Bộ Công Thương thúc đẩy kết nối đào tạo với nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp

Dự báo nhu cầu nhân lực gắn với yêu cầu phát triển ngành

Theo Công văn số 7284/BCT-TCCB ngày 11/9/2026 triển khai Quyết định số 1685/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương yêu cầu các đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ rà soát những nhiệm vụ liên quan đến nâng cao năng suất lao động, phát triển thị trường lao động, nguồn nhân lực, giáo dục và đào tạo, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Trong đó, Vụ Tổ chức cán bộ được giao chủ trì rà soát, đánh giá và dự báo nhu cầu nhân lực chất lượng cao, nhân lực kỹ thuật thuộc các ngành, lĩnh vực công nghiệp và thương mại. Nội dung dự báo tập trung vào số lượng, cơ cấu, trình độ, ngành, nghề và kỹ năng của nguồn nhân lực, gắn với yêu cầu phát triển của từng ngành và nhu cầu sử dụng nhân lực của doanh nghiệp.

Công văn số 7284/BCT-TCCB ngày 11/9/2026 của Bộ Công Thương yêu cầu các đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ rà soát những nhiệm vụ liên quan đến nâng cao năng suất lao động, phát triển thị trường lao động, nguồn nhân lực, giáo dục và đào tạo, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Ảnh: Phương Cúc

Kết quả này là cơ sở phục vụ hoạch định chính sách, xây dựng và tổ chức thực hiện các chiến lược, chương trình, đề án, kế hoạch phát triển nguồn nhân lực ngành Công Thương.

Theo TS. Hoàng Trường, Phó Chủ tịch Hội đồng Khoa học, Đào tạo - Viện Nghiên cứu chiến lược, Chính sách Công Thương, yêu cầu dự báo nhân lực càng trở nên quan trọng khi chức năng, nhiệm vụ của ngành Công Thương có sự thay đổi.

Theo ông, cùng với những nhiệm vụ mới được giao cho ngành, nhân lực cũng phải được chuẩn bị tương ứng, bảo đảm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ hiện tại và định hướng phát triển trong thời gian tới.

Từ góc độ đào tạo, TS. Hoàng Trường cho rằng cần tăng cường kết nối giữa nhà nước - nhà trường – doanh nghiệp. Trong đó, cơ quan quản lý Nhà nước có vai trò quản lý, tập trung và khai thác dữ liệu để phục vụ hoạch định chính sách.

Cách tiếp cận này cũng được thể hiện trong Công văn 7284/BCT-TCCB. Các đơn vị quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực có trách nhiệm cung cấp thông tin, số liệu, đánh giá xu hướng phát triển ngành, sự thay đổi về công nghệ, phương thức sản xuất, kinh doanh và nhu cầu nhân lực thuộc phạm vi quản lý.

Như vậy, dự báo nhân lực không chỉ dựa trên số lượng lao động hiện có mà cần gắn với xu hướng phát triển ngành, thay đổi công nghệ và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Vụ Tổ chức cán bộ đồng thời được giao làm đầu mối theo dõi, đôn đốc, tổng hợp tình hình và kết quả triển khai Quyết định số 1685/QĐ-TTg của Bộ Công Thương; tổng hợp khó khăn, vướng mắc, kiến nghị, đề xuất để tham mưu lãnh đạo Bộ báo cáo Bộ Nội vụ.

Gắn đào tạo với nhu cầu sử dụng nhân lực

Cùng với dự báo, Bộ Công Thương đặt yêu cầu tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng và cơ sở giáo dục, đào tạo trong xác định nhu cầu nhân lực, tổ chức đào tạo và sử dụng lao động.

Công văn 7284/BCT-TCCB khuyến khích đào tạo theo nhu cầu, đào tạo theo đặt hàng của doanh nghiệp; đồng thời tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng trong xây dựng, cập nhật chương trình đào tạo và kết nối người học với thị trường lao động.

TS. Hoàng Trường, Phó Chủ tịch Hội đồng Khoa học, Đào tạo - Viện Nghiên cứu chiến lược, Chính sách Công Thương. Ảnh: Lê An

TS. Hoàng Trường cho rằng để hạn chế khoảng cách giữa đào tạo và sử dụng, cần chuyển sang mô hình doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo. Theo ông, trước hết cần “đồng thiết kế”, tức doanh nghiệp cùng nhà trường xây dựng chương trình trên cơ sở yêu cầu thực tế về nhân lực.

Các cơ sở đào tạo có thể từ đó xây dựng chương trình chính quy, chương trình đào tạo mở, linh hoạt và các chương trình bồi dưỡng phù hợp với nhu cầu doanh nghiệp, nhất là trong các lĩnh vực chịu tác động mạnh của chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và các tiêu chuẩn mới.

Tiếp đó là đồng đào tạo, trong đó cần phân định rõ vai trò của nhà trường và doanh nghiệp. Doanh nghiệp tham gia vào quá trình đào tạo sẽ giúp người học tiếp cận sát hơn với yêu cầu thực tế của thị trường lao động.

Một bước tiếp theo là đồng sử dụng. Theo TS. Hoàng Trường, doanh nghiệp cần tạo điều kiện để người học tiếp cận trang thiết bị, công nghệ, phương thức quản lý và môi trường làm việc thực tế. Qua đó, người học có thể nhanh chóng thích ứng với công việc sau khi tốt nghiệp, hạn chế nhu cầu đào tạo lại.

Theo Công văn 7284/BCT-TCCB, các cơ sở đào tạo trực thuộc Bộ cũng được yêu cầu rà soát nội dung, chương trình và phương thức đào tạo theo nhu cầu nhân lực của ngành; chú trọng kỹ năng số, kỹ năng trí tuệ nhân tạo, kỹ năng xanh, kỹ năng nghề và khả năng thích ứng với đổi mới công nghệ, tự động hóa và chuyển đổi số.

TS. Hoàng Trường cho rằng cơ quan quản lý Nhà nước cần có các kênh thông tin phản hồi từ quá trình sử dụng lao động và thiết kế chương trình đào tạo. Thông tin này có thể được tổng hợp, phân tích thông qua các viện nghiên cứu và đơn vị chuyên sâu để phục vụ điều chỉnh chính sách.

Theo đó, phát triển nhân lực ngành Công Thương có thể được triển khai theo một chu trình liên tục: dự báo nhu cầu, đồng thiết kế, đồng đào tạo, đồng sử dụng, phản hồi và điều chỉnh. Trong chu trình này, Vụ Tổ chức cán bộ giữ vai trò đầu mối theo dõi, tổng hợp và kết nối, góp phần đưa công tác phát triển nguồn nhân lực sát hơn với yêu cầu phát triển của từng ngành, lĩnh vực và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.