Bộ trưởng Bộ Công Thương trả lời Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bình Dương

Câu số 1: Cử tri phản ánh giá điện, giá xăng dầu liên tục tăng trong thời gian qua gây ảnh hưởng khá lớn đến cuộc sống của người dân và hoạt động sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp. Cử tri cho rằng tất cả các khâu sản xuất kinh doanh cũng như giá cả hàng hóa đều bị tác động bởi việc tăng giá điện, giá xăng dầu. Cử tri đề nghị Chính phủ phải có chính sách ổn định giá cả, nhất là 2 lĩnh vực này, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống người dân cũng như các hoạt động sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp.

Câu số 2: Cử tri không hài lòng và chưa thuyết phục về nội dung giải thích của Bộ Công Thương về việc tăng giá điện như hiện nay. Cử tri đề nghị Bộ Công thương nên làm rõ cơ sở để xây dựng 6 bậc trong biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt, căn cứ vào đời sống sinh hoạt thực tế thì chưa hợp lý, nhất là đối với bậc 1 cho kWh 0 - 50. So với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và sự cải thiện trong thu nhập, đời sống của người dân hiện nay mức 50kWh đầu tiên là quá thấp. Do đó đề nghị phải nới rộng bậc 1 so với hiện tại, nhất là đối với các hộ gia đình còn nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, từ khi sử dụng điện kế điện tử thì không còn nhân viên công ty điện lực đến từng hộ dân để thực hiện đo đếm điện cùng chủ hộ trong khi giải thích, báo cáo với Chính phủ, Bộ Công Thương khẳng định vẫn còn duy trì cách thức này; đồng thời ngành điện không thông báo cho người dân chỉ số tiêu thụ điện mỗi tháng và số tiền phải đóng. Khi người dân đóng tiền điện tại các điểm thu hộ thì chỉ nhận được biên lai thu hộ mà không phải hóa đơn. Cử tri không đồng tình những nội dung báo cáo giải trình của Bộ Công Thương đến Thủ tướng Chính phủ về tình hình điều hành giá điện thời gian qua và cho rằng có lợi ích nhóm trong vấn đề này. Đồng thời, cử tri đề nghị ngành điện phải công khai, minh bạch cách tính giá điện cơ sở mỗi khi có thay đổi về giá điện để người dân biết và giám sát.

Câu số 3: Hiện tượng lợi ích nhóm gắn với quyền lực diễn ra khá nhiều gây khó khăn cho công tác thanh, kiểm tra vì nhóm này gắn chặt quyền lợi với nhau dẫn đến tình trạng tham ô, tham nhũng ngày càng nhiều và hết sức tinh vi, vụ việc xăng giả của Trịnh Sướng ở tỉnh Sóc Trăng cử tri cho rằng có sự bắt tay với chính quyền, xảy ra thời gian dài gây nên bức xúc dư luận, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích người tiêu dùng, điều này cho thấy công tác quản lý hàng gian, hàng giả, hàng kém chất lượng còn rất kém. Cử tri đề nghị tăng cường công tác thanh, kiểm tra xử lý sai phạm các vụ việc trên.
 

1. Về ổn định giá điện:
Nhằm phát triển năng lượng bền vững, đáp ứng nhu cầu sử dụng điện của doanh nghiệp và người dân, đảm bảo tạo môi trường cạnh tranh và nâng cao hiệu quả kinh tế của ngành điện thì giá bán điện cần phản ánh được các chi phí sản xuất, kinh doanh điện cũng như đảm bảo các đơn vị điện lực có lợi nhuận hợp lý, đảm bảo các chỉ tiêu tài chính đáp ứng yêu cầu của các tổ chức tài chính cho vay vốn, từ đó tái đầu tư phát triển và khuyến khích các thành phần kinh tế khác đầu tư phát triển nguồn và lưới điện. Thực hiện mục tiêu trên, trong các năm vừa qua cũng như trong thời gian tới việc điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân đã, đang và sẽ tiếp tục được thực hiện theo cơ chế thị trường trong phạm vi khung giá của mức giá bán lẻ điện bình quân do Thủ tướng Chính phủ quy định (khung giá của mức giá bán lẻ điện bình quân các năm 2016 - 2020 thực hiện theo quy định tại Quyết định số 34/2017/QĐ-TTg ngày 25 tháng 7 năm 2017 của Thủ tướng Chính phủ) và cơ chế điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân quy định tại Quyết định số 24/2017/QĐ-TTg ngày 30 tháng 6 năm 2017 của Thủ tướng Chính phủ. Tuy nhiên, để ổn định giá bán điện, đảm bảo quyền lợi của người tiêu dùng, thời điểm điều chỉnh và lượng điều chỉnh sẽ được xem xét, căn cứ vào tình hình kinh tế, xã hội của từng thời kỳ.
