Đào tạo cán bộ Công Thương gắn với nhiệm vụ nghiên cứu và thực tiễn doanh nghiệp

Đưa thực tiễn doanh nghiệp vào hoạt động nghiên cứu, đào tạo

Hoạt động đào tạo cán bộ ngành Công Thương đang đứng trước yêu cầu ngày càng cao về năng lực tham mưu, hoạch định chính sách và giải quyết những vấn đề phát sinh trong thực tiễn quản lý, sản xuất, kinh doanh. Trong bối cảnh đó, tăng cường kết nối giữa cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và địa phương có ý nghĩa quan trọng, giúp tri thức khoa học được chuyển hóa thành giải pháp cụ thể, đồng thời tạo cơ sở cập nhật nội dung đào tạo theo nhu cầu của thị trường lao động.

Từ thực tiễn hoạt động của Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương, TS. Lâm Tuấn Hưng, Trưởng phòng Nghiên cứu Thương mại, cho biết Viện đang tham gia nhiều hoạt động hợp tác với doanh nghiệp, đặc biệt trong xây dựng chiến lược phát triển cho các tập đoàn. Đây là hướng phối hợp giúp kết nối năng lực nghiên cứu với yêu cầu thực tế của hoạt động sản xuất, kinh doanh.

TS. Lâm Tuấn Hưng, Trưởng phòng Nghiên cứu Thương mại, Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương

Theo TS. Lâm Tuấn Hưng, sự hợp tác này mang lại lợi ích cho cả hai phía. Doanh nghiệp có thêm cơ sở khoa học để xây dựng định hướng phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động; trong khi đó, Viện có điều kiện tiếp cận trực tiếp những vấn đề đang đặt ra trong thực tiễn, qua đó nâng cao chất lượng và tính ứng dụng của các nghiên cứu.

Cách tiếp cận này cũng mở ra cơ hội để đội ngũ nghiên cứu thường xuyên cập nhật biến động của thị trường, phương thức tổ chức hoạt động kinh doanh và những yêu cầu mới trong quản trị doanh nghiệp. Đây là những nguồn thông tin thực tiễn có giá trị đối với quá trình nghiên cứu chính sách, đồng thời có thể trở thành cơ sở tham khảo cho việc xây dựng nội dung đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ngành Công Thương.

Bên cạnh nhiệm vụ nghiên cứu, tham mưu chiến lược, chính sách của ngành, Viện còn tham gia tư vấn cho các địa phương. Một số hoạt động cụ thể được TS. Lâm Tuấn Hưng đề cập gồm tư vấn cho Sở Công Thương Hà Nội về liên thông dữ liệu nhằm tối ưu chi phí logistics; tư vấn tái cơ cấu thương mại, dịch vụ cho tỉnh Hưng Yên; đề xuất giải pháp phát triển hệ thống logistics cho tỉnh Quảng Ninh.

Đối với công tác đào tạo cán bộ Công Thương, đây cũng là những kinh nghiệm có giá trị. Thực tiễn từ các nhiệm vụ nghiên cứu và tư vấn giúp nhận diện rõ hơn những năng lực mà đội ngũ cán bộ cần được trang bị, từ kiến thức về thương mại, dịch vụ, logistics đến khả năng phân tích, tham mưu và đề xuất giải pháp phù hợp với từng lĩnh vực, địa bàn.

TS. Lâm Tuấn Hưng lấy ví dụ doanh nghiệp có thể đặt hàng Viện Nghiên cứu Cơ khí hoặc các viện nghiên cứu ứng dụng khác để giải quyết những vấn đề cụ thể. Theo đó, cần có cơ chế và hình thức liên kết phù hợp, tạo điều kiện để doanh nghiệp hợp tác với cơ sở giáo dục, viện nghiên cứu trên cơ sở nhu cầu thực tế và lợi ích của các bên.

Xây dựng các gói nhiệm vụ nghiên cứu có trọng tâm

Để nâng cao hiệu quả đào tạo, nghiên cứu và thúc đẩy chuyển giao công nghệ, TS. Lâm Tuấn Hưng cho rằng cần chú trọng hoàn thiện hai nhóm chính sách. Trọng tâm là tăng cường liên kết giữa cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp; đồng thời huy động các nhà khoa học, chuyên gia tham gia giải quyết những vấn đề lớn của ngành và doanh nghiệp.

