Lai Châu: Khuyến công hỗ trợ cải thiện năng lực sản xuất sản phẩm công nghiệp nông thôn

Hồ trợ nâng cao năng lực sản xuất, kinh doanh

Những năm qua, hoạt động khuyến công trên địa bàn tỉnh Lai Châu được triển khai thông qua các chương trình, kế hoạch khuyến công quốc gia và khuyến công địa phương, tập trung hỗ trợ các cơ sở công nghiệp nông thôn ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến vào sản xuất; xây dựng, đăng ký nhãn hiệu; phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu; quảng bá, giới thiệu sản phẩm; đào tạo, nâng cao năng lực và tuyên truyền chính sách khuyến công.

Thông qua các nội dung hỗ trợ này, khuyến công từng bước tạo điều kiện để các cơ sở công nghiệp nông thôn nâng cao năng lực sản xuất, phát triển sản phẩm và tiếp cận các chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Giai đoạn 2021-2025, tỉnh Lai Châu đã triển khai 30 đề án khuyến công với tổng kinh phí hỗ trợ 4.779 triệu đồng. Trong đó, có 10 đề án khuyến công quốc gia với kinh phí hỗ trợ 3.100 triệu đồng và 20 đề án khuyến công địa phương với kinh phí hỗ trợ 1.679 triệu đồng. 

Kết quả đạt được cho thấy sự quan tâm của tỉnh đối với việc thúc đẩy phát triển công nghiệp nông thôn thông qua các chương trình hỗ trợ có trọng tâm, gắn với nhu cầu thực tế của cơ sở sản xuất. Việc kết hợp nguồn lực khuyến công quốc gia và địa phương cũng góp phần duy trì các hoạt động hỗ trợ, tạo điều kiện để cơ sở công nghiệp nông thôn từng bước cải thiện năng lực sản xuất, kinh doanh.

​Lai Châu triển khai nhiều giải pháp nhằm phát huy hiệu quả chính sách hỗ trợ đối với các cơ sở công nghiệp nông thôn.

Năm 2025, Sở Công Thương tỉnh Lai Châu đã chỉ đạo Trung tâm Khuyến công phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai 1 đề án khuyến công quốc gia và 4 đề án khuyến công địa phương, với tổng kinh phí hỗ trợ 890 triệu đồng. Năm 2026, các đề án khuyến công quốc gia và khuyến công địa phương tiếp tục được triển khai theo kế hoạch. Đồng thời, tỉnh tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách và xây dựng kế hoạch khuyến công cho giai đoạn tiếp theo. 

Bên cạnh đó, năm 2025, khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã đặt ra yêu cầu điều chỉnh phương thức phối hợp, tổ chức thực hiện hoạt động khuyến công. Theo đó, trước đây, cấp huyện là một trong những đầu mối phối hợp với Sở Công Thương và Trung tâm Khuyến công trong tuyên truyền chính sách, rà soát nhu cầu và nắm bắt tình hình hoạt động của các cơ sở công nghiệp nông thôn. Mặc dù vậy, thực tế trước khi sắp xếp tổ chức bộ máy cho thấy, cán bộ thực hiện nhiệm vụ khuyến công cấp huyện chủ yếu kiêm nhiệm, đồng thời đảm nhận nhiều nhiệm vụ thuộc các lĩnh vực khác. Vì thế, việc nắm bắt tình hình hoạt động công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp tại địa bàn có thời điểm còn hạn chế. 

Khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp được thực hiện, việc phối hợp, trao đổi giữa cơ quan chuyên môn cấp tỉnh với cấp xã và các cơ sở công nghiệp nông thôn được tiến hành trực tiếp hơn. Với lợi thế gần cơ sở, chính quyền cấp xã có điều kiện nắm bắt tình hình sản xuất, kinh doanh và nhu cầu hỗ trợ của các cơ sở trên địa bàn, qua đó góp phần giúp thông tin về nhu cầu khuyến công được tiếp nhận sát với thực tiễn. 

Tuy nhiên, việc thay đổi mô hình tổ chức cũng đặt ra những yêu cầu mới. Số lượng đầu mối cấp xã cần phối hợp tăng lên, trong khi cán bộ cấp xã phải thực hiện nhiều nhiệm vụ, lĩnh vực khác nhau và khuyến công vẫn là một trong những nhiệm vụ kiêm nhiệm. Khả năng tiếp cận, nắm bắt quy định, chính sách và nghiệp vụ khuyến công giữa các địa bàn chưa đồng đều.

Trước thực tế đó, tỉnh Lai Châu xác định nhiệm vụ trước hết là bảo đảm hoạt động khuyến công được triển khai liên tục, không để việc thay đổi đầu mối phối hợp ảnh hưởng đến các đề án, nhiệm vụ đã được phê duyệt. Cùng với việc tiếp tục triển khai các đề án khuyến công năm 2026, Sở Công Thương đã điều chỉnh phương thức phối hợp trong quá trình xây dựng kế hoạch năm 2027. 