2. Về ổn định giá xăng dầu:
Những tháng đầu năm 2019, giá thành phẩm xăng dầu thế giới có xu hướng tăng. Tuy nhiên, với mục tiêu điều hành giá xăng dầu trong nước theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, đảm bảo giá bán xăng dầu trong nước phản ánh xu hướng giá thành phẩm xăng dầu thế giới, phù hợp với tình hình kinh tế xã hội, tiếp tục góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, giảm chi phí đầu vào của doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh, hỗ trợ đời sống sinh hoạt của người dân, Liên Bộ Công Thương - Tài chính đã điều hành chi sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu liên tục và ở mức cao nhằm giữ ổn định giá bán xăng dầu trong nước (dịp trước, trong và ngay sau Tết Nguyên đán Kỷ Hợi 2019, tránh tác động cộng hưởng trong đợt điều chỉnh tăng giá điện ngày 20 tháng 3 năm 2019) hoặc hạn chế mức tăng giá bán xăng dầu trong nước.
Bình quân giá bán lẻ các mặt hàng xăng dầu trong nước từng kỳ điều hành từ đầu năm 2019 (ngày 01 tháng 01 năm 2019) đến kỳ điều hành giá xăng dầu gần nhất (ngày 16 tháng 8 năm 2019) tăng từ 8,8-14,3% so với giá bán lẻ các mặt hàng xăng dầu đầu năm 2019. Trong khi đó, bình quân giá thành phẩm xăng dầu thế giới từng kỳ điều hành từ đầu năm 2019 (ngày 01 tháng 01 năm 2019) đến kỳ điều hành giá xăng dầu gần nhất (ngày 16 tháng 8 năm 2019) tăng từ 17,3-28,1% so với bình quân giá thành phẩm xăng dầu thế giới tại kỳ điều hành giá xăng dầu đầu năm 2019. Như vậy, có thể thấy mức tăng giá bán lẻ các mặt hàng trong nước từ đầu năm đến nay vẫn được Liên Bộ Công Thương - Tài chính điều hành tăng thấp hơn mức tăng của giá thành phẩm xăng dầu thế giới.
Thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp Bộ Tài chính điều hành giá xăng dầu trong nước phù hợp với diễn biến giá thành phẩm xăng dầu thế giới, hài hòa lợi ích của người dân, doanh nghiệp và nhà nước; sử dụng hợp lý Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, bảo đảm cho việc bình ổn thị trường theo đúng chỉ đạo của Chính phủ, Ban Chỉ đạo điều hành giá, góp phần thực hiện mục tiêu kiểm soát CPI bình quân năm 2019 ở mức từ 3,3-3,9% theo kịch bản điều hành giá đã đặt ra từ đầu năm, góp phần hỗ trợ sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp và đời sống sinh hoạt của người dân.
Câu số 2:
Thời gian qua, công tác quản lý, điều hành giá điện được thực hiện theo quy định, các phương án điều chỉnh giá điện của Tập đoàn Điện lực Việt Nam được kiểm soát theo quy định, thời gian và mức điều chỉnh được cân nhắc một cách thận trọng, tránh việc điều chỉnh giá điện gây tác động lớn đến ổn định kinh tế vĩ mô và an sinh xã hội. Sau các đợt điều chỉnh giá điện, Bộ Công Thương đã chỉ đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam thực hiện công tác tuyên truyền để người dân hiểu rõ hơn về nguyên tắc, cơ sở và các căn cứ điều chỉnh giá bán điện.