Đối với nhóm chính sách thứ nhất, ông nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm các chủ thể tham gia liên kết đều nhận thấy lợi ích thiết thực. Cơ sở đào tạo có điều kiện cập nhật kiến thức, nâng cao chất lượng chương trình và gắn hoạt động giảng dạy với nhu cầu thực tế. Viện nghiên cứu có thêm cơ hội triển khai các nhiệm vụ ứng dụng, phát huy năng lực chuyên môn. Doanh nghiệp được tiếp cận tri thức khoa học và các giải pháp phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đào tạo cán bộ ngành Công Thương cần đáp ứng yêu cầu cao hơn về tham mưu, hoạch định chính sách và xử lý các vấn đề thực tiễn

Nhóm chính sách thứ hai hướng đến việc huy động hiệu quả nguồn lực khoa học, công nghệ và chuyên gia để giải quyết những vấn đề lớn của ngành Công Thương. Theo TS. Lâm Tuấn Hưng, cần xây dựng các gói nhiệm vụ nghiên cứu có trọng tâm, tập trung vào những vấn đề quan trọng của ngành và doanh nghiệp.

Cách tiếp cận này giúp xác định rõ vấn đề cần giải quyết, định hướng nguồn lực nghiên cứu và nâng cao khả năng ứng dụng của kết quả. Thay vì triển khai các hoạt động thiếu liên kết, những gói nhiệm vụ có mục tiêu cụ thể sẽ tạo điều kiện để các nhà khoa học, chuyên gia và đơn vị liên quan phối hợp giải quyết vấn đề trên cơ sở nhu cầu đã được xác định.

Đối với ngành Công Thương, các nhiệm vụ nghiên cứu gắn với yêu cầu phát triển thương mại, dịch vụ, logistics và hoạt động sản xuất, kinh doanh có thể cung cấp thêm cơ sở khoa học cho quá trình tham mưu, hoạch định chính sách. Thông qua quá trình triển khai, đội ngũ cán bộ cũng có cơ hội tiếp cận phương pháp nghiên cứu, phân tích và đánh giá thực tiễn, từ đó nâng cao năng lực chuyên môn phục vụ công tác quản lý nhà nước.

TS. Lâm Tuấn Hưng cho rằng hướng tiếp cận này có thể mang lại hai kết quả quan trọng. Trước hết, nghiên cứu cần tạo ra các giải pháp đổi mới có tính ứng dụng cao, giúp doanh nghiệp và địa phương có thể tiếp nhận, làm chủ và khai thác hiệu quả kết quả nghiên cứu. Tiếp đó, chính những kết quả nghiên cứu sẽ trở thành cơ sở để đổi mới nội dung, phương pháp và xây dựng chương trình đào tạo tại các cơ sở giáo dục.

Hai mục tiêu này có mối liên hệ chặt chẽ. Khi nghiên cứu xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, kết quả thu được có thể cung cấp thông tin để điều chỉnh chương trình đào tạo theo hướng thiết thực hơn. Ngược lại, hoạt động đào tạo được cập nhật thường xuyên sẽ góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực có kiến thức và kỹ năng phù hợp, đáp ứng yêu cầu triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu, tư vấn và quản lý trong ngành.

Đối với công tác đào tạo cán bộ Công Thương, việc khai thác kết quả nghiên cứu cần được xem xét như một khâu quan trọng trong quá trình đổi mới chương trình. Những vấn đề thực tiễn mà doanh nghiệp và địa phương đặt ra có thể cung cấp tình huống nghiên cứu, nội dung thảo luận và cơ sở để cập nhật kiến thức chuyên môn. Qua đó, người học có điều kiện tiếp cận gần hơn với yêu cầu công việc, nâng cao khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn quản lý và sản xuất, kinh doanh.

Đây là những định hướng quan trọng để phát huy vai trò của cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong phát triển nguồn nhân lực ngành Công Thương. Khi cơ chế đặt hàng được thúc đẩy, các gói nhiệm vụ nghiên cứu được xác định đúng trọng tâm và kết quả nghiên cứu được đưa trở lại phục vụ đào tạo, mối liên kết giữa tri thức khoa học với yêu cầu thực tiễn sẽ có thêm điều kiện phát triển bền vững, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành trong giai đoạn mới.