Các cơ sở đào tạo Bộ Công Thương chủ động tiệm cận chuẩn quốc tế và yêu cầu thực tiễn

Đổi mới chương trình, nâng cao năng lực nghiên cứu

Theo phương hướng, nhiệm vụ giai đoạn 2026-2030 của công tác đào tạo Bộ Công Thương, đổi mới chương trình giảng dạy và phương thức đào tạo là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Các chương trình cần được rà soát, cập nhật theo hướng hiện đại, tiệm cận chuẩn quốc tế và đáp ứng yêu cầu phát triển của các lĩnh vực, ngành nghề chiến lược.

Những nội dung mới như công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi xanh và quyền con người cần được tích hợp vào các học phần phù hợp. Việc cập nhật kiến thức, đổi mới phương pháp giảng dạy sẽ góp phần nâng cao khả năng thích ứng của người học trước những thay đổi về công nghệ và yêu cầu của thị trường lao động.

Đối với các trường đại học trực thuộc Bộ Công Thương, nhiệm vụ đặt ra là nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho các ngành mũi nhọn. Hoạt động nghiên cứu cần được xác định là nhiệm vụ chiến lược song hành với đào tạo, gắn kế hoạch khoa học và công nghệ của từng trường với thế mạnh chuyên môn và chiến lược phát triển khoa học, công nghệ quốc gia.

Các cơ sở đào tạo Bộ Công Thương tăng gắn kế giữa việc giảng dạy lý thuyết và kinh nghiệm thực tiễn

Các trường cần chú trọng nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao công nghệ phục vụ nhu cầu của ngành Công Thương, đồng thời khuyến khích nghiên cứu cơ bản trong những lĩnh vực trọng yếu. Cùng với đó, việc phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo thông qua các trung tâm đổi mới sáng tạo, vườn ươm công nghệ sẽ tạo thêm điều kiện để giảng viên và sinh viên nghiên cứu, phát triển ý tưởng và đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là tăng cường hợp tác giữa trường đại học, doanh nghiệp và viện nghiên cứu trong và ngoài nước. Các chương trình khoa học và công nghệ phối hợp nhiều bên, cùng việc hình thành những nhóm nghiên cứu mạnh liên ngành, được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu, mở rộng khả năng ứng dụng và chuyển giao công nghệ.

Định hướng này đặt ra yêu cầu gắn kết chặt chẽ hơn giữa đào tạo, nghiên cứu và nhu cầu phát triển của doanh nghiệp. Qua đó, các cơ sở đào tạo có thể chủ động hơn trong cập nhật kiến thức, công nghệ mới, đồng thời nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ sản xuất, kinh doanh.

Gắn đào tạo với thực tiễn doanh nghiệp

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho các ngành mũi nhọn là nhiệm vụ xuyên suốt trong giai đoạn 2026–2030. Các trường đại học thuộc Bộ Công Thương cần tập trung đào tạo đội ngũ kỹ sư, cử nhân, thạc sĩ và tiến sĩ trong những lĩnh vực như cơ khí chế tạo, điện - năng lượng, công nghệ hóa chất – vật liệu, công nghệ thông tin, tự động hóa công nghiệp, quản trị chuỗi cung ứng và thương mại điện tử.

Chương trình đào tạo cần bảo đảm chất lượng, cập nhật tiến bộ khoa học, kỹ thuật và trang bị cho người học kiến thức, kỹ năng phù hợp với yêu cầu của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0. Đây cũng là hướng triển khai đột phá chiến lược về nhân lực, góp phần thực hiện mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Từ thực tiễn đào tạo, PGS.TS Vũ Minh Tân, Phó trưởng Ban Đào tạo, Đại học Công nghiệp Hà Nội, cho biết nhà trường xác định doanh nghiệp là đối tác chiến lược, đồng hành xuyên suốt quá trình đào tạo.

Theo ông Vũ Minh Tân, với mô hình đại học đa ngành, nhà trường định hướng đẩy mạnh hợp tác doanh nghiệp theo bốn hướng. Trước hết, doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào toàn bộ quá trình xây dựng, triển khai và đánh giá chương trình đào tạo, từ đồng thiết kế, đồng giảng dạy đến tuyển dụng.

PGS.TS Vũ Minh Tân, Phó trưởng Ban Đào tạo, Đại học Công nghiệp Hà Nội

Tiếp đó, nhà trường định hướng đưa trải nghiệm thực tế đến với sinh viên từ năm thứ nhất thông qua đổi mới mô hình thực tập theo hướng kéo dài và phân kỳ. Việc tiếp cận môi trường sản xuất từ sớm giúp người học từng bước hình thành thái độ, tác phong và kỹ năng nghề nghiệp.

Ở hướng thứ ba, Đại học Công nghiệp Hà Nội chú trọng phát triển hạ tầng nghiên cứu dùng chung, tăng cường hợp tác với các tập đoàn công nghệ để đầu tư trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm hiện đại tại trường. Những bài toán thực tế của công nghiệp cũng được đưa vào giảng dạy, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa kiến thức lý thuyết và yêu cầu thực tiễn.

Hướng thứ tư là mở rộng đào tạo theo đơn đặt hàng và chuyển giao công nghệ, thông qua các chương trình đào tạo theo nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp, phối hợp nghiên cứu ứng dụng và thương mại hóa sản phẩm.

Với định hướng này, nhà trường kiên trì mô hình “Nhà trường – Doanh nghiệp – Người học” cùng chia sẻ trách nhiệm. Trong đó, nhà trường tạo nền tảng kiến thức, doanh nghiệp cung cấp môi trường thực tiễn, còn người học chủ động rèn luyện và phát triển năng lực.

Việc tăng cường liên kết giữa các bên được kỳ vọng góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, giúp người học đáp ứng tốt hơn yêu cầu công việc, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn nhân lực có chuyên môn và kỹ năng phù hợp.