Về việc công khai, minh bạch hoạt động sản xuất, kinh doanh điện, ngày 22 tháng 4 năm 2014, Bộ Công Thương đã ban hành Chỉ thị số 11/CT-BCT về tăng cường công khai, minh bạch đối với hoạt động kinh doanh điện, xăng dầu. Chỉ thị số 11/CT-BCT quy định rất cụ thể, chi tiết về các nội dung, hình thức, phương thức, thời gian cần công khai, phân công cụ thể đơn vị thực hiện việc công khai, địa chỉ tra cứu, truy cập thông tin về các nội dung công khai, minh bạch đối với hoạt động kinh doanh điện, xăng dầu để người dân có thể theo dõi, giám sát. Từ ngày 01 tháng 6 năm 2014, Bộ Công Thương đã triển khai công bố các thông tin theo quy định của Chỉ thị số 11/CT-BCT tại chuyên trang công khai, minh bạch hoạt động kinh doanh điện trên website của Bộ Công Thương theo địa chỉ: http://minhbach.moit.gov.vn/.
Thực hiện quy định về kiểm tra, công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện tại Quyết định số 24/2017/QĐ-TTg ngày 30 tháng 6 năm 2017 của Thủ tướng Chính phủ, Tổ công tác liên ngành gồm đại diện của các Bộ, ngành, hiệp hội đã triển khai công tác kiểm tra giá thành sản xuất kinh doanh điện của EVN. Căn cứ vào kết quả kiểm tra của Tổ công tác, Bộ Công Thương đã tổ chức họp báo, công bố công khai các nội dung về giá thành sản xuất kinh doanh điện cũng như tình hình hoạt động (lỗ/lãi) sản xuất, kinh doanh điện của EVN. Trong năm 2019, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp với các Bộ, ngành có liên quan kiểm tra và công bố giá thành sản xuất, kinh doanh điện của EVN năm 2018 của EVN theo quy định.
Trong thời gian tới, Bộ Công Thương tiếp tục nghiên cứu để xây dựng mới, sửa đổi và hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật về điều tiết giá điện nhằm tiếp tục nâng cao tính công khai, minh bạch trong hoạt động kinh doanh điện.
Về biểu giá bán lẻ điện: biểu giá bán lẻ điện hiện hành quy định tại Quyết định số 648/QĐ-BCT ngày 20 tháng 3 năm 2019 của Bộ Công Thương về điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân và quy định giá bán điện được xây dựng căn cứ theo quy định tại Quyết định số 28/2014/QĐ-TTg ngày 07 tháng 4 năm 2014 của Thủ tướng Chính phủ quy định về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện.
Thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ tại Thông báo số 79/TB-VPCP ngày 10 tháng 5 năm 2019 về nghiên cứu, làm rõ bối cảnh, sự phù hợp với tình hình thực tế của biểu giá bán lẻ điện tiêu dùng lũy tiến để đề xuất điều chỉnh, sửa đổi, bảo đảm phù hợp với thực tế mức tiêu dùng của người dân, Bộ Công Thương đã có Công văn số 4256/BCT-ĐTĐL ngày 14 tháng 6 năm 2019 chỉ đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam xây dựng Đề án cải tiến cơ cấu biểu giá bán lẻ điện và tổ chức lấy ý kiến rộng rãi của các nhà kinh tế, các đơn vị, doanh nghiệp sử dụng điện và người dân về Đề án. Sau khi có báo cáo của Tập đoàn Điện lực Việt Nam và trên cơ sở tổng hợp các ý kiến góp ý đối với Đề án, Bộ Công Thương sẽ có các đánh giá khách quan trong việc thực hiện và có cơ chế điều chỉnh phù hợp với thực tế sử dụng điện của các hộ sử dụng điện để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định về dự thảo Quyết định thay thế Quyết định số 28/2014/QĐ-TTg.
