Khuyến công Quảng Trị: Gia tăng giá trị cho sản phẩm công nghiệp nông thôn

Công nghiệp nông thôn có nhiều dư địa để phát triển

Tỉnh Quảng Trị có địa bàn rộng, nguồn nguyên liệu phong phú, nhiều sản phẩm đặc trưng gắn với nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản cùng lợi thế về vị trí địa kinh tế trên tuyến Hành lang kinh tế Đông - Tây. Những điều kiện này đang mở ra nhiều dư địa để công nghiệp nông thôn phát triển, đồng thời đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hoạt động khuyến công để khai thác hiệu quả hơn các tiềm năng, lợi thế sẵn có.

Từ thực tiễn triển khai tại địa phương, Sở Công Thương tỉnh Quảng Trị cho biết, năm 2025, thông qua nguồn vốn khuyến công quốc gia và địa phương, tỉnh Quảng Trị đã triển khai đồng bộ nhiều hoạt động khuyến công với tổng kinh phí trên 8,3 tỷ đồng. Trong đó, kinh phí khuyến công quốc gia hỗ trợ 1,5 tỷ đồng và kinh phí khuyến công địa phương hỗ trợ gần 6,8 tỷ đồng.

Nguồn lực này đã góp phần tạo thêm động lực để các cơ sở công nghiệp nông thôn đầu tư phát triển sản xuất, đổi mới công nghệ và từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh thị trường ngày càng đòi hỏi cao hơn về chất lượng, hiệu quả sản xuất cũng như khả năng thích ứng với những xu hướng phát triển mới.

Khuyến công góp phần nâng cao sức cạnh tranh cho công nghiệp nông thôn của tỉnh Quảng Trị

Đối với các đề án khuyến công quốc gia, năm 2025, Quảng Trị đã hỗ trợ 3 đề án tập trung vào ứng dụng máy móc, thiết bị và dây chuyền công nghệ tiên tiến. Các đề án được triển khai trong lĩnh vực sản xuất, chế tác Granite; sản xuất nguyên liệu gỗ phục vụ ngành công nghiệp chế biến gỗ; và sản xuất phủ bề mặt acrylic lên tấm nhựa than tre, tấm gỗ công nghiệp.

Trong khi đó, nguồn kinh phí khuyến công địa phương năm 2025 đã hỗ trợ 39 đề án. Các đề án tập trung vào đầu tư dây chuyền sản xuất, máy móc, thiết bị tiên tiến, ứng dụng công nghệ mới nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Hoạt động hỗ trợ được triển khai theo hướng phát huy tiềm năng, thế mạnh và lợi thế về nguồn nguyên liệu của từng vùng, từng ngành hàng. Các lĩnh vực được tập trung gồm chế biến nông, lâm, thủy sản, sản xuất vật liệu xây dựng, mây tre đan, cơ khí... Qua đó, nguồn lực khuyến công đã góp phần khai thác hiệu quả hơn nguồn nguyên liệu tại chỗ, nâng cao giá trị sản phẩm, thúc đẩy phát triển sản xuất, tạo việc làm và thu nhập cho người lao động, đồng thời từng bước nâng cao sức cạnh tranh của công nghiệp nông thôn trên địa bàn tỉnh.

Cùng với hỗ trợ đầu tư sản xuất, công tác phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn cũng được Quảng Trị chú trọng theo hướng gắn sản phẩm với lợi thế của địa phương, nâng cao chất lượng, mẫu mã, thương hiệu và thị trường tiêu thụ. Năm 2025, Quảng Trị có 4 sản phẩm/bộ sản phẩm được công nhận sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia. Ngoài ra, các hoạt động hỗ trợ trưng bày, quảng bá, xúc tiến thương mại, thiết kế bao bì, nhãn mác cũng được triển khai đồng bộ, góp phần đưa các sản phẩm công nghiệp nông thôn của Quảng Trị ngày càng tiếp cận rộng hơn với thị trường.

Chuyển từ hỗ trợ riêng lẻ sang phát triển theo chuỗi giá trị

Bước vào giai đoạn mới, Quảng Trị xác định hoạt động khuyến công cần tiếp tục được đổi mới theo hướng phát huy mạnh hơn tiềm năng, lợi thế của từng vùng, từng ngành hàng. Một trong những định hướng quan trọng là chuyển từ hỗ trợ riêng lẻ sang hỗ trợ theo chuỗi giá trị, gắn sản xuất với chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và thị trường.

Theo đó, hoạt động khuyến công tỉnh Quảng Trị tập trung vào 5 nhóm giải pháp trọng tâm.