Theo đó, Sở Công Thương trực tiếp hướng dẫn, đề nghị UBND cấp xã và các đơn vị liên quan rà soát, đề xuất nhu cầu hỗ trợ khuyến công trên địa bàn; đồng thời tiếp tục hướng dẫn các cơ sở công nghiệp nông thôn trong quá trình xây dựng và triển khai đề án. Cách làm này hướng tới bảo đảm sự kết nối trực tiếp giữa cơ quan chuyên môn với địa phương và cơ sở sản xuất, giúp việc tổng hợp nhu cầu hỗ trợ phù hợp hơn với tình hình thực tế.

Tháo gỡ khó khăn từ thực tiễn cơ sở

Bên cạnh những vấn đề phát sinh từ việc thay đổi mô hình tổ chức chính quyền, quá trình triển khai các đề án khuyến công tại Lai Châu còn gặp khó khăn từ đặc điểm của các cơ sở công nghiệp nông thôn. Phần lớn cơ sở trên địa bàn có quy mô nhỏ, năng lực tài chính, năng lực quản lý và khả năng nắm bắt nhu cầu, xu hướng thị trường còn hạn chế. Trong khi đó, thị trường tiêu thụ sản phẩm thường xuyên biến động, đặt ra yêu cầu các cơ sở phải linh hoạt điều chỉnh phương án sản xuất, kinh doanh.

Vì vậy, từ thực tiễn sản xuất, kinh doanh, tỉnh Lai Châu xác định tiếp tục rà soát, hoàn thiện phương thức phối hợp trong triển khai hoạt động khuyến công. Trong đó, cần xác định rõ đầu mối và trách nhiệm phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước về khuyến công, đơn vị thực hiện nhiệm vụ khuyến công và UBND cấp xã; bảo đảm công việc được triển khai liên tục, không phát sinh thêm các khâu trung gian không cần thiết. 

Cùng với đó, tăng cường hướng dẫn nghiệp vụ khuyến công đối với cấp xã là nhiệm vụ cần được chú trọng. Nội dung hướng dẫn tập trung vào những công việc trực tiếp liên quan đến tuyên truyền chính sách, rà soát cơ sở công nghiệp nông thôn, nắm bắt và tổng hợp nhu cầu hỗ trợ. Trong quá trình thực hiện, việc trao đổi, hướng dẫn cần được tăng cường để kịp thời xử lý những khó khăn, vướng mắc phát sinh, phù hợp với thực tế cán bộ cấp xã phải đảm nhận nhiều nhiệm vụ kiêm nhiệm.

Ngoài ra, việc nâng cao năng lực phối hợp của cấp xã không chỉ phục vụ yêu cầu quản lý trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp mà còn góp phần nâng cao chất lượng thông tin đầu vào cho quá trình xây dựng kế hoạch khuyến công. Khi nhu cầu của cơ sở được nắm bắt đầy đủ, sát thực tế, cơ quan chuyên môn có thêm cơ sở để xem xét, đề xuất nội dung hỗ trợ phù hợp với điều kiện sản xuất và khả năng triển khai tại địa phương.

Đối với các cơ sở công nghiệp nông thôn, tỉnh xác định cần nâng cao chất lượng rà soát nhu cầu và xây dựng đề án ngay từ cơ sở. Việc đề xuất hỗ trợ phải bám sát nhu cầu thực tế, khả năng tổ chức thực hiện, nguồn lực đối ứng và phương án sản xuất, kinh doanh của cơ sở. Qua đó, hạn chế tình trạng phải điều chỉnh hoặc ngừng thực hiện đề án trong quá trình triển khai, đồng thời nâng cao khả năng hoàn thành các mục tiêu hỗ trợ đã đề ra.

Một nội dung khác được tỉnh quan tâm là tiếp tục rà soát cơ chế, chính sách khuyến công địa phương, bảo đảm phù hợp với các quy định mới của Trung ương và mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp. Những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện cần được tổng hợp để kịp thời xử lý theo thẩm quyền hoặc đề xuất cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn, tháo gỡ. 

Song song với hoàn thiện cơ chế, chính sách, công tác kiểm tra, theo dõi quá trình triển khai các đề án cũng cần được tăng cường. Việc kịp thời nắm bắt những thay đổi về phương án sản xuất, kinh doanh, khả năng bố trí nguồn lực và điều kiện thực hiện của cơ sở sẽ giúp cơ quan chuyên môn có biện pháp xử lý phù hợp, hạn chế ảnh hưởng đến tiến độ và nâng cao hiệu quả sử dụng kinh phí khuyến công.

Theo Sở Công Thương tỉnh Lai Châu, để hoạt động khuyến công tiếp tục được triển khai ổn định, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và phát huy hiệu quả chính sách hỗ trợ đối với các cơ sở công nghiệp nông thôn, Sở Công Thương tỉnh Lai Châu đề xuất tiếp tục quan tâm, có hướng dẫn về tổ chức thực hiện nhiệm vụ khuyến công tại địa phương; đồng thời kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét cơ chế tổ chức đơn vị sự nghiệp công lập ngành Công Thương phù hợp với đặc thù của các tỉnh miền núi, biên giới, bảo đảm duy trì ổn định đội ngũ thực hiện.