Về chính sách hỗ trợ hộ nghèo, hộ chính sách về giá điện: Chính sách hỗ trợ cho hộ chính sách, hộ nghèo thực hiện theo quy định tại Quyết định số 28/2014/QĐ-TTg ngày 07/4/2014 của Thủ tướng Chính phủ về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện. Theo đó, hộ nghèo theo tiêu chí do Thủ tướng Chính phủ quy định được hỗ trợ tiền điện cho mục đích sinh hoạt hàng tháng tương đương tiền điện sử dụng 30kWh tính theo mức giá bán lẻ điện sinh hoạt bậc 1 hiện hành. Hộ chính sách xã hội theo tiêu chí do Thủ tướng Chính phủ quy định (không thuộc diện hộ nghèo được hỗ trợ tiền điện) và có lượng điện sử dụng cho mục đích sinh hoạt trong tháng không quá 50kWh được hỗ trợ tiền điện tương đương tiền điện sử dụng 30kWh tính theo mức giá bán lẻ điện sinh hoạt bậc 1 hiện hành. Kinh phí hỗ trợ tiền điện được trích từ nguồn ngân sách nhà nước.
Câu số 3:
Tình trạng buôn bán hàng cấm, sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng diễn biến phức tạp, gây thiệt hại cho nền kinh tế và ảnh hưởng xấu đến môi trường đầu tư, sức khỏe con người, vật nuôi cây trồng; đặc biệt là nạn sản xuất kinh doanh hàng giả nguồn gốc xuất xứ và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của các thương hiệu có uy tín trên thị trường. Ngoài việc làm giả các mặt hàng của các thương hiệu nổi tiếng trên thế giới, các đối tượng còn làm giả cả các mặt hàng được tiêu thụ tốt do các doanh nghiệp trong nước sản xuất, giả xuất xứ hàng hóa Việt Nam để đưa hàng từ nước ngoài vào trong nước tiêu thụ. Nhóm mặt hàng được các đối tượng tập trung làm giả chủ yếu là thực phẩm, thực phẩm chức năng, quần áo, đồ thời trang, đồ gia dụng, điện tử-điện máy, hàng tiêu dùng, phân bón, xe đạp điện, xe máy điện, gần đây là vụ việc sản xuất xăng giả của Công ty Phú Mỹ Hưng tại Sóc Trăng.
Trong thời gian qua, Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia đã có nhiều chỉ đạo quyết liệt về công tác đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng, không rõ nguồn gốc xuất xứ, cụ thể:
- Đã ban hành Nghị quyết số 41/NQ-CP ngày 09 tháng 6 năm 2015 về việc đẩy mạnh công tác chống buôn lậu trong tình hình mới; Chỉ thị số 15/CT-TTg ngày 24 tháng 4 năm 2017 về một số giải pháp cấp bách trong quản lý chất lượng vật tư nông nghiệp; Chỉ thị số 13/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm; Chỉ thị số 17/CT-TTg ngày 19 tháng 6 năm 2018 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, sản xuất, kinh doanh, hàng giả, hàng kém chất lượng thuộc nhóm hàng dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, dược liệu và vị thuốc y học cổ truyền; Kế hoạch số 410/KH-BCĐ389 ngày 14 tháng 6 năm 2017 của Ban Chỉ đạo 389 quốc gia về tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát, đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại trong kinh doanh xăng dầu…
- Đã chỉ đạo Bộ, ngành, địa phương tập trung triển khai các kế hoạch, chuyên đề có trọng điểm về công tác này, như: Kế hoạch chuyên đề về tăng cường đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, sản xuất, kinh doanh, hàng giả, hàng kém chất lượng thuộc nhóm hàng dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, dược liệu và vị thuốc y học cổ truyền; Kế hoạch về tăng cường công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại xăng dầu; Kế hoạch về tăng cường công tác phòng, chống buôn lậu, sản xuất, kinh doanh phân bón, thuốc bảo vệ thực vật giả, kém chất lượng; Kế hoạch đấu tranh phòng, chống các hành vi vi phạm trong sản xuất, kinh doanh hàng hoá giả mạo xuất xứ tại các địa bàn trọng điểm; …
Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, đã tạo được sự chuyển biến cả về nhận thức, trách nhiệm và hiệu quả trong công tác đấu tranh chống hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ. Nhận thức của cán bộ, đảng viên về trách nhiệm trong công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả được nâng lên, đã làm tốt công tác tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân tích cực tham gia phát hiện, tố giác buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tại cộng đồng dân cư. Công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả được tăng cường, góp phần kiềm chế sự gia tăng của buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.
