Các hội nghị Bộ trưởng Năng lượng ASEAN với đối tác

Các hội nghị tập trung trao đổi về những diễn biến gần đây trong lĩnh vực năng lượng ở khu vực và trên thế giới, ghi nhận bối cảnh địa chính trị đang thay đổi, nhu cầu năng lượng ngày càng gia tăng, biến động thị trường và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng cho thấy tầm quan trọng của việc tăng cường an ninh năng lượng và khả năng chống chịu của khu vực, bao gồm thông qua việc xây dựng và củng cố các hệ thống dự dữ nhiên liệu, triển khai các biện pháp ứng phó, cũng như thúc đẩy hợp tác về kết nối năng lượng trong khu vực.

Đối thoại ASEAN-Hoa Kỳ trao đổi về phát triển Lưới điện ASEAN (APG), năng lượng hạt nhân dân sự, công nghệ than, hợp tác dầu khí và LNG. Các bên ghi nhận sự hỗ trợ của Hoa Kỳ trong hiện đại hóa và kết nối lưới điện, phát triển thị trường điện khu vực, thị trường LNG và nâng cao năng lực cho thương mại điện xuyên biên giới.

Tại Hội nghị ASEAN+3, các Bộ trưởng ghi nhận kết quả hợp tác về dự trữ dầu và ứng phó khẩn cấp, khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG), năng lượng tái tạo và hiệu quả năng lượng. Hội nghị khẳng định tiếp tục hỗ trợ hợp tác APG và trao đổi về Khung phát triển cáp điện ngầm dưới biển đảm bảo tuân thủ theo luật pháp và quy định của mỗi nước. Trung Quốc tiếp tục hỗ trợ hợp tác về lưu trữ năng lượng, tích hợp điện tái tạo, điện gió ngoài khơi và thương mại điện xuyên biên giới. Nhật Bản thúc đẩy hợp tác về an ninh nguồn cung, quản lý năng lượng và chuyển dịch năng lượng. Hàn Quốc hỗ trợ hiện đại hóa lưới điện, chia sẻ thông tin và chuẩn bị ứng phó khủng hoảng, đồng thời tăng cường hợp tác về tài chính, nhân lực cho năng lượng hạt nhân dân sự theo nhu cầu và mức độ sẵn sàng của các nước.

Tại Hội nghị Bộ trưởng Năng lượng Cấp cao Đông Á (gồm ASEAN và tám đối tác gồm Australia, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, New Zealand, Hàn Quốc, Nga và Hoa Kỳ) tái khẳng định vai trò trung tâm của ASEAN trong hợp tác năng lượng khu vực, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường kết nối năng lượng trong khu vực nhằm củng cố an ninh năng lượng, nâng cao khả năng chống chịu và thúc đẩy phát triển kinh tế. Các bên ủng hộ hợp tác APG thông qua việc chuẩn bị dự án, hỗ trợ kỹ thuật, nâng cao năng lực, huy động tài chính, đầu tư Lưới điện ASEAN, phát triển kết nối điện xuyên biên giới và kết nối hệ thống đường ống dẫn khí trong khu vực như hệ thống đường ống dẫn khí xuyên ASEAN (TAGP); thúc đẩy hợp tác khu vực về cáp ngầm dưới biển, trong đó đang thảo luận về Khung phát triển cáp ngầm dưới biển ASEAN; và tạo thuận lợi cho mua bán điện đa phương.

Trong trao đổi với IEA, các nội dung trọng tâm gồm đánh giá rủi ro an ninh năng lượng, đa dạng hóa nguồn cung, tăng cường dự trữ và khả năng ứng phó khẩn cấp, hiện đại hóa lưới điện và quản lý nhu cầu. IEA khuyến nghị tăng cường triển khai các cơ chế ASEAN về an ninh dầu khí và kết nối điện, chia sẻ thông tin, hài hòa tiêu chuẩn kỹ thuật và đưa hiệu quả năng lượng vào trọng tâm chiến lược an ninh năng lượng.

IRENA nhấn mạnh vai trò của điện khí hóa, đầu tư lưới điện, kết nối khu vực và hài hòa quy định trong mở rộng sử dụng năng lượng tái tạo. Thông qua Đối tác thúc đẩy năng lượng tái tạo tại Đông Nam Á (APRESA), IRENA hỗ trợ phát triển hạ tầng, hoàn thiện chính sách, huy động đầu tư tư nhân và thúc đẩy công nghiệp xanh; đồng thời giới thiệu các hoạt động hỗ trợ phân tích, tư vấn chính sách và quy hoạch tại một số nước, trong đó có Việt Nam.

