Đưa chuyên gia trường, viện tham gia sâu hơn vào tư vấn chính sách ngành Công Thương

Phát huy nguồn lực chuyên gia, tăng cường kết nối nghiên cứu

Nghị quyết số 57-NQ/TW năm 2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đặt ra yêu cầu các cơ sở đào tạo, tổ chức nghiên cứu phải thực sự trở thành trung tâm sáng tạo, làm chủ và chuyển giao công nghệ, phục vụ sản xuất, kinh doanh. Đây cũng là định hướng quan trọng để các trường đại học, viện nghiên cứu thuộc Bộ Công Thương phát huy năng lực chuyên môn, gắn hoạt động đào tạo và nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn của ngành.

TS. Vũ Anh Hoàng, Chuyên viên chính Vụ Tổ chức cán bộ, Bộ Công Thương

Theo TS. Vũ Anh Hoàng, Chuyên viên chính Vụ Tổ chức cán bộ, Bộ Công Thương, chất lượng nguồn nhân lực của hệ thống cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu thuộc Bộ tương đối tốt. Đây là nguồn lực quan trọng để thúc đẩy nghiên cứu khoa học, cung cấp luận cứ phục vụ quản lý nhà nước và giải quyết các vấn đề đặt ra trong quá trình phát triển ngành Công Thương.

Để phát huy tốt hơn nguồn lực này, việc tăng cường kết nối giữa các đơn vị là một yêu cầu đáng chú ý. Theo ông, đội ngũ nhân lực hiện được phân bổ chưa đồng đều, trong khi khả năng chia sẻ, sử dụng chung chuyên gia để giải quyết những bài toán lớn của ngành còn cần được nâng cao.

Nhiều vấn đề trong sản xuất, kinh doanh và quản lý ngành có phạm vi rộng, đòi hỏi sự phối hợp giữa các lĩnh vực chuyên môn. Vì vậy, kết nối nguồn lực giữa các trường, viện sẽ tạo điều kiện phát huy thế mạnh của từng đơn vị, đồng thời mở rộng khả năng phối hợp nghiên cứu đối với những nhiệm vụ cần cách tiếp cận liên ngành.

Bên cạnh việc phát huy nhân lực, nâng cao hiệu quả nghiên cứu cũng là hướng cần được chú trọng. Theo TS. Vũ Anh Hoàng, hoạt động nghiên cứu tại các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu thuộc Bộ vẫn còn phân tán ở mức độ nhất định. Hai hướng liên kết cần được quan tâm là liên kết ngang giữa các cơ sở đào tạo, giữa các viện nghiên cứu khi triển khai đề tài và liên kết dọc từ nghiên cứu đến thực nghiệm, sản xuất, thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu.

Tăng cường liên kết ngang sẽ tạo điều kiện để các đơn vị phối hợp, tập hợp chuyên môn và nguồn lực phù hợp khi thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu. Trong khi đó, liên kết dọc giúp kết nối các khâu trong quá trình phát triển sản phẩm khoa học, từ nghiên cứu đến thử nghiệm và ứng dụng trong sản xuất, kinh doanh.

Việc thúc đẩy đồng thời hai hướng liên kết này có thể giúp hoạt động nghiên cứu gắn chặt hơn với nhu cầu thực tiễn. Qua đó, năng lực của đội ngũ chuyên gia được phát huy trên phạm vi rộng hơn, kết quả nghiên cứu có thêm cơ hội tiếp cận các lĩnh vực ứng dụng và đóng góp thiết thực cho sự phát triển của ngành Công Thương.

Mở rộng vai trò chuyên gia trong tư vấn chính sách

Cùng với kết nối nguồn lực nghiên cứu, tăng cường sự tham gia của các trường đại học, viện nghiên cứu vào quá trình xây dựng chính sách là định hướng có ý nghĩa quan trọng. Theo TS. Vũ Anh Hoàng, hoạt động nghiên cứu, tư vấn chính sách cần dựa trên dữ liệu thực tiễn, có cơ sở khoa học và bảo đảm tính khách quan.

Đây cũng là lĩnh vực có thể phát huy thế mạnh chuyên môn của đội ngũ nhà khoa học, giảng viên trong hệ thống. Thông qua nghiên cứu và phân tích các vấn đề thực tiễn, chuyên gia có thể cung cấp luận cứ khoa học, góp phần hỗ trợ các đơn vị quản lý nhà nước đánh giá vấn đề và xây dựng phương án chính sách phù hợp.

Hệ thống trường đại học, viện nghiên cứu thuộc Bộ Công Thương có khả năng đóng góp nhiều hơn cho công tác hoạch định chính sách

Theo TS. Vũ Anh Hoàng, thời gian qua, mức độ tham gia của các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu vào hoạt động nghiên cứu, đề xuất chính sách cho các cục, vụ thực hiện chức năng quản lý nhà nước của Bộ còn chưa sâu. Điều này đồng thời cho thấy dư địa để tăng cường sự tham gia của đội ngũ chuyên gia trong quá trình xây dựng chính sách của ngành.

TS. Vũ Anh Hoàng cho biết, vấn đề này đã được Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng đặt ra tại cuộc làm việc gần đây với các viện nghiên cứu, trường đại học thuộc Bộ. Thời gian tới, Bộ sẽ có phương án để chuyên gia từ các trường đại học và viện nghiên cứu tham gia sâu hơn vào công tác tư vấn chính sách.

Định hướng này mở ra cơ hội để các trường, viện phát huy vai trò trên cả phương diện đào tạo, nghiên cứu và đóng góp luận cứ khoa học phục vụ quản lý nhà nước. Thông qua sự tham gia trực tiếp hơn vào hoạt động tư vấn chính sách, năng lực chuyên môn của đội ngũ chuyên gia có thể được kết nối với những vấn đề cụ thể mà các đơn vị quản lý đang cần nghiên cứu, đánh giá.

Để phát huy hiệu quả, việc kết nối chuyên gia cần gắn với yêu cầu thực tế của các cục, vụ thuộc Bộ. Trên cơ sở dữ liệu thực tiễn, luận cứ khoa học và thế mạnh chuyên môn của từng đơn vị, hoạt động nghiên cứu, tư vấn có thể tập trung hơn vào những vấn đề cần giải quyết, qua đó nâng cao tính ứng dụng của kết quả nghiên cứu.

Với mạng lưới trường đại học, viện nghiên cứu trực thuộc, Bộ Công Thương có nguồn lực chuyên gia thuộc nhiều lĩnh vực. Việc tăng cường phối hợp giữa các đơn vị, kết nối nghiên cứu với thực tiễn và mở rộng sự tham gia vào tư vấn chính sách sẽ tạo điều kiện để nguồn lực này đóng góp hiệu quả hơn cho công tác quản lý nhà nước.

Định hướng đưa chuyên gia trường, viện tham gia sâu hơn vào tư vấn chính sách vì thế có ý nghĩa trong việc phát huy năng lực sẵn có của hệ thống. Khi hoạt động nghiên cứu được kết nối chặt chẽ hơn với nhu cầu quản lý và phát triển ngành, các trường, viện sẽ có thêm điều kiện đóng góp vào quá trình xây dựng chính sách, đồng thời nâng cao giá trị thực tiễn của hoạt động khoa học và đào tạo thuộc Bộ Công Thương.