan, Biên phòng và Kiểm dịch hoạt động thường xuyên tại cửa khẩu phụ, lối mở biên giới.
b) Cơ sở hạ tầng kỹ thuật bảo đảm quản lý nhà nước, bao gồm trụ sở làm việc của các lực lượng chức năng; khu vực kiểm tra, kiểm soát, giám sát; khu vực kho, bến bãi tập kết hàng hóa; đường giao thông; trang thiết bị và các điều kiện cần thiết khác.
Hơn nữa, hoạt động xuất nhập khẩu tại các cửa khẩu phụ, lối mở biên giới được quản lý chặt chẽ về thương nhân và mặt hàng:
Thứ nhất, chỉ những thương nhân đáp ứng đủ điều kiện do Ủy ban nhân dân tỉnh biên giới phối hợp với Bộ Công Thương lựa chọn mới được thực hiện hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa tại các cửa khẩu phụ, lối mở biên giới.
Thứ hai, hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua các cửa khẩu phụ, lối mở biên giới không những chỉ phải đáp ứng quy định của pháp luật hiện hành mà còn chịu sự điều hành theo nguyên tắc khuyến khích xuất khẩu và kiểm soát nhập khẩu trong các trường hợp cụ thể. Hàng hóa xuất khẩu qua các cửa khẩu phụ, lối mở biên giới chủ yếu là các mặt hàng nông, lâm, thủy, hải sản trong nước; còn chỉ cho nhập khẩu những mặt hàng nguyên, nhiên vật liệu, vật tư cần thiết phục vụ sản xuất trong nước qua cửa khẩu phụ, lối mở biên giới.
Như vậy, hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa tại các cửa khẩu phụ, lối mở biên giới đáp ứng những yêu cầu quản lý về điều kiện cửa khẩu, điều kiện thương nhân, điều kiện hàng hóa.
Nói tóm lại, khi thực hiện chính sách biên mậu cho phép xuất khẩu/ nhập khẩu tại các cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu chính/ cửa khẩu phụ, lối mở biên giới trong thời gian vừa qua cũng như trong giai đoạn tới được phối hợp quản lý và điều hành chặt chẽ, hầu như không bị sơ hở cũng như khó có khả năng lợi dụng để ảnh hưởng đến thất thoát cho ngân sách nhà nước./.