Trước hết là đổi mới phương thức hỗ trợ, phát huy tiềm năng và lợi thế của địa phương. Hoạt động khuyến công cần chủ động khảo sát, đánh giá nhu cầu của các cơ sở công nghiệp nông thôn ngay từ cơ sở; xây dựng chương trình khuyến công trên cơ sở tiềm năng, lợi thế của từng vùng, từng ngành hàng và định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Quảng Trị xác định tập trung ưu tiên các ngành có lợi thế như chế biến nông, lâm, thủy sản; sản xuất sản phẩm từ dược liệu; sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu; sản phẩm đặc trưng của địa phương; sản xuất các sản phẩm phục vụ xuất khẩu và các ngành có khả năng tạo nhiều việc làm, tăng thu nhập cho người dân.

Đồng thời, từng bước chuyển từ việc hỗ trợ theo từng đề án riêng lẻ sang xây dựng các chương trình hỗ trợ có tính liên kết, có khả năng tạo tác động lan tỏa trong một ngành hàng hoặc một vùng sản xuất. Đây cũng là định hướng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực khuyến công, tạo sự kết nối giữa các cơ sở sản xuất và mở rộng tác động của hoạt động hỗ trợ từ từng đơn vị riêng lẻ tới cả ngành hàng hoặc vùng sản xuất.

Nhóm giải pháp trọng tâm thứ hai là ưu tiên hỗ trợ đổi mới công nghệ, lấy chuyển đổi xanh và chuyển đổi số làm động lực phát triển. Theo định hướng này, khuyến công Quảng Trị tiếp tục ưu tiên hỗ trợ máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ tiên tiến, tự động hóa. Cùng với đó là khuyến khích sử dụng công nghệ sạch, tiết kiệm năng lượng, sử dụng hiệu quả nguyên liệu, xử lý và tái sử dụng phụ phẩm, giảm phát thải.

Đối với các ngành chế biến nông, lâm, thủy sản, việc tận dụng phụ phẩm để tạo ra các sản phẩm mới được xác định là hướng đi cần được khuyến khích. Cách làm này vừa góp phần giảm chất thải, vừa nâng cao giá trị của chuỗi sản phẩm. Quảng Trị cũng đặt ra hướng nghiên cứu xây dựng các mô hình điểm về “cơ sở công nghiệp nông thôn xanh”, từ đó nhân rộng những giải pháp tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và sử dụng hiệu quả tài nguyên.

Song hành với chuyển đổi xanh là thúc đẩy chuyển đổi số trong các cơ sở công nghiệp nông thôn. Các cơ sở được khuyến khích từng bước ứng dụng tự động hóa và công nghệ số trong quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng và quản trị doanh nghiệp. Đặc biệt, việc từng bước hướng dẫn các cơ sở tiếp cận và ứng dụng trí tuệ nhân tạo được đặt ra trong nhiều hoạt động như xây dựng nội dung quảng bá, phân tích thị trường, chăm sóc khách hàng, thiết kế bao bì, xây dựng thương hiệu và hỗ trợ hoạt động quản trị.

Một trong những định hướng quan trọng của hoạt động khuyến công Quảng Trị trong giai đoạn mới là lấy thị trường và thương hiệu làm trọng tâm. Theo đó, tỉnh tiếp tục định hướng hỗ trợ phát triển các sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, nâng cao chất lượng, mẫu mã, bao bì và nhãn hiệu; tăng cường kết nối với hệ thống phân phối, siêu thị và các thị trường ngoài tỉnh. Cùng với đó, cần xây dựng cơ chế hỗ trợ có trọng tâm đối với những sản phẩm đã có thị trường, có tiềm năng phát triển thành sản phẩm chủ lực và có khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng.

Để công nghiệp nông thôn phát triển bền vững, một yêu cầu khác được đặt ra là tăng cường liên kết giữa các cơ sở công nghiệp nông thôn với vùng nguyên liệu, doanh nghiệp và các tổ chức hỗ trợ. Với những lợi thế đặc thù của địa phương, việc phát triển công nghiệp nông thôn cần gắn chặt với vùng nguyên liệu. Trong đó, hoạt động khuyến công cần đóng vai trò kết nối giữa cơ sở sản xuất với hợp tác xã, vùng nguyên liệu, doanh nghiệp đầu mối, các đơn vị nghiên cứu và tổ chức khoa học công nghệ. 

Trong điều kiện nội dung hỗ trợ ngày càng đa dạng, cán bộ khuyến công không chỉ cần nắm vững chính sách mà còn phải hiểu về công nghệ, thị trường, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và quản trị sản xuất. Vì vậy, cần tăng cường đào tạo, cập nhật kiến thức chuyên môn; nâng cao năng lực khảo sát, tư vấn, xây dựng đề án và đánh giá hiệu quả sau hỗ trợ. Đồng thời, tăng cường kết nối với các chuyên gia, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ để nâng cao chất lượng tư vấn cho các cơ sở công nghiệp nông thôn.