Bản tin thị trường Úc từ ngày 16-23/10/2026

1. Nhận định về triển vọng kinh tế Úc của Phó Thống đốc Ngân hàng Dự trữ 

Phát biểu tại Hội nghị Đầu tư Úc và New Zealand 21/10 tại Sydney, Phó Thống đốc Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) Andrew Hauser cảnh báo triển vọng lạm phát của Úc đã “xấu đi đáng kể” so với dự báo trong Báo cáo Chính sách Tiền tệ tháng 8/2026. Ba rủi ro lạm phát mà RBA nêu từ tháng 8 bao gồm: khủng hoảng Trung Đông kéo dài làm giá dầu tăng, làn sóng đầu tư AI và công nghệ thúc đẩy cầu, cùng áp lực năng lực sản xuất trong nước - đã trở nên rõ rệt hơn.

Ông cho biết giá dầu hiện cao hơn khoảng một phần ba so với giả định đưa ra hồi tháng 8; làn sóng đầu tư công nghệ và AI đang đẩy CPI tăng; trong khi các thành phần dịch vụ thị trường, vốn gắn trực tiếp với áp lực năng lực, đang tăng mạnh nhất. RBA cũng lo ngại lạm phát duy trì cao trong thời gian dài có thể khiến kỳ vọng của doanh nghiệp và người dân dịch chuyển khỏi mục tiêu, từ đó dẫn đến “hiệu ứng lan tỏa thứ cấp”.

Về hoạt động kinh tế, Phó Thống đốc nhận định bức tranh phân hóa: chính sách tiền tệ thắt chặt, giá dầu cao và thị trường nhà ở điều chỉnh đang làm chậm tăng trưởng, tiêu dùng và lao động; song nhu cầu từ các đối tác thương mại châu Á và làn sóng đầu tư trung tâm dữ liệu tiếp tục là động lực nâng đỡ nền kinh tế. Trước tình hình trên, RBA đối mặt lựa chọn khó: tiếp tục thắt chặt để ngăn lạm phát bám rễ, chấp nhận hoạt động kinh tế và việc làm suy yếu; hoặc tạm dừng để bảo vệ thị trường lao động nhưng chấp nhận rủi ro lạm phát tăng cao hơn về sau.

2. Đảng Lao động kêu gọi Liên minh ủng hộ thỏa thuận thương mại với EU

Chính phủ Úc ngày 19/10 kêu gọi Liên minh đối lập (đứng đầu là đảng Tự do) ủng hộ dự luật phê chuẩn Hiệp định thương mại tự do Úc–EU, sau khi đảng Tự do tuyên bố sẽ phản đối văn bản này tại Quốc hội. Hiệp định được công bố vào tháng 3 sau tám năm đàm phán, nhưng hiện vẫn chưa được Quốc hội Úc phê chuẩn. Theo SBS News, người tiêu dùng Úc được kỳ vọng tiếp cận thực phẩm, rượu vang, ô tô và quần áo châu Âu giá rẻ hơn; tuy nhiên, nông dân chăn nuôi thịt và ngành thép trong nước cho rằng họ không được hưởng lợi tương xứng từ thỏa thuận này.

Bộ trưởng Thương mại Don Farrell kêu gọi Liên minh xem xét lại lập trường. Ông nhấn mạnh hiệp định có giá trị 10 tỷ AUD ngay khi có hiệu lực và có thể tăng lên 30 tỷ AUD trong tương lai. Ông đánh giá đây là thỏa thuận tốt cho Úc, tạo cơ hội hợp tác với các quốc gia cùng ủng hộ thương mại tự do và công bằng. 

Liên quan đến đề xuất tăng thuế GST lên 15%, cùng ngày, Bộ trưởng Dịch vụ Xã hội Tanya Plibersek khẳng định chính phủ không xem xét nâng thuế hàng hóa và dịch vụ (GST) từ 10% lên 15%, bất chấp đề xuất của Viện Nghiên cứu Grattan rằng biện pháp này có thể giúp ngân sách thu thêm 76 tỷ AUD mỗi năm. Bà Tanya Plibersek cho rằng người dân sẽ chịu tác động trực tiếp qua giá hàng hóa tăng, dù có thể được bù đắp bằng giảm thuế hoặc phúc lợi. 

3. Tập đoàn Fortescue lo ngại sụt giảm sản lượng do bế tắc đàm phán kéo dài với Trung Quốc

Một trong những tập đoàn khai khoáng lớn nhất Úc - Fortescue đã cảnh báo nguy cơ phải cắt giảm sản lượng khai thác nếu chiến thuật gây sức ép của Trung Quốc tiếp tục kéo dài. Hiện nay gần như toàn bộ quặng sắt của Fortescue khai thác được xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc. Tuy nhiên gần đây Tập đoàn Tài nguyên Khoáng sản Trung Quốc (CMRG) đã yêu cầu các nhà máy thép dừng nhập khẩu sản phẩm của Fortescue cho đến khi hai bên đạt được thỏa thuận giá mới.