Tuy nhiên, kết quả đạt được vẫn chưa tương xứng tình hình thực tế, chưa đáp ứng mong muốn của Chính phủ và kỳ vọng của người dân. Tình hình gian lận thương mại, sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, không rõ nguồn gốc xuất xứ vẫn diễn biến phức tạp, đặc biệt tình trạng sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng liên quan đến sức khỏe người dân như thuốc chữa bệnh, dược phẩm, thực phẩm, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm còn xảy ra ở nhiều nơi nhất là khu vực đô thị... ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội.
Trong thời gian tới, để xử lý có hiệu quả hơn tình trạng gian lận thương mại, hàng giả, hàng kém chất lượng, không rõ nguồn gốc xuất xứ, Bộ Công Thương cùng các Bộ ngành, địa phương sẽ chỉ đạo các lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm:
- Thực hiện khẩn trương, nghiêm túc, triệt để các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia về công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.
- Tích cực chủ động phối hợp xây dựng, triển khai đồng bộ các phương án, chuyên đề, kế hoạch tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường, đặc biệt là Bộ đội biên phòng, Hải quan tăng cường kiểm tra, kiểm soát, ngăn chặn hàng lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng kém chất lượng ngay từ tuyến biên giới đường biển và đường bộ; chú trọng kiểm tra, ngăn chặn, xử lý việc sản xuất, vận chuyển, buôn bán hàng cấm, hàng nhập lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng trên thị trường nội địa, nhất là tại các địa bàn trọng điểm như thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh...; Kiên quyết xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm; thực hiện tốt chế độ thông tin, báo cáo để có thông tin kịp thời, chính xác phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành; tổ chức kiểm tra, đánh giá việc thực hiện các chương trình, kế hoạch để rút kinh nghiệm, đề ra các giải pháp đấu tranh phù hợp với tình hình thực tiễn.
- Rà soát, nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật, cơ chế chính sách liên quan đến công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, bảo đảm tính khả thi và theo sát với tình hình thực tế; tạo thuận lợi cho các lực lượng chức năng trong thực thi nhiệm vụ. Trong đó, Bộ Công Thương đã triển khai xây dựng Nghị định của Chính phủ thay thế Nghị định số 185/2013/NĐ-CP và Nghị định số 124/2015/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; quy định mức xử phạt theo hướng tăng nặng để đảm bảo tính răn đe đối với các đối tượng vi phạm. Đến nay, đã hoàn thiện hồ sơ theo quy định và trình Chính phủ xem xét, ban hành.
- Tăng cường kỷ cương, kỷ luật công vụ, phòng chống các biểu hiện tiêu cực, tham nhũng của công chức thực thi; khen thưởng, động viên, nêu gương kịp thời đối với tập thể, cá nhân có thành tích, kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, bao che, tiếp tay cho buôn lậu.
- Đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu; xem xét, xử lý trách nhiệm người đứng đầu, lãnh đạo, cơ quan chức năng và công chức trực tiếp quản lý địa bàn nếu để xảy ra tình trạng gian lận thương mại, hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ phức tạp, nghiêm trọng kéo dài, gây bức xúc trong nhân dân mà không có giải pháp khắc phục kiên quyết, hiệu quả.
- Đẩy mạnh hơn nữa công tác truyền thông, đa dạng về hình thức tuyên truyền để nâng cao ý thức người dân về tác hại của hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ đối với xã hội và kêu gọi mọi người không bao che, tiếp tay cho hành vi này. Phát động toàn dân tham gia tố giác các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Công tác tuyên truyền phải được làm thường xuyên, liên tục, tăng cường thông tin tuyên tuyền kết quả của các lực lượng chức năng kết hợp phổ biến kiến thức pháp luật đến người dân…
- Tăng cường phối hợp với các Hiệp hội ngành nghề, các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh trong công tác chia sẻ, cung cấp thông tin và hỗ trợ kiểm tra, xử lý vi phạm về hàng giả, hàng kém chất lượng, không rõ nguồn gốc xuất xứ.