Trong khuôn khổ AZEC, các Bộ trưởng trao đổi về kết quả hợp tác, chuyển dịch năng lượng và định hướng triển khai các sáng kiến quốc gia.

Trong khuôn khổ AZEC, các Bộ trưởng trao đổi về kết quả hợp tác, chuyển dịch năng lượng và định hướng triển khai các sáng kiến quốc gia. Bên cạnh đó, nhân dịp Hội nghị Bộ trưởng AZEC lần thứ 4, Lễ kỷ niệm các Bản ghi nhớ (MOU) hợp tác về năng lượng đã được tổ chức với 18 văn kiện giữa các cơ quan Chính phủ, doanh nghiệp và tổ chức của Nhật Bản với các đối tác tại Philippines, Thái Lan, Malaysia, Singapore, Việt Nam và Indonesia. Liên quan đến Việt Nam, có 02 dự án hợp tác được công bố, gồm: (i) Biên bản hợp tác (MOC) về phát triển điện khí (sử dụng khí trong nước và LNG) tại Việt Nam giữa Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI), Công ty Kyuden International, Tập đoàn Marubeni, Tập đoàn Tokyo Gas và Viện Nghiên cứu Kinh tế ASEAN và Đông Á (ERIA); và (ii) Biên bản hợp tác (MOC) về trung hòa các-bon tại các khu công nghiệp tại Việt Nam giữa METI, Tập đoàn Sumitomo, ERIA và Khu công nghiệp Thăng Long.

Hội nghị đặc biệt với các nước xuất khẩu dầu gồm các phiên trao đổi với Kuwait, Vương quốc Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), do Bộ trưởng Năng lượng Philippines và Bộ trưởng Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản đồng chủ trì. Nội dung tập trung vào các sáng kiến do ba nước đề xuất nhằm tăng cường an ninh năng lượng tại châu Á, tạo cơ hội trao đổi trực tiếp giữa các nước tiêu thụ và xuất khẩu năng lượng.

Phát biểu tại Hội nghị, Việt Nam đề xuất phương hướng hợp tác với các nước đối tác trong thời gian tới nên tăng cường hợp tác, tập trung vào sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, phát triển năng lượng sạch gắn với nâng cấp hạ tầng điện và lưu trữ; hỗ trợ chuẩn bị các dự án khả thi, kết nối đầu tư và huy động tài chính; đào tạo nhân lực, chia sẻ kinh nghiệm và chuyển giao công nghệ phù hợp. Việt Nam nhấn mạnh chuyển dịch năng lượng cần bảo đảm an ninh nguồn cung, chi phí hợp lý và phát triển kinh tế – xã hội; các hoạt động hợp tác cần có mục tiêu, kết quả rõ ràng, trên cơ sở tự nguyện và phù hợp với ưu tiên quốc gia.

Các trao đổi hướng tới những chương trình hợp tác thiết thực, đáp ứng nhu cầu của ASEAN, bổ trợ các cơ chế hiện có và thúc đẩy sự tham gia của doanh nghiệp, nhà đầu tư và các tổ chức tài chính, góp phần tăng cường an ninh năng lượng, tăng trưởng kinh tế, và triển khai hiệu quả APAEC 2026-2030.

Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn có buổi làm việc song phương với Bộ trưởng Singapore.

Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn có buổi làm việc song phương với Bộ trưởng Australia.

Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn có buổi làm việc song phương với Bộ trưởng Vương quốc Ả Rập Xê Út.

Bên lề Hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn đã có các cuộc tiếp xúc song phương với Bộ trưởng Lào, Singapore; Thứ trưởng Nhật Bản, Úc, Vương quốc Ả Rập Xê Út và tiếp xúc nhanh với Trưởng các đoàn và một số Tập đoàn, doanh nghiệp liên quan nhằm thúc đẩy quan hệ hợp trong lĩnh vực năng lượng giữa Việt Nam và các đối tác và hỗ trợ giải quyết một số khó khăn cho doanh nghiệp.

Các Hội nghị nêu trên đã diễn ra thành công tốt đẹp và kết thúc chuỗi Hội nghị Bộ trưởng Năng lượng ASEAN lần thứ 44 và các Hội nghị liên quan do Phi-líp-pin làm Chủ tịch. Kết quả của các Hội nghị này sẽ được báo cáo lên các Nhà Lãnh đạo các nước ASEAN tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 dự kiến diễn ra vào tháng 11 năm 2026./