Đổi mới hoạt động khuyến công, tạo động lực phát triển công nghiệp phía Nam

Ngày 23/10/2026, tại Nhà thi đấu Phú Thọ (TP. Hồ Chí Minh), Hội nghị Khuyến công các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam lần thứ XVI được tổ chức với sự tham gia của đại diện các Sở Công Thương, đơn vị thực hiện nhiệm vụ khuyến công, chính quyền cơ sở và cộng đồng doanh nghiệp trong khu vực.

Hội nghị tập trung đánh giá kết quả công tác khuyến công năm 2025 và 9 tháng năm 2026; trao đổi những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các đề án, đồng thời xác định định hướng, giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động trong thời gian tới.

Năm 2026 là năm đầu triển khai Chương trình khuyến công giai đoạn 2026 - 2030, đồng thời đánh dấu việc chuyển giao nhiệm vụ quản lý nhà nước về khuyến công về Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương). Đây là thời điểm quan trọng để rà soát phương thức tổ chức, triển khai chính sách, hướng tới gắn kết hoạt động khuyến công chặt chẽ hơn với mục tiêu phát triển công nghiệp địa phương.

Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp Đỗ Thị Minh Trâm phát biểu tại Hội nghị

Khuyến công tiếp tục hỗ trợ sản xuất, song còn nhiều dư địa nâng cao hiệu quả

Mặc dù còn khó khăn về tổ chức bộ máy và tiến độ triển khai, hoạt động khuyến công tại khu vực phía Nam vẫn ghi nhận những kết quả cụ thể.

Trong 9 tháng năm 2026, các địa phương đã hỗ trợ 2 mô hình trình diễn kỹ thuật và 63 cơ sở công nghiệp nông thôn trong chuyển giao công nghệ, ứng dụng máy móc tiên tiến và xử lý ô nhiễm môi trường. Các hoạt động xúc tiến thương mại, bình chọn và giới thiệu sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu tiếp tục được duy trì.

Kết quả này cho thấy chính sách khuyến công tiếp tục phát huy vai trò hỗ trợ cơ sở sản xuất đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh.

Tuy nhiên, theo báo cáo tại hội nghị, hoạt động khuyến công vẫn còn những hạn chế cần khắc phục. Trong kế hoạch năm 2025 và 2026, các địa phương trong khu vực gần như chưa có đề án điểm hoặc nội dung hỗ trợ liên doanh, liên kết sản xuất.

Thực tế này cho thấy việc xây dựng đề án còn thiên về hỗ trợ từng cơ sở riêng lẻ, chưa khai thác tương xứng tiềm năng liên kết vùng, kết nối sản xuất với chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

Công tác tổ chức thực hiện cũng đứng trước những yêu cầu mới. Cả 8 địa phương trong khu vực đều có đơn vị sự nghiệp thực hiện nhiệm vụ khuyến công. Tuy nhiên, trong tổng số 260 người làm việc tại các đơn vị này, chỉ có 75 cán bộ trực tiếp triển khai hoạt động khuyến công đến cơ sở.

Trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc bảo đảm nhân lực, kiện toàn đầu mối phối hợp và nâng cao năng lực thực thi chính sách là những vấn đề cần được ưu tiên giải quyết.

Phó giám đốc Sở Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Nguyên Phương phát biểu tại Hội nghị

Chuyển từ phân bổ hỗ trợ sang tạo năng lực phát triển

Phát biểu kết luận hội nghị, bà Đỗ Thị Minh Trâm - Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) - đánh giá khu vực phía Nam có nhiều lợi thế về vùng nguyên liệu nông nghiệp, thủy sản, công nghiệp chế biến, thị trường tiêu thụ, hệ thống logistics và khả năng liên kết vùng.

Trong đó, TP. Hồ Chí Minh giữ vai trò đầu mối kết nối công nghệ, thương mại, dịch vụ và thị trường, tạo điều kiện để các địa phương phát triển chế biến sâu, nâng cao giá trị sản phẩm và tham gia chuỗi cung ứng.

Theo Phó Cục trưởng Đỗ Thị Minh Trâm, những lợi thế này đặt ra yêu cầu đổi mới cách tiếp cận trong hoạt động khuyến công, chuyển từ hỗ trợ từng cơ sở riêng lẻ sang thúc đẩy năng lực sản xuất và gia tăng giá trị theo chuỗi.

Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng công nghiệp đặt ra ở mức cao, khuyến công không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ đầu tư máy móc, thiết bị mà cần góp phần hình thành năng lực sản xuất mới, thúc đẩy ứng dụng công nghệ, nâng cao năng suất và mở rộng thị trường cho doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn.

Theo đó, hiệu quả hoạt động khuyến công không chỉ được đánh giá bằng số lượng đề án hay tỷ lệ giải ngân, mà quan trọng hơn là năng lực sản xuất, giá trị gia tăng, thị trường, đơn hàng và nguồn lực xã hội được tạo ra sau hỗ trợ.

Phó Cục trưởng Đỗ Thị Minh Trâm đề nghị các địa phương khẩn trương cụ thể hóa kết luận hội nghị thành nhiệm vụ có đầu mối, tiến độ và kết quả kiểm chứng được; chủ động tổng hợp khó khăn, vướng mắc vượt thẩm quyền để gửi Cục Công nghiệp nghiên cứu, hướng dẫn hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền.

Để hoàn thành kế hoạch năm 2026 và tạo nền tảng triển khai nhiệm vụ năm 2027, các địa phương cần tập trung rà soát, tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các đề án; đồng thời lấy hiệu quả thực chất làm tiêu chí đánh giá, thay vì chỉ chú trọng tỷ lệ giải ngân.

Về lâu dài, hoạt động khuyến công cần đổi mới theo hướng tăng cường liên kết chuỗi, gắn vùng nguyên liệu với chế biến sâu và thị trường tiêu thụ; ưu tiên ứng dụng công nghệ tiên tiến, nâng cao năng suất, tiết kiệm năng lượng và chuyển đổi xanh.

Cùng với đó, cần triển khai đồng bộ các chính sách khuyến công mới, củng cố hệ thống tổ chức thực hiện, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, nhất là trong điều kiện vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu gắn với nhu cầu thị trường. Hoạt động hỗ trợ sau bình chọn cần được chú trọng nhằm giúp sản phẩm nâng cao sức cạnh tranh, mở rộng kênh phân phối và tiếp cận khách hàng.

Đồng thời, các địa phương cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, theo dõi và đánh giá hiệu quả sau hỗ trợ, bảo đảm nguồn lực khuyến công tạo ra những chuyển biến có thể đo lường về năng lực sản xuất, doanh thu, việc làm và giá trị gia tăng.

Về phía Cục Công nghiệp, đơn vị sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các Sở Công Thương và hệ thống khuyến công địa phương nhằm tháo gỡ khó khăn, nâng cao chất lượng đề án và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy triển khai chính sách, Phó Cục trưởng Đỗ Thị Minh Trâm đề nghị chuyển từ phân bổ hỗ trợ sang tạo năng lực phát triển. Trong đó, ngân sách nhà nước giữ vai trò dẫn dắt; công nghệ và năng suất là động lực; doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn là chủ thể; hiệu quả sản xuất, giá trị gia tăng và thị trường là thước đo.

Với định hướng này, hoạt động khuyến công khu vực phía Nam được kỳ vọng sẽ tiếp tục đổi mới cả về nội dung và phương thức triển khai, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của cơ sở công nghiệp nông thôn, thúc đẩy liên kết sản xuất và đóng góp vào mục tiêu phát triển công nghiệp nhanh, hiệu quả, bền vững.