Bộ Công Thương kết nối đặc sản Tây Bắc đến Hà Nội

Từ không gian trải nghiệm đến nền tảng số

Từ ngày 16 đến 19/7, tại Không gian “Sức sống hàng Việt” (62 Tràng Tiền, phường Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội), 14 doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất tiêu biểu của tỉnh Điện Biên mang đến hàng trăm sản phẩm đặc trưng cùng những giá trị văn hóa đặc sắc của vùng đất Tây Bắc trong Chương trình “Sức sống hàng Việt” số 9 với chủ đề “Điện Biên phố”.

Được tổ chức bởi Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước phối hợp với Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Điện Biên, chương trình tiếp tục khẳng định cách làm mới trong xúc tiến thương mại khi kết hợp giữa không gian trải nghiệm trực tiếp với các hoạt động quảng bá trên nền tảng số. Không chỉ tạo cơ hội để người tiêu dùng Thủ đô tiếp cận các đặc sản nổi tiếng của Điện Biên, chương trình còn góp phần triển khai hiệu quả Nghị quyết số 88/NQ-CP của Chính phủ về phát triển thị trường trong nước và kích cầu tiêu dùng, đồng thời mở rộng cơ hội kết nối giữa các chủ thể sản xuất với hệ thống phân phối và người tiêu dùng.

Điểm đặc biệt của “Điện Biên phố” không nằm ở số lượng sản phẩm được giới thiệu mà ở những câu chuyện được kể thông qua từng sản phẩm. Từ thịt trâu gác bếp, thịt lợn gác bếp, lạp sườn, các loại gia vị truyền thống, mì gạo lứt, miến dong, mật ong bánh tổ, mắc ca đến các sản phẩm OCOP tiêu biểu, mỗi sản phẩm đều mang theo dấu ấn của điều kiện tự nhiên, vùng nguyên liệu, tập quán sản xuất và bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc Điện Biên.

Bên cạnh các sản phẩm thực phẩm, chương trình còn giới thiệu nhiều sản phẩm chăm sóc sức khỏe như đông trùng hạ thảo, mật ong, mắc ca cùng nhiều sản phẩm OCOP đã được chú trọng nâng cao chất lượng, truy xuất nguồn gốc để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Đặc biệt, không gian trưng bày các sản phẩm thổ cẩm thủ công đưa người xem đến gần hơn với đời sống văn hóa của đồng bào các dân tộc Điện Biên. Những chiếc khăn, túi xách, trang phục mang hoa văn truyền thống không chỉ là sản phẩm thủ công mà còn là kết tinh của kỹ năng, sự khéo léo và quá trình gìn giữ nghề truyền thống qua nhiều thế hệ.

Đối với các doanh nghiệp và hợp tác xã của Điện Biên, việc có mặt tại Hà Nội không đơn thuần là tham gia một hội chợ hay chương trình quảng bá sản phẩm, mà còn là cơ hội để từng bước tiếp cận thị trường lớn, xây dựng thương hiệu và tìm kiếm đối tác phân phối.

Ông Tô Văn Tuân, Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh Điện Biên cho rằng, đối với một địa phương cách khá xa trung tâm Thủ đô như Điện Biên, việc tham gia chương trình có ý nghĩa rất thiết thực. Đây là cơ hội để các hợp tác xã và doanh nghiệp giới thiệu những sản phẩm chủ lực, sản phẩm đặc trưng và nổi tiếng của địa phương đến đông đảo người tiêu dùng. Khi sản phẩm được quảng bá ngay tại Hà Nội, mức độ nhận diện sẽ được nâng lên, từ đó mở ra cơ hội phát triển sản xuất, kinh doanh trong thời gian tới.

Không chỉ hướng tới mở rộng thị trường tiêu thụ theo phương thức truyền thống, các hợp tác xã của Điện Biên cũng đang từng bước thích ứng với xu hướng chuyển đổi số.

Ông Tô Văn Tuân cho biết, với vai trò là tổ chức đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích của các hợp tác xã, Liên minh Hợp tác xã tỉnh Điện Biên luôn quan tâm hỗ trợ các đơn vị xây dựng môi trường sản xuất, kinh doanh thuận lợi, đồng thời nâng cao kỹ năng để tham gia thương mại điện tử.

Theo ông, trong bối cảnh hiện nay, nếu chỉ bán hàng theo phương thức truyền thống thì cơ hội mở rộng thị trường sẽ không nhiều. Vì vậy, việc trang bị kiến thức, kỹ năng giao thương trên các sàn thương mại điện tử đang trở thành nhu cầu cấp thiết đối với các hợp tác xã.

Hiện nay, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam đã xây dựng sàn thương mại điện tử và hỗ trợ các hợp tác xã đưa sản phẩm lên nền tảng số. Tuy nhiên, do điều kiện thực tế và trình độ ứng dụng công nghệ của nhiều hợp tác xã tại Điện Biên còn hạn chế, việc khai thác hiệu quả các kênh bán hàng trực tuyến vẫn gặp không ít khó khăn.