Ông Dino Otranto, Giám đốc Điều hành lĩnh vực quặng sắt của Fortescue, cho biết lượng tồn kho của tập đoàn sẽ tăng thêm 5 triệu tấn trong tháng 10, tương đương khoảng 30% sản lượng hàng tháng và có thể sẽ tiếp tục tăng cho đến khi bế tắc được giải quyết. Đồng thời ông cũng dự báo, nếu các cuộc đàm phán với CMRG không được hoàn tất trước cuối năm 2026, hoạt động sản xuất có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng, thậm chí có thể phải điều chỉnh giảm sản lượng khai thác.

4.Dự án thủy điện trị giá 1,8 tỷ AUD ở bang NSW bị hủy bỏ

Dự án thủy điện quy mô lớn Oven Mountain với công suất thiết kế 900 megawatt, trị giá 1,8 tỷ AUD ở phía bắc tiểu bang NSW đã vừa bị chủ đầu tư Alinta Energy công bố hủy bỏ. Đây là dự án năng lượng thứ 2 tại tiểu bang NSW bị hủy hỏ trong tháng qua, sau khi tập đoàn điện lực Origin Energy cũng tuyên bố dừng triển khai dự án trang trại điện gió Skye Ridge công suất 870 megawatt gần khu vựcWalcha hồi đầu tháng 10.

Người phát ngôn của Alinta Energy cho biết nguyên nhân chính dẫn đến quyết định dừng dự án là do những thách thức về kinh tế và tiến độ thi công các hạng mục then chốt, bao gồm cả đường dây truyền tải trọng yếu. Trong khi đó, chuyên gia Tristan Edis, giám đốc của nhóm tư vấn Green Energy Markets, cho biết chi phí lưu trữ pin điện trên thị trường đã rẻ đi đáng kể khiến nhiều dự án năng lượng tái tạo quy mô lớn gặp rủi ro cao hơn nếu triển khai.

5. Các nhà bán lẻ lớn tại Úc tăng cường sử dụng AI cho các hoạt động hành chính và tuân thủ

Các hãng bán lẻ lớn nhất tại Úc như Woolworths, JB Hi-Fi và Wesfarmers… đang tăng cường ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ hoạt động. Trong đó, một công cụ AI do công ty công nghệ bán lẻ Supply Scope có trụ sở tại Sydney phát triển đã được các hãng bán lẻ sử dụng phổ biến, giúp tự động hóa các tác vụ văn phòng, hành chính, từ sắp xếp danh sách sản phẩm đến kiểm tra mức độ đáp ứng các quy định về an toàn và tuân thủ. Thống kê cho thấy một trong các nhà bán lẻ đã tiết kiệm được 1,5 triệu AUD do sử dụng tiện ích này. 

Bên cạnh Supply Scope, nhiều sản phẩm công nghệ khác từ các công ty như Paramount Liquor, BuildAI… đang góp phần giúp các nhà bán lẻ hướng đến giải quyết một trong những nút thắt cổ chai lớn nhất trong lĩnh vực bán lẻ, đó là quản lý hàng triệu sản phẩm mà không cần phải liên tục mở rộng đội ngũ nhân sự, giúp cắt giảm, tiết kiệm đáng kể chi phí. 

6. Westpac cắt giảm thêm 140 vị trí trong làn sóng cắt giảm nhân sự tại các ngân hàng Úc

Ngân hàng Westpac của Úc ngày 22/10 thông báo cắt giảm thêm 140 vị trí việc làm, tiếp nối 102 vị trí bị cắt cách đó hai tuần, theo thông tin ngân hàng cung cấp cho Công đoàn Tài chính (FSU). Đây là dấu hiệu cho thấy thị trường nhà ở yếu đi và việc ứng dụng ngày càng rộng rãi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đang tác động đến lực lượng lao động trong ngành tài chính - ngân hàng Úc.

Đợt cắt giảm mới nhắm vào các vị trí trên nhiều bộ phận chuyên môn của Westpac, trong khi đợt trước ảnh hưởng đến các nhóm rủi ro, ngân hàng doanh nghiệp và tài chính. Westpac cho biết sẽ hỗ trợ nhân viên bị ảnh hưởng, nhưng chưa công bố kế hoạch tuyển dụng thay thế. 

Động thái này diễn ra trong bối cảnh các ngân hàng lớn của Úc đang đẩy nhanh tái cấu trúc và tự động hóa để giảm chi phí, trong khi nhu cầu tín dụng nhà ở suy yếu. Việc Westpac liên tiếp cắt nhân sự trong một tháng cho thấy áp lực sắp xếp lại đội ngũ có thể tiếp tục lan rộng trong ngành tài chính Úc.