Nghệ An: Phát huy hiệu quả chính sách khuyến công, thúc đẩy doanh nghiệp mở rộng sản xuất

Khẳng định vai trò trong phát triển công nghiệp nông thôn

Khuyến công là một trong những chính sách quan trọng của Nhà nước nhằm thúc đẩy phát triển công nghiệp nông thôn, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, giải quyết việc làm và xây dựng nông thôn.

Tại Nghệ An, hoạt động khuyến công đã đạt được nhiều kết quả tích cực, từng bước khẳng định vai trò trong phát triển công nghiệp nông thôn. Theo Sở Công Thương Nghệ An, hiện hệ thống cơ chế, chính sách về khuyến công ngày càng được hoàn thiện. Nghệ An đã tham mưu ban hành nhiều văn bản quan trọng như Nghị quyết quy định mức chi cho hoạt động khuyến công, Chương trình khuyến công giai đoạn 2026 - 2030, tạo hành lang pháp lý đồng bộ để tổ chức triển khai các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp và cơ sở công nghiệp nông thôn.

Sản phẩm công nghiệp nông thôn Nghệ An tham gia xúc tiến thị trường tại Hội chợ triển lãm sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu khu vực miền Trung - Tây Nguyên năm 2026.

Theo đó, các chương trình hỗ trợ đã tập trung đúng trọng tâm, ưu tiên hỗ trợ ứng dụng máy móc thiết bị tiên tiến, đào tạo, tập huấn, xúc tiến thương mại, thông tin tuyên truyền và nâng cao năng lực quản trị cho doanh nghiệp. Qua đó giúp các cơ sở công nghiệp nông thôn giảm chi phí sản xuất, nâng cao năng suất lao động và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Hoạt động khuyến công cũng đã phát huy tốt vai trò huy động vốn đối ứng từ xã hội, thúc đẩy các cơ sở mở rộng quy mô sản xuất, giải quyết việc làm và tăng thu nhập cho người lao động. Công tác phối hợp liên ngành trong thẩm định, kiểm tra, nghiệm thu được thực hiện chặt chẽ, đảm bảo sử dụng ngân sách đúng mục đích, đúng đối tượng.

Riêng năm 2026, hoạt động khuyến công trên địa bàn tỉnh Nghệ An tiếp tục được triển khai đồng bộ, bám sát các mục tiêu phát triển công nghiệp nông thôn. Chính sách khuyến công đồng hành cùng các doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn trên địa bàn toàn tỉnh, giúp các doanh nghiệp chủ động mở rộng quy mô sản xuất, đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và khẳng định năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Thông qua các hoạt động khuyến công, nhiều doanh nghiệp đã mạnh dạn đầu tư mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực quản trị và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm. Nhiều mô hình sản xuất sau hỗ trợ đã phát huy hiệu quả rõ nét, năng suất tăng từ 20-40%, giảm chi phí lao động, nâng cao giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh của sản phẩm địa phương.

Tuy nhiên, qua thực tiễn triển khai, ghi nhận từ địa phương cho thấy, vẫn còn một số “điểm nghẽn” lớn đang ảnh hưởng đến hiệu quả của chính sách khuyến công. Trong đó, kinh phí khuyến công của địa phương còn rất hạn chế so với nhu cầu thực tế. Mỗi năm hàng trăm cơ sở có nhu cầu đổi mới thiết bị, ứng dụng công nghệ, xây dựng thương hiệu nhưng khả năng hỗ trợ chỉ đáp ứng được một tỷ lệ rất nhỏ. Vì vậy, nhiều nội dung quan trọng như sản xuất sạch hơn, xử lý môi trường, chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc, phát triển sản phẩm trên nền tảng thương mại điện tử chưa được triển khai rộng khắp.