"Chúng tôi mong muốn các bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Công Thương, Sở Công Thương, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam cũng như Liên minh Hợp tác xã tỉnh tiếp tục có các chương trình đào tạo, hỗ trợ kỹ năng để các hợp tác xã có thể tiếp cận và khai thác hiệu quả thương mại điện tử", ông Tô Văn Tuân chia sẻ.

Thực tế tại chương trình cho thấy, nhu cầu chuyển đổi phương thức bán hàng không chỉ đến từ yêu cầu của thị trường mà còn xuất phát từ chính mong muốn của các chủ thể sản xuất. Với nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã, việc đưa sản phẩm lên nền tảng số được xem là bước đi quan trọng để mở rộng thị trường ngoài phạm vi địa phương, từng bước đưa những sản phẩm mang đậm bản sắc Điện Biên tiếp cận nhiều hơn với người tiêu dùng cả nước.

Mỗi sản phẩm là một câu chuyện, mỗi chủ thể là một khát vọng vươn xa

Không gian "Điện Biên phố" không chỉ là nơi trưng bày hàng hóa mà còn là nơi những người làm ra sản phẩm trực tiếp kể câu chuyện về vùng đất, con người và hành trình gìn giữ giá trị truyền thống. Đằng sau mỗi sản phẩm OCOP hay đặc sản địa phương là sự kiên trì bám nghề, khai thác lợi thế bản địa và nỗ lực từng bước đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Đến với chương trình, Hợp tác xã Ong mật Điện Biên mang theo hai sản phẩm OCOP 3 sao là mật ong bánh tổ và mật ong hoa ban. Với ông Đỗ Xuân Đoàn, người đã có gần nửa thế kỷ gắn bó với nghề nuôi ong, chất lượng của sản phẩm bắt nguồn từ chính thiên nhiên.

Ông Đỗ Xuân Đoàn cho biết, vùng nguyên liệu là yếu tố quan trọng nhất tạo nên chất lượng mật ong. Việt Nam có khí hậu nhiệt đới nên gần như quanh năm đều có nguồn hoa để ong khai thác mật. Tại Điện Biên, nguồn mật chủ yếu được hình thành từ hoa rừng tự nhiên, hoa nhãn và mùa hoa cây keo, nhờ đó người nuôi ong có thể thu hoạch mật gần như suốt bốn mùa trong năm.

Theo ông, mật ong là sản phẩm hoàn toàn dựa vào tự nhiên. Người nuôi ong không tạo ra mật mà chỉ chăm sóc đàn ong, để ong tự đi lấy mật từ các loài hoa theo từng mùa. Đặc sắc nhất là mùa xuân - mùa hoa ban nở khắp núi rừng Tây Bắc. Tuy mang tên "mật ong hoa ban", nhưng thực tế sản phẩm được tạo nên từ rất nhiều loài hoa cùng nở vào đầu xuân. Chính sự đa dạng của hệ thực vật đã tạo nên hương vị đặc trưng riêng cho mật ong Điện Biên. Màu sắc của mật ong không cố định mà thay đổi theo từng mùa, từng năm, phụ thuộc vào nguồn hoa trong tự nhiên. Tuy nhiên, sự khác biệt về màu sắc không ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.

Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường, hợp tác xã đã chuyển dần từ phương pháp quay mật truyền thống sang khai thác mật nguyên sáp, phù hợp hơn với các tiêu chuẩn quốc tế.

Dù đã có những đơn hàng nhỏ dưới hình thức quà tặng cho đối tác nước ngoài và từng có đối tác Hàn Quốc tìm đến đặt hàng, việc mở rộng thị trường vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, ông Đỗ Xuân Đoàn kỳ vọng Chương trình "Sức sống hàng Việt" sẽ giúp các hợp tác xã kết nối hiệu quả hơn với thị trường, đồng thời có thêm cơ hội học hỏi cách bán hàng trên nền tảng số để từng bước mở rộng đầu ra cho sản phẩm.

Nếu mật ong kể câu chuyện về sự ưu đãi của thiên nhiên thì các sản phẩm của Công ty Thương mại và Dịch vụ Loan Nhé lại mang theo triết lý làm thực phẩm sạch từ chính người sản xuất.

Tham gia chương trình lần này, doanh nghiệp mang đến nhiều sản phẩm như đông trùng hạ thảo tươi, đông trùng hạ thảo ngâm mật ong, đông trùng hạ thảo khô, đông trùng hạ thảo ngâm rượu, thịt trâu gác bếp, thịt bò sấy khô và mật ong rừng.

