Đào tạo nhân lực ngành Công Thương: Đưa AI vào giảng dạy, tăng thời lượng thực tập tại doanh nghiệp

Cập nhật chương trình đào tạo theo yêu cầu công nghệ

Là cơ sở giáo dục đại học công lập trực thuộc Bộ Công Thương, Trường Đại học Sao Đỏ định hướng phát triển theo mô hình đại học ứng dụng đa ngành, chú trọng chất lượng đào tạo và khả năng đáp ứng yêu cầu thực tế của thị trường lao động.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa phát triển nhanh, yêu cầu đối với nguồn nhân lực ngành Công Thương ngày càng cao. Bên cạnh kiến thức chuyên môn, người lao động cần có kỹ năng sử dụng công nghệ, phân tích dữ liệu và thích ứng với những thay đổi trong quy trình sản xuất, kinh doanh. Điều này đòi hỏi các cơ sở đào tạo phải thường xuyên cập nhật chương trình, đổi mới phương pháp giảng dạy và nâng cao năng lực nghiên cứu ứng dụng.

Theo TS. Đỗ Văn Đỉnh, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Sao Đỏ, Nhà trường triển khai ba nhóm giải pháp trọng tâm, gồm đổi mới chương trình và phương pháp giảng dạy; phát triển nghiên cứu khoa học theo hướng ứng dụng; đầu tư hạ tầng công nghệ và nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên.

Trong hoạt động đào tạo, Nhà trường thường xuyên rà soát, cập nhật chương trình theo hướng linh hoạt, tăng cường ứng dụng công nghệ số. Các nội dung về chuyển đổi số, AI, tự động hóa, dữ liệu lớn (Big Data) và điện toán đám mây được đưa vào giảng dạy ở cả khối kỹ thuật, công nghệ và khối kinh tế, dịch vụ.

TS. Đỗ Văn Đỉnh, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Sao Đỏ

Việc mở rộng nội dung công nghệ sang các ngành kinh tế, dịch vụ giúp sinh viên tiếp cận những công cụ đang được ứng dụng trong quản lý, sản xuất và kinh doanh. Đây cũng là cơ sở để người học nâng cao khả năng khai thác dữ liệu, hỗ trợ phân tích và xử lý công việc trong môi trường số.

Cùng với cập nhật kiến thức, Nhà trường áp dụng mô hình dạy học kết hợp, sử dụng phần mềm mô phỏng và tăng thời lượng thực hành trên máy móc, thiết bị, dây chuyền sản xuất quy mô công nghiệp tại trường. Qua đó, sinh viên có điều kiện làm quen với công nghệ, quy trình kỹ thuật và những tình huống có thể phát sinh trong công việc sau khi tốt nghiệp.

Trong nghiên cứu khoa học, Nhà trường chú trọng các đề tài có khả năng giải quyết vấn đề thực tế của doanh nghiệp ngành Công Thương. Những hướng nghiên cứu được quan tâm gồm cải tiến, tối ưu hóa dây chuyền sản xuất, tự động hóa, tiết kiệm năng lượng và phát triển năng lượng xanh.

Định hướng đổi mới đào tạo cũng gắn với yêu cầu nâng cao năng suất lao động quốc gia và phát triển thị trường lao động hiện đại. Bộ Công Thương đã ban hành Công văn số 7284/BCT-TCCB về việc triển khai Quyết định số 1685/QĐ-TTg ngày 30/8/2026 của Thủ tướng Chính phủ, thực hiện Kết luận số 62-KL/TW ngày 29/6/2026 của Ban Bí thư về nâng cao năng suất lao động quốc gia gắn với phát triển thị trường lao động đồng bộ, hiện đại, hiệu quả trong giai đoạn mới. 

Trong định hướng này, nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển kỹ năng nghề và tăng khả năng thích ứng của người lao động trước thay đổi công nghệ là những yêu cầu quan trọng, đặt ra nhiệm vụ tiếp tục đổi mới chương trình đào tạo và tăng cường kết nối giữa cơ sở giáo dục với nhu cầu sử dụng nhân lực của doanh nghiệp.

Tăng kết nối doanh nghiệp, nâng cao chất lượng nhân lực

Bên cạnh cập nhật kiến thức và công nghệ, sự phối hợp giữa cơ sở đào tạo với doanh nghiệp có vai trò quan trọng trong nâng cao chất lượng nhân lực ngành Công Thương. Theo TS. Đỗ Văn Đỉnh, nhu cầu của thị trường lao động và yêu cầu tuyển dụng thực tế được Nhà trường xem xét trong quá trình xây dựng, điều chỉnh chương trình đào tạo.

Trường Đại học Sao Đỏ đã thành lập Hội đồng tư vấn phát triển chương trình đào tạo với sự tham gia trực tiếp của chuyên gia, nhà quản lý và kỹ sư trưởng từ các doanh nghiệp lớn. Thông qua cơ chế tư vấn này, Nhà trường có thêm cơ sở để cập nhật yêu cầu về chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp và tiêu chuẩn công nghệ trong sản xuất, kinh doanh.

Sự tham gia của doanh nghiệp còn được thể hiện trong hoạt động thực hành và thực tập. Thời lượng thực tập tại doanh nghiệp, thực tập sản xuất và thực tập tốt nghiệp chiếm tỷ trọng đáng kể trong chương trình đào tạo. Đáng chú ý, ngay từ năm thứ nhất, sinh viên đã có cơ hội tiếp cận môi trường doanh nghiệp và trải nghiệm dây chuyền sản xuất.

Đối với các ngành điện, cơ khí, ô tô và công nghệ thông tin, việc tiếp cận thiết bị, công nghệ và quy trình làm việc thực tế có ý nghĩa thiết thực đối với quá trình hoàn thiện năng lực nghề nghiệp. Sinh viên có thêm cơ hội vận dụng kiến thức đã học, nhận diện những nội dung còn thiếu và điều chỉnh cách tiếp cận công việc trước khi tốt nghiệp.

Các cơ sở giáo dục thuộc Bộ Công Thương tăng cường liên kết với doanh nghiệp, viện nghiên cứu để nâng cao chất lượng đào tạo.

Theo kết quả khảo sát của Nhà trường, phần lớn sinh viên tốt nghiệp có việc làm phù hợp; các ngành điện, cơ khí, ô tô và công nghệ thông tin có tỷ lệ việc làm rất cao. TS. Đỗ Văn Đỉnh cho biết, doanh nghiệp tuyển dụng đánh giá tích cực về chất lượng đào tạo, kỹ năng thực hành và tác phong công nghiệp của sinh viên.

Kết quả này phản ánh vai trò của việc phối hợp giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp trong nâng cao khả năng đáp ứng công việc của người học. Khi doanh nghiệp tham gia góp ý chương trình, tạo điều kiện thực tập và phản hồi về chất lượng nhân lực, Nhà trường có thêm thông tin để điều chỉnh nội dung giảng dạy phù hợp với nhu cầu tuyển dụng.

Trong thời gian tới, sự phát triển của AI, tự động hóa và công nghệ sản xuất tiếp tục đặt ra yêu cầu cập nhật kiến thức, kỹ năng cho người học. Việc hoàn thiện chương trình đào tạo, tăng cường nghiên cứu ứng dụng và mở rộng phối hợp với doanh nghiệp sẽ góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu đổi mới công nghệ và phát triển sản xuất, kinh doanh của ngành Công Thương.