Bên cạnh đó, về năng lực của đối tượng thụ hưởng, phần lớn các cơ sở công nghiệp nông thôn là doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ hoặc hộ sản xuất, tiềm lực tài chính yếu, trình độ quản trị còn hạn chế. Không ít cơ sở chưa xây dựng được chiến lược phát triển dài hạn, còn tâm lý e ngại đầu tư đổi mới công nghệ, chưa mạnh dạn tiếp cận các chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Đặc biệt, sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều địa phương phải kiện toàn tổ chức bộ máy, bố trí lại đội ngũ cán bộ phụ trách nên việc khảo sát, xây dựng kế hoạch, hướng dẫn cơ sở và triển khai đề án còn chậm, ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân và hiệu quả thực hiện. Ngoài ra, một số quy định về định mức kinh tế - kỹ thuật, hướng dẫn quản lý kinh phí khuyến công chưa được sửa đổi kịp thời, gây khó khăn cho các địa phương trong quá trình tổ chức thực hiện.

Kết nối cung cầu, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm

Nhằm tháo gỡ các khó khăn trong hoạt động khuyến công, Sở Công Thương Nghệ An kiến nghị các bộ, ngành cần sớm ban hành các văn bản hướng dẫn xây dựng hệ thống định mức kinh tế - kỹ thuật thống nhất để các địa phương thuận lợi trong triển khai thực hiện. Cùng với đó, cần tăng cường nguồn lực cho hoạt động khuyến công. Bên cạnh ngân sách Trung ương và địa phương, cần có cơ chế huy động mạnh mẽ nguồn lực xã hội hóa, lồng ghép với các chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, chương trình chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và tăng trưởng xanh để mở rộng phạm vi hỗ trợ.

Ngoài ra, trong bối cảnh số hóa, cần chuyển mạnh từ hỗ trợ đơn thuần về máy móc thiết bị sang hỗ trợ toàn diện chuỗi giá trị, bao gồm chuyển đổi số, tự động hóa, sản xuất xanh, tiết kiệm năng lượng, xây dựng thương hiệu, bao bì, mã QR, truy xuất nguồn gốc, sở hữu trí tuệ và thương mại điện tử. Đồng thời, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng tư vấn, kỹ năng xây dựng đề án, đồng thời ứng dụng công nghệ số trong quản lý, theo dõi, đánh giá hiệu quả các chương trình khuyến công. Nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức tín dụng, hiệp hội ngành nghề, viện nghiên cứu và doanh nghiệp nhằm hình thành hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp công nghiệp nông thôn phát triển toàn diện.

Thời gian tới, về phía địa phương, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động khuyến công, Sở Công Thương Nghệ An xác định một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, như: tiếp tục ưu tiên hỗ trợ các đề án đầu tư ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến, công nghệ hiện đại, chuyển đổi số và sản xuất xanh trong công nghiệp nông thôn. Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách khuyến công nhằm giúp doanh nghiệp và cơ sở sản xuất tiếp cận kịp thời các cơ chế hỗ trợ của Nhà nước.

Cùng với hỗ trợ đổi mới công nghệ, địa phương sẽ đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia hội chợ, triển lãm, kết nối cung cầu và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm. Tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp, chuyển đổi số, thương mại điện tử và xây dựng thương hiệu sản phẩm. Đây là những nội dung được xác định nhằm nâng cao năng lực của doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn trong quá trình sản xuất, kinh doanh và tiếp cận thị trường.

Bên cạnh đó, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện các đề án nhằm đảm bảo sử dụng hiệu quả nguồn kinh phí hỗ trợ và phát huy hiệu quả đầu tư. Đồng thời, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa Sở Công Thương với các địa phương trong công tác khảo sát nhu cầu hỗ trợ trong năm 2027, lựa chọn đối tượng hỗ trợ và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Chủ động tham mưu các cơ chế, chính sách phù hợp với yêu cầu phát triển công nghiệp nông thôn trong giai đoạn mới, góp phần thực hiện mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn của tỉnh.