Theo bà Nguyễn Thị Loan, điểm khác biệt của các sản phẩm nằm ở việc không sử dụng chất bảo quản. Đối với các sản phẩm thịt khô, cơ sở cũng không sử dụng mì chính mà chỉ dùng các gia vị truyền thống như mắc khén, hạt tiêu, ớt và một lượng gia vị phù hợp để tạo hương vị đặc trưng.

Bà Loan cho biết tất cả các sản phẩm đều do cơ sở trực tiếp sản xuất. "Tôi tự tay làm ra sản phẩm nào thì mới đưa sản phẩm đó đến tay khách hàng", bà chia sẻ.

Hiện nay, hai sản phẩm đông trùng hạ thảo khô và đông trùng hạ thảo ngâm rượu đã được chứng nhận OCOP 3 sao, trong khi sản phẩm thịt trâu gác bếp đang được hoàn thiện hồ sơ để tham gia đánh giá OCOP.

Theo bà Loan, Hà Nội hiện là thị trường tiêu thụ chính của cơ sở. Doanh nghiệp đã đưa sản phẩm xuống thị trường Hà Nội khoảng 11 năm, riêng các sản phẩm thịt trâu gác bếp và thịt bò khô đã được kinh doanh khoảng 30 năm.

Tuy nhiên, việc tiêu thụ hiện vẫn chủ yếu thông qua hệ thống phân phối truyền thống và các thương lái. Tham gia chương trình lần này, điều bà kỳ vọng không chỉ là đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng mà còn có cơ hội tiếp cận các sàn thương mại điện tử để mở rộng thị trường trong thời gian tới.

Ở một góc khác của không gian "Điện Biên phố", những tấm vải thổ cẩm với sắc màu truyền thống đã thu hút sự quan tâm của nhiều khách tham quan. Đó là sản phẩm của Hợp tác xã Dệt thổ cẩm Pa Thơm do chị Lò Thị Nhung, người dân tộc Lào, mang đến chương trình. Những chiếc khăn thổ cẩm, túi xách cùng các sản phẩm dệt thủ công không chỉ mang giá trị sử dụng mà còn phản ánh bản sắc văn hóa của cộng đồng dân tộc Lào tại Điện Biên.

Theo chị Nhung, hợp tác xã hiện có 9 thành viên, đều là phụ nữ trong bản. Khi có đơn hàng hoặc mẫu mới, các thành viên sẽ cùng nhau dệt theo mẫu của hợp tác xã. Nguyên liệu sử dụng cũng được kết hợp linh hoạt. Một số sản phẩm được dệt từ sợi bông do bà con tự trồng và tự xe sợi, trong khi một số dòng sản phẩm sử dụng sợi công nghiệp. Chính vì được làm hoàn toàn thủ công nên mỗi sản phẩm đều mang những nét riêng. Hai chiếc khăn có thể giống nhau về hoa văn nhưng màu sắc chưa chắc đã hoàn toàn giống nhau. Đây cũng là một trong những khó khăn khi bán hàng trên môi trường trực tuyến.

Tuy nhiên, điều chị mong muốn nhất khi tham gia chương trình không chỉ là tăng doanh số mà còn là giới thiệu nghề dệt thủ công truyền thống của đồng bào dân tộc Lào đến đông đảo người tiêu dùng, qua đó góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa và đưa những sản phẩm truyền thống đến gần hơn với thị trường.

Để hỗ trợ các doanh nghiệp và hợp tác xã tiếp cận phương thức xúc tiến thương mại hiện đại, từ 19 giờ đến 22 giờ ngày 17/7, chương trình tổ chức phiên livestream trên kênh TikTok "Cục Quản lý và Phát triển TTTN" với sự tham gia của Á hậu Thụy Vân, đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Điện Biên cùng các doanh nghiệp.

Thông qua phiên phát trực tiếp, người tiêu dùng sẽ có cơ hội tìm hiểu sâu hơn về câu chuyện phía sau mỗi sản phẩm, văn hóa và con người Điện Biên, đồng thời có thể mua sắm trực tiếp ngay trên nền tảng số.

Việc kết hợp giữa không gian trải nghiệm thực tế với hoạt động livestream tiếp tục cho thấy hướng đi mới trong xúc tiến thương mại, giúp doanh nghiệp địa phương từng bước thích ứng với xu hướng chuyển đổi số, mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng và nâng cao hiệu quả quảng bá sản phẩm.

Không chỉ là một hoạt động xúc tiến thương mại, "Điện Biên phố" còn là cầu nối đưa những giá trị văn hóa, lịch sử và bản sắc của vùng đất Tây Bắc đến gần hơn với người tiêu dùng. Thông qua việc kết nối giữa sản phẩm, doanh nghiệp, hợp tác xã với hệ thống phân phối và các nền tảng số, chương trình tiếp tục khẳng định vai trò của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước trong phát triển thị trường nội địa, thúc đẩy tiêu dùng hàng Việt, hỗ trợ địa phương xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị sản phẩm trong bối cảnh chuyển